II UZ 37/09

Sąd Najwyższy2009-10-28
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneemeryturaskarga kasacyjnadopuszczalnośćwartość przedmiotu zaskarżeniaSąd Najwyższypostępowanie cywilnek.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że w sprawach o przyznanie emerytury skarga ta przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uznając, że spór dotyczy jedynie daty przyznania emerytury, a nie samego prawa do niej, co uzależniało dopuszczalność skargi od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że w sprawach o przyznanie emerytury skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, a decydujący jest przedmiot sporu wynikający z odwołania od decyzji organu rentowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który odrzucił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku dotyczącego emerytury. Sąd Apelacyjny uznał, że skoro spór dotyczył wyłącznie daty przyznania świadczenia, a nie samego prawa do niego, dopuszczalność skargi kasacyjnej zależała od wartości przedmiotu zaskarżenia. Organ rentowy nie podał tej wartości, co skutkowało odrzuceniem skargi. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jednakże przysługuje niezależnie od tej wartości w sprawach o przyznanie emerytury lub renty. Kluczowe jest rozróżnienie między przedmiotem sporu a przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie odwołanie od decyzji organu rentowego dotyczyło prawa do emerytury, co stanowiło przedmiot sporu od samego początku postępowania sądowego. Nawet jeśli zakres zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji ograniczył się do daty przyznania świadczenia, nie zmieniało to faktu, że sprawa w istocie dotyczyła przyznania emerytury, a zatem skarga kasacyjna była dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Decydujący jest przedmiot sporu wynikający z odwołania od decyzji organu rentowego, a nie przedmiot zaskarżenia. Skoro odwołanie dotyczyło prawa do emerytury, skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, nawet jeśli zaskarżono tylko datę przyznania świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
Kazimierz K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku niepodania wartości przedmiotu zaskarżenia.

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.

k.p.c. art. 398^16

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy przyznania emerytury, co zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. uzasadnia dopuszczalność skargi kasacyjnej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Przedmiot sporu, określony zakresem odwołania od decyzji organu rentowego, decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie przedmiot zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Spór dotyczy wyłącznie daty przyznania emerytury, a nie samego prawa do świadczenia, co uzależnia dopuszczalność skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia Przedmiot sporu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c. decydujący jest przedmiot postępowania sądowego, określony zakresem odwołania od decyzji organu rentowego do sądu. Przedmiot zaskarżenia nie jest pojęciem tożsamym z przedmiotem sporu

Skład orzekający

Jolanta Strusińska-Żukowska

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gersdorf

członek

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że w sprawach o przyznanie emerytury skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, nawet jeśli spór dotyczy jedynie daty przyznania świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących przyznania emerytury lub renty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach emerytalnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie emerytury jest dopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

0

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 28 października 2009 r. 
II UZ 37/09 
 
W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych toczącej się na skutek 
odwołania od decyzji odmawiającej prawa do emerytury, skarga kasacyjna 
przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, choćby dotyczyła 
wyłącznie daty, od której ubezpieczonemu przysługuje prawo do świadczenia 
(art. 3982 § 1 k.p.c.). 
 
Przewodniczący SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca), Sędzio-
wie SN: Małgorzata Gersdorf, Zbigniew Myszka. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 paź-
dziernika 2009 r. sprawy z wniosku Kazimierza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń 
Społecznych-Oddziałowi w B. o emeryturę, na skutek zażalenia organu rentowego 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2009 r. [...] 
 
u c h y l i ł   zaskarżone postanowienie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpie-
czeń Społecznych w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Spo-
łecznych-Oddziału w B. od wyroku tego Sądu z dnia 23 lipca 2008 r. Sąd odwoław-
czy podniósł w szczególności, że na etapie postępowania apelacyjnego, a następnie 
kasacyjnego, spór w niniejszej sprawie dotyczył wyłącznie daty, od której Kazimierz 
K. powinien otrzymywać emeryturę, a nie samego prawa do tego świadczenia, albo-
wiem zostało ono przyznane ubezpieczonemu wyrokiem Sądu pierwszej instancji z 
dnia 14 sierpnia 2007 r., który w tym zakresie nie był kwestionowany przez apelujący 
organ rentowy. Dopuszczalność skargi kasacyjnej zależała zatem od wartości 
przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.), a że skarżący, pomimo wezwania 
Sądu, wartości tej nie wskazał, twierdząc iż sprawa dotyczy przyznania emerytury, 
skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.  

 
2
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. wniósł zażalenie na to posta-
nowienie, domagając się jego uchylenia. Według żalącego się niniejszą sprawę nale-
ży zakwalifikować do spraw o przyznanie emerytury, w których stosownie do treści 
art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu 
zaskarżenia, albowiem postępowanie sądowe toczyło się na skutek odwołania Kazi-
mierza K. od decyzji odmawiającej prawa do tego świadczenia. Przedmiotem sporu 
było zatem prawo do emerytury, czego nie może zmienić zakres zaskarżenia apela-
cyjnego odnoszący się wyłącznie do daty, od której prawo do tego świadczenia przy-
sługuje ubezpieczonemu.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w spra-
wach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przed-
miotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże skarga kasacyj-
na przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przy-
znanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpiecze-
nia społecznego. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że dopuszczalność skargi kasa-
cyjnej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia uwarunkowana jest przed-
miotem sporu w sprawie, a nie przedmiotem zaskarżenia. Przy ocenie przedmiotu 
sporu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 3982 § 1 
k.p.c. decydujący jest przedmiot postępowania sądowego, określony zakresem od-
wołania od decyzji organu rentowego do sądu. Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej 
sprawie odwołanie dotyczyło decyzji odmawiającej prawa do emerytury i w tym za-
kresie spór został przeniesiony na drogę postępowania sądowego. Jeżeli zaś spór 
sądowy, od jego początku wynikającego z odwołania złożonego do Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych, dotyczył prawa do emerytury, to tak określony przedmiot 
sporu nie mógł ulec żadnym zmianom po zakończeniu postępowania przed Sądem 
pierwszej instancji. Przedmiot zaskarżenia nie jest pojęciem tożsamym z przedmio-
tem sporu, a zatem zaskarżenie wyroku Sądu pierwszej instancji tylko w części doty-
czącej daty, od której emerytura winna być ubezpieczonemu przyznana, pozostaje 
bez wpływu na konieczność stwierdzenia, iż niniejsza sprawa dotyczy przyznania 
emerytury, wobec czego skarga kasacyjna jest w niej dopuszczalna niezależnie od 
wartości przedmiotu zaskarżenia.  

 
3
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 
39816 k.p.c. postanowił jak w sentencji.  
========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI