II UZ 34/06

Sygn. akt II UZ 34/06 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 grudnia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec 
 
 
w sprawie z wniosku E. S. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. 
o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 grudnia 2006 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w S. 
z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt III AUa …/06, 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2006 r. Sąd Apelacyjny w S. – Wydział III 
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił zażalenie ubezpieczonego E. S. na 
postanowienie tego Sądu z dnia 18 lipca 2006 r. odrzucające skargę kasacyjną 
ubezpieczonego od wyroku z dnia 10 kwietnia 2006 r., wydanego w sprawie 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o rentę z tytułu 
niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. 
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z 
art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje 
zastępstwo procesowe, które dotyczy także czynności procesowych związanych z 

 
 
2 
postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej 
instancji. Z wykładni literalnej tego przepisu wynika, że przymus ten dotyczy 
wszelkich czynności w postępowaniu kasacyjnym oraz zażaleniowym i to już we 
wstępnej fazie tych postępowań. Ubezpieczony osobiście złożył zażalenie na 
postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną, wnosząc o jego 
uchylenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej, dołączając przy tym dowód uiszczenia 
opłaty podstawowej od skargi kasacyjnej, wobec czego należało je uznać za 
wniesione z naruszeniem art. art. 871 § 1 k.p.c. i z tych powodów podlegało 
odrzuceniu.  
Na to postanowienie ubezpieczony, reprezentowany przez profesjonalnego 
pełnomocnika, złożył na podstawie art. 394 § 1 k.p.c. zażalenie „w związku z 
odrzuceniem zażalenia ubezpieczonego związanego z odrzuceniem skargi 
kasacyjnej (kończące postępowanie w sprawie) z powodu nie terminowego 
wpłacenia kwoty 30 zł jako kosztów sądowych”, wnosząc „o dopuszczenie skargi 
kasacyjnej, bo spełniły się wszystkie przesłanki formalne”. Wnoszący zażalenie 
podkreślił, że w przedmiotowej sprawie występował przed Sądem pierwszej i 
drugiej instancji samodzielnie. Natomiast składając kasację zwrócił się o jej 
sporządzenie do uprawnionego prawnika, zgodnie z pouczeniem Sądu drugiej 
instancji i „nieświadomie poinformował adwokata, że jest zwolniony z kosztów 
sądowych (faktycznie żadnych nie ponosił), a dopiero nowa ustawa, która weszła w 
życie w marcu 2006 r. wprowadziła symboliczne opłaty dla pracowników i 
ubezpieczonych”. Równocześnie ubezpieczony nie wyłożył adwokatowi, co wskazał 
w poprzednim zażaleniu, kwoty niezbędnej do opłacenia kosztów, a upoważnił go 
jedynie do sporządzenia kasacji, zgodnie z pouczeniem. Sąd drugiej instancji nie 
poinformował go o ewentualnych kosztach wniesienia kasacji. Następnie 
ubezpieczony wpłacił należną kwotę 30 zł i z potwierdzeniem dokonanej wpłaty 
wniósł samodzielnie zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu 
kasacji. Przy czym  ponownie nie został pouczony o istnieniu przymusu 
adwokackiego przy wnoszeniu zażalenia. Ubezpieczony wskazał, że braki formalne 
(wpłata opłaty sądowej) wypełnił (zażalenie z dnia 26 lipca 2006 r.), a pozostałe 
uchybienia formalne wynikają z braku jego wiedzy oraz braku pouczeń przez Sąd 
drugiej instancji dla osoby występującej bez prawnika.  

 
 
3 
Sad Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie może być uwzględnione, ponieważ Sąd drugiej instancji 
prawidłowo argumentował, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym 
obowiązuje przymus adwokacko-radcowski (art. 871 § 1 k.p.c.), którego 
ubezpieczony nie dochował wnosząc „osobiste” zażalenie z dnia 22 sierpnia 2006 r. 
Po rozprawie apelacyjnej ubezpieczony był poinformowany, że od wyroku Sądu 
Apelacyjnego może wnieść skargę kasacyjną sporządzoną przez pełnomocnika 
będącego adwokatem lub radcą prawnym oraz że wniesienie skargi osobiście 
spowoduje jej odrzucenie. Do tego pouczenia ubezpieczony dostosował się 
składając „kasację” z dnia 4 lipca 2006 r. sporządzoną przez adwokata, który z racji 
profesjonalnego przygotowania prawniczego powinien był poinformować swego 
mocodawcę (ubezpieczonego) o obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej od 
wniesionej skargi kasacyjnej,  a ponadto jako pełnomocnik ustanowiony pismem z 
dnia 4 lipca 2006 r. (k. 193 akt) powinien był zwrócić ubezpieczonemu uwagę na 
ustawowe obowiązkowe zastępstwo strony w każdym postępowaniu przed Sądem 
Najwyższym (art. 87 § 1 k.p.c.), skoro zostało mu doręczone postanowienie o 
odrzuceniu skargi kasacyjnej z dnia 8 lipca 2006 r. Tymczasem postępowanie 
zażaleniowe zostało wywołane zażaleniem z dnia 26 lipca 2006 r., sporządzonym 
osobiście 
przez 
ubezpieczonego, 
które 
zakończyło 
się 
zaskarżonym 
postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 3 sierpnia 2006 r. odrzucającym 
zażalenie ubezpieczonego nie z powodu nieuiszczenia obowiązkowej opłaty 
podstawowej, jak bezzasadnie utrzymywał pełnomocnik ubezpieczonego w 
zażaleniu z dnia 22 sierpnia 2000 r., ale wyłącznie z powodu niedochowania 
przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 871 k.p.c.) wskutek niedopuszczalnego 
wniesienia „osobistego” zażalenia z dnia 26 lipca 2006 r., do czego autor 
rozpoznawanego zażalenia  z dnia 22 sierpnia 2006 r. w ogóle nie odniósł się. 
Ponadto zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c., sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie 
opłaty pismo wniesione przez adwokata podlegające opłacie, a przepis ten  stosuje 
się do środków odwoławczych i środków zaskarżenia podlegających opłacie 
podstawowej, o której mowa w art. 35 i 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., por uchwałę 
Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2006 r., II UZP 11/06, dotychczas 

 
 
4 
niepublikowana). Z powyższego wynika, że Sąd drugiej instancji nie miał obowiązku 
poinformowania ubezpieczonego „o ewentualnych kosztach wniesienia kasacji”, o 
czym powinien był wiedzieć jego ustanowiony pełnomocnik z racji legitymowania 
się statusem adwokata, który powinien znać przepisy prawa (art.. 1302 § 3 k.p.c.). 
Ponadto nie ma przepisu ustawowego, który nakazywałby kolejne pouczanie - o 
obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnoszeniu 
zażalenia do Sądu Najwyższego - ubezpieczonego, jako strony, która była 
pouczona o takiej powinności po wydaniu wyroku przez Sąd drugiej instancji i 
ustanowiła pełnomocnika procesowego, który powinien był zwrócić uwagę 
ubezpieczonemu na ustawowe obowiązkowe zastępstwo strony w każdym 
postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 87 § 1 k.p.c.), a zatem także w 
postępowaniu zażaleniowym, zwłaszcza że tylko pełnomocnikowi ubezpieczonego 
doręczono odpis postanowienia z dnia 18 lipca 2006 r. (art. 133 § 3 k.p.c.). Zresztą 
wiedza prawnicza ustanowionego pełnomocnika budzi istotne wątpliwości, 
ponieważ zamiast skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, pełnomocnik 
ubezpieczonego sporządził jej namiastkę w postaci „kasacji” i to z powołaniem się 
na nieobowiązujące w dacie sporządzenia tego pisma procesowego: art. 392 § 1, 
3931 pkt 1 i 2 oraz art. 3933 k.p.c. Taka namiastka (pozór) skargi kasacyjnej i tak 
powinna być odrzucona, zważywszy że nie zawierała ona konstrukcyjnego, tj. 
ustawowo koniecznego wymagania, jakim było sformułowanie wniosku o przyjęcie 
skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.), co 
wymagałoby od jej autora wskazania i uzasadnienia okoliczności, o jakich mowa w 
art. 3989 § 1 k.p.c., tj. wskazania i uzasadnienia, że w sprawie występuje istotne 
zagadnienia prawne (pkt 1), zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych 
budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie 
sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub że skarga kasacyjna 
jest oczywiście uzasadniona (pkt 4), czego w sporządzonej namiastce „kasacji” 
ewidentnie zabrakło. 
 Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w 
sentencji.