II UZ 33/10

Sąd Najwyższy2010-12-06
SAOSubezpieczenia społeczneskładkiŚrednianajwyższy
wykładnia wyrokuzażalenieSąd NajwyższySąd ApelacyjnydopuszczalnośćKonstytucjak.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wykładni wyroku, uznając niedopuszczalność zaskarżenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jego zażalenie na postanowienie w przedmiocie wykładni wyroku. Powód zarzucał naruszenie Konstytucji, wskazując na brak możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wykładni wyroku. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne, powołując się na art. 3941 k.p.c. i brak podstaw do rozszerzania katalogu zaskarżalnych postanowień.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Tomasza K. i Krzysztofa Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o przeniesienie odpowiedzialności z tytułu zaległych składek. Na skutek zażalenia powoda Tomasza K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2010 r., które odrzuciło zażalenie powoda na postanowienie tegoż Sądu z dnia 6 lipca 2010 r. w przedmiocie wykładni wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r., Sąd Najwyższy postanowił oddalić zażalenie. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie skierowane do Sądu Najwyższego za niedopuszczalne na podstawie art. 3941 k.p.c. Powód zarzucał naruszenie art. 8 ust. 2 Konstytucji, wskazując na brak podstawy normatywnej do zaskarżenia postanowienia dotyczącego wykładni orzeczenia sądu drugiej instancji, a jednocześnie argumentował, że zasady sprawiedliwości proceduralnej powinny przesądzać o konstytucyjnym wymogu zaskarżalności takich postanowień. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie istnieje w Konstytucji norma pozwalająca na samoistne jej zastosowanie jako podstawy prawnej zażalenia na postanowienie w przedmiocie wykładni wyroku sądu drugiej instancji, a regulacja zawarta w art. 3941 k.p.c. jest wyczerpująca. Podkreślono, że wykładnia wyroku nie prowadzi do nowego rozstrzygnięcia ani do uzupełnienia poprzedniego, a merytoryczna kontrola takiego postanowienia nie jest całkowicie zamknięta, gdyż w przypadku zmiany wyroku co do istoty, przysługuje skarga kasacyjna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, na postanowienie w przedmiocie wykładni orzeczenia sądu drugiej instancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 3941 k.p.c. stwierdził, że katalog zaskarżalnych postanowień sądu drugiej instancji jest wyczerpujący i nie podlega rozszerzeniu w drodze analogii. Wykładnia wyroku nie stanowi nowego rozstrzygnięcia ani uzupełnienia poprzedniego, a jej merytoryczna kontrola jest możliwa w drodze skargi kasacyjnej, jeśli postanowienie w istocie zmienia wyrok.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P.

Strony

NazwaTypRola
Tomasz K.osoba_fizycznapowód
Krzysztof Z.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wykładni wyroku.

Pomocnicze

Konstytucja art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nie stanowi samoistnej podstawy prawnej do zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wykładni wyroku.

Konstytucja art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, ale jego zastosowanie w tym kontekście wymaga podstaw ustawowych.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 39814 k.p.c. przy rozstrzyganiu o zażaleniu.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Artykuł 3941 k.p.c. wyznacza wyczerpujący katalog zaskarżalnych postanowień sądu drugiej instancji. Wykładnia wyroku nie stanowi nowego rozstrzygnięcia ani uzupełnienia poprzedniego. Brak jest podstaw do rozszerzania w drodze analogii katalogu rozstrzygnięć zaskarżalnych zażaleniem. Konstytucja nie zawiera normy pozwalającej na samoistne jej zastosowanie jako podstawy prawnej zażalenia na postanowienie w przedmiocie wykładni wyroku.

Odrzucone argumenty

Istnienie podstaw do stosowania bezpośrednio art. 45 Konstytucji w przypadku braku możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wykładni wyroku. Pominięcie prawodawcze w zakresie zaskarżalności postanowień o wykładni wyroku. Ograniczenie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy z powodu braku możliwości zaskarżenia postanowienia o wykładni.

Godne uwagi sformułowania

Na postanowienie w przedmiocie wykładni orzeczenia sądu drugiej instancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego Nie istnieje w Konstytucji norma pozwalająca na samoistne jej zastosowanie jako podstawy prawnej zażalenia regulacja wyczerpująca, co oznacza, że nie jest dopuszczalne rozszerzanie w drodze analogii katalogu rozstrzygnięć zaskarżalnych zażaleniem wykładnia wyroku nie prowadzi do nowego rozstrzygnięcia ani do uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Jerzy Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wykładni wyroku sądu drugiej instancji oraz interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących zaskarżania orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wykładnią wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością środka zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Czy można zaskarżyć postanowienie o wykładni wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 6 grudnia 2010 r. II UZ 33/10 Na postanowienie w przedmiocie wykładni orzeczenia sądu drugiej in- stancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 k.p.c.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska (spra- wozdawca), Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2010 r. sprawy z powództwa Tomasza K. oraz Krzysztofa Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o przeniesienie odpowiedzialności z ty- tułu zaległych składek, na skutek zażalenia powoda Tomasza K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2010 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 5 sierpniu 2010 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie Tomasza K. na postanowienie tego Sądu z dnia 6 lipca 2010 r. w przed- miocie wykładni wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. Uznał zażalenie skierowane do Sądu Najwyższego za niedopuszczalne na podstawie art. 3941 k.p.c. W zażaleniu zawierającym wniosek o uchylenie postanowienia Tomasz K. za- rzucił naruszenie art. 8 ust. 2 Konstytucji, powołując się na istnienie podstaw do sto- sowania w takim wypadku bezpośrednio art. 45 Konstytucji w zakresie, w jakim art. 3941 § 2 k.p.c. nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wykładni wyroku. Wskazał, że w obecnym stanie prawnym nie istnieje podstawa normatywna do zaskarżenia postanowienia dotyczącego wy- kładni orzeczenia sądu drugiej instancji, jednakże - ze względu na występujące jego zdaniem pominięcie prawodawcze w tym zakresie - niezbędne było „dokonanie oceny, czy ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia, zasady sprawiedliwości proce- duralnej nie powinny przesądzać o istnieniu konstytucyjnego wymogu zaskarżalności 2 takich postanowień sądu drugiej instancji”. Dodał, że zaskarżone postanowienie zo- stało wydane po uprawomocnieniu się wyroku Sądu drugiej instancji, więc zamknię- cie drogi do jego zaskarżenia powoduje ograniczenie prawa do sprawiedliwego roz- patrzenia sprawy, mimo że orzeczenie w sprawie wykładni wyroku jest sprawą incy- dentalną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie istnieje w Konstytucji norma pozwalająca na samoistne jej zastosowanie jako podstawy prawnej zażalenia na postanowienie w przedmiocie wykładni wyroku sądu drugiej instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2009 r., I CSK 482/08, OSNC-ZD 2009 nr D, poz. 95). Odesłanie w art. 78 Konstytucji do obowią- zujących regulacji ustawowych prowadzi do art. 3941 k.p.c., wyznaczającego katalog zaskarżalnych postanowień sądu drugiej instancji. Przyjmuje się, że jest to regulacja wyczerpująca, co oznacza, że nie jest dopuszczalne rozszerzanie w drodze analogii katalogu rozstrzygnięć zaskarżalnych zażaleniem (por. postanowienie Sądu Najwyż- szego z dnia 10 marca 1985 r., II CZ 19/85, niepublikowane, uchwałę Sądu Najwyż- szego z dnia 15 września 1995 r., III CZP 110/95, Biuletyn SN 1995, nr 9). Brak zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wy- kładni jego orzeczenia znajduje istotne uzasadnienie w świetle zasad zaskarżania orzeczeń, skoro wykładnia wyroku nie prowadzi do nowego rozstrzygnięcia ani do uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1968 r., II PZ 21/68, niepublikowane, z dnia 30 kwietnia 1970 r., II CZ 32/70, niepublikowane, z dnia 10 października 1978 r., IV CR 144/78, niepublikowa- ne). Merytoryczna kontrola takiego postanowienia nie jest całkowicie zamknięta; je- żeli postanowienie sądu drugiej instancji o wykładni wyroku w rzeczywistości zmieni- łoby ten wyrok co do istoty, byłoby orzeczeniem, od którego przysługuje skarga ka- sacyjna, chyba że jest ona w sprawie niedopuszczalna (por. wyrok z dnia 4 listopada 2010 r., IV CSK 188/10, Biuletyn SN 2010 nr 12, s. 17). Mając na względzie te argumenty, orzeczono jak w sentencji (39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI