II PZ 51/10

Sygn. akt II PZ 51/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 stycznia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Gonera 
SSN Zbigniew Korzeniowski 
 
w sprawie z powództwa Z. K. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa 
z udziałem interwenienta ubocznego Cementowni O.S.A. w O. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 stycznia 2011 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 20 kwietnia 2010 r.,  
 
I. oddala zażalenie, 
II. 
nie 
obciąża 
powódki 
kosztami 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił na 
podstawie art. 410 § 1 k.p.c. skargę powódki Z. K. o wznowienie postępowania w 
sprawie przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa o zapłatę, 
zakończonej prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 16 grudnia 2003 r.  
Sąd Apelacyjny podniósł, że skarżąca, wskazując na przesłankę określoną w 
art. 403 § 2 k.p.c., powołuje się na wykrycie prawomocnego wyroku w sprawie o 
sygn. P …/08 z powództwa B. G. Tymczasem przesłanką wznowienia 

 
 
2 
postępowania nie jest wykrycie jakiegokolwiek prawomocnego wyroku, ale wyroku 
dotyczącego tego samego stosunku prawnego. O tożsamości stosunku prawnego 
przesądza tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, co oznacza, że wyrok musi 
dotyczyć tych samych stron oraz tych samych praw i obowiązków pomiędzy tymi 
stronami. W obu sprawach tożsamość podmiotowa nie zachodzi. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka wniosła o jego uchylenie, 
zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że nie 
zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 403 § 2 k.p.c. z 
uwagi na brak tożsamości podmiotowej w niniejszej sprawie oraz w sprawie P …/08 
Sądu Okręgowego.  
Skarżąca wskazała, że w obu sprawach identyczne było źródło żądania 
wynikające z nieprawidłowości popełnionych przez stronę pozwaną i interwenienta 
ubocznego - Cementownię O. w procesie postępowania reklamacyjnego, którego 
uczestnikami było szereg osób znajdujących się w identycznej sytuacji prawnej. 
Roszczenia wszystkich tych osób zostały oddalone, za wyjątkiem sprawy P …/08, 
w której powództwo zostało uwzględnione pomimo identycznej argumentacji i 
zarzutów stron postępowania. W ocenie skarżącej, rozważenia wymaga również 
kwestia właściwości sądu cywilnego do orzekania w przedmiocie wznowienia, a to z 
uwagi na okoliczność, że jej roszczenie pozostawało w ścisłym związku ze 
stosunkiem pracy. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zażalenie jest bezzasadne. 
Stosownie do art. 405 k.p.c. do wznowienia postępowania z przyczyn 
nieważności oraz na podstawie przewidzianej w art. 4011 k.p.c. właściwy jest sąd, 
który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych 
instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej. Do wznowienia postępowania na innej 
podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy. Sądem 
orzekającym ostatnio co do istoty sprawy w rozumieniu art. 405 zdanie drugie 
k.p.c., właściwym do wznowienia postępowania na podstawach określonych w art. 
403 k.p.c., jest sąd drugiej instancji, który oddalił apelację (por. uchwałę składu 
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2007 r., III CZP 137/06, 
OSNC 2007 nr 9, poz. 125). Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że sąd 

 
 
3 
cywilny rozpoznał apelację w sprawie z zakresu prawa pracy, będącej procesowo 
sprawą cywilną (art. 1 k.p.c.). 
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można również żądać wznowienia w razie 
późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku 
prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, 
które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła 
skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przepisu tego jasno wynika, że nie 
chodzi o jakikolwiek wyrok prawomocny, ale wyrok dotyczący tego samego (a nie 
takiego samego) stosunku prawnego. O tożsamości stosunku prawnego można 
mówić w sytuacji, gdy wyrok jest tożsamy zarówno od strony przedmiotowej, jak i 
podmiotowej, czyli dotyczy - poza przypadkami następstwa prawnego i 
rozszerzonej prawomocności wyroku (art. 365 § 1 k.p.c.) - tych samych osób oraz 
tych samych praw i obowiązków pomiędzy tymi osobami, a inaczej mówiąc, gdy 
przedmiotem rozstrzygnięcia w tym wyroku są te same prawa i obowiązki, 
dotyczące tych samych podmiotów, wynikające z określonych norm prawnych, 
które pomiędzy nimi były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, którego 
wznowienia dotyczy skarga. Sama zbieżność stanów faktycznych i prawnych nie 
oznacza tożsamości stosunku prawnego, a w związku z tym wykładnia prawa 
dokonana w wyroku objętym skargą o wznowienie postępowania odmienna od 
wykładni przedstawionej w wykrytym prawomocnym wyroku, na tle tych samych 
przepisów i w podobnych, a nawet takich samych stanach faktycznych, nie stanowi 
podstawy wznowienia w trybie art. 403 § 2 k.p.c. (por. między innymi postanowienia 
Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1999 r., III AO 10/99, OSNAPiUS-wkł. 1999 nr 
15, poz. 1; z dnia 14 marca 2000 r., II UZ 1/00, LEX nr 464485; z dnia 22 
października 2009 r., I UZ 64/09, LEX nr 560531). Z tego względu trafne jest 
stanowisko Sądu drugiej instancji, że wskazana przez skarżącą podstawa 
wznowienia nie występuje. 
Należy również zauważyć, że skarga o wznowienie podlegała odrzuceniu 
także z innej przyczyny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się zgodnie, 
że późniejsze wykrycie prawomocnego wyroku w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. 
stanowi podstawę wznowienia tylko wtedy, gdy wykryty wyrok już istniał w czasie 
postępowania, którego dotyczy skarga o wznowienie, lecz o którym to wyroku 

 
 
4 
strona wówczas nie wiedziała i w związku z tym nie mogła się na niego powołać 
(por. między innymi postanowienia z dnia 26 czerwca 1997 r., I CKN 149/97, OSNC 
1998 nr 1, poz. 9; z dnia 25 kwietnia 2008 r., I PZ 3/08, OSNP 2009 nr 15-16, poz. 
205 i z dnia 15 grudnia 2009 r., II PZ 24/09, LEX nr 577836). Tymczasem wyrok 
objęty skargą o wznowienie postępowania został wydany w dniu 16 grudnia 2003 r., 
a więc przed zapadnięciem prawomocnego wyroku z dnia 11 września 2009 r. w 
sprawie APa …/08 Sądu Apelacyjnego, zmieniającego wyrok z dnia 6 października 
2008 r., …/08 Sądu Okręgowego). 
Z powyższych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 
39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.