II UZ 30/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty, potwierdzając dopuszczalność takiej sankcji w świetle przepisów i orzecznictwa.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji wnioskodawcy od wyroku oddalającego jego odwołanie od decyzji ZUS w sprawie emerytury. Apelacja została wniesiona bez wymaganej opłaty, a mimo wezwania do jej uiszczenia i późniejszej wpłaty, Sąd Apelacyjny odrzucił ją, powołując się na art. 1302 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał to rozstrzygnięcie za zasadne, podkreślając, że w sprawach ubezpieczeń społecznych, wszczętych przed określonym terminem, nieopłacone środki odwoławcze wnoszone przez profesjonalnego pełnomocnika podlegają odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braków.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy R. N. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 23 lutego 2011 r., które odrzuciło apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie emerytury. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił odwołanie R. N. Apelacja od tego wyroku została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) bez wymaganej opłaty podstawowej. Pełnomocnik został wezwany do uiszczenia opłaty, którą uiścił w wyznaczonym terminie. Mimo to, Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, wskazując, że opłata powinna być uiszczona wraz ze złożeniem środka odwoławczego lub w terminie do jego złożenia, a późniejsza wpłata nie sanuje uchybienia. Sąd Apelacyjny powołał się na art. 1302 § 3 k.p.c. oraz art. 373 k.p.c. i art. 370 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał postanowienie Sądu Apelacyjnego za zasadne. Podkreślił, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, wszczętych przed dniem 1 lipca 2009 r., obowiązują przepisy, zgodnie z którymi środki odwoławcze wnoszone przez profesjonalnych pełnomocników bez należytego opłacenia podlegają odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków. Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdziło dopuszczalność takiej sankcji, uznając ją za zgodną z Konstytucją RP. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, odrzucenie apelacji w takiej sytuacji jest zasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawach ubezpieczeń społecznych wszczętych przed określonym terminem, nieopłacone środki odwoławcze wnoszone przez profesjonalnych pełnomocników podlegają odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braków, zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c. Potwierdził to orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 1302 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Środki odwoławcze wnoszone przez profesjonalnych pełnomocników, które nie zostały opłacone, podlegają odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji odrzuca apelację w przypadkach przewidzianych w art. 370 i w art. 371.
Pomocnicze
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji odrzuca apelację, jeżeli jej braków strona nie uzupełniła w terminie.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 8 § ust. 1
Przepis art. 1302 § 3 k.p.c. znajduje zastosowanie w przypadkach, w których postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieuiszczenie opłaty od apelacji przez profesjonalnego pełnomocnika skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. Błędne wezwanie do uzupełnienia braków przez sąd niższej instancji nie sanuje uchybienia strony. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego potwierdza dopuszczalność odrzucenia nieopłaconych środków odwoławczych wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników.
Odrzucone argumenty
Zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o odrzuceniu apelacji.
Godne uwagi sformułowania
środki odwoławcze wnoszone przez profesjonalnych pełnomocników a nieopłacone należycie podlegają odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków Błędne działanie sądu pierwszej instancji, polegające na wezwaniu do uiszczenia opłaty - zamiast zastosowania sankcji w postaci odrzucenia środka odwoławczego - nie może sanować uchybienia skarżącego w zakresie opłacenia apelacji
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Halina Kiryło
członek
Roman Kuczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady odrzucania nieopłaconych apelacji w sprawach ubezpieczeń społecznych, nawet jeśli pełnomocnik uiścił opłatę po terminie lub po wezwaniu."
Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych przed 1 lipca 2009 r. i przepisów obowiązujących w tym okresie. Obecnie art. 1302 § 3 k.p.c. został uchylony, ale zasada może mieć zastosowanie do spraw przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi i odrzuceniem apelacji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Nieopłacona apelacja? Nawet wpłata po terminie nie pomoże – Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UZ 30/11 POSTANOWIENIE Dnia 2 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Halina Kiryło SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) w sprawie z wniosku R. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 sierpnia 2011 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 lutego 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie R. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2010 r. Uzasadnienie wyroku zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 29 grudnia 2010 r. W dniu 11 stycznia 2011 r. profesjonalny pełnomocnik ubezpieczonego będący radcą prawnym wniósł apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego bez uiszczenia wymaganej opłaty podstawowej od apelacji w kwocie 30 zł. Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 13 stycznia 2011 r. pełnomocnik wnioskodawcy został wezwany do uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji w kwocie 30 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji, którą uiścił w wyznaczonym terminie. 2 Postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił apelację, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik wnioskodawcy obowiązany był dokonać stosownej opłaty wraz ze złożeniem środka odwoławczego, ewentualnie w terminie uprawniającym go do złożenia środka odwoławczego. Pełnomocnik skarżącego natomiast dokonał wprawdzie wpłaty w terminie zakreślonym przez Sąd Okręgowy w związku z otrzymaniem wezwania do opłacenia apelacji, to jednak po terminie do złożenia środka odwoławczego. Tym samym wniesienie w niniejszej sprawie apelacji bez uiszczenia opłaty podstawowej przez radcę prawnego skutkowało odrzuceniem apelacji z mocy art. 1302 § 3 k.p.c. Tak też winien postąpić Sąd pierwszej instancji, a skoro tego nie uczynił, błędnie wzywając pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia braków apelacji przez jej opłacenie, zobligowany do odrzucenia środka odwoławczego był Sąd drugiej instancji z mocy art. 373 k.p.c. W ocenie Sądu Apelacyjnego błędne działanie sądu pierwszej instancji, polegające na wezwaniu do uiszczenia opłaty - zamiast zastosowania sankcji w postaci odrzucenia środka odwoławczego - nie może sanować uchybienia skarżącego w zakresie opłacenia apelacji i wyłączać zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 1302 § 3 k.p.c. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. oraz art. 1302 § 3 k.p.c. odrzucił apelację. Na powyższe postanowienie pełnomocnik ubezpieczonego Ryszarda N. wniósł zażalenie wnosząc o uchylenie przedmiotowego postanowienia. Zaskarżonemu Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. oraz art. 373 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. poprzez błędną interpretację powyższych przepisów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżonym postanowieniem zasadnie odrzucono apelację na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczęcie postępowania inicjuje wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego. Nie ulega wątpliwości, że sprawa niniejsza wszczęta została przed dniem 1 lipca 2009 r., 3 skoro odwołanie R. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2009 r. wpłynęło do organu rentowego w dniu 20 kwietnia 2009 r. Wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło zatem przed wejściem w życie ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571). Trybunał Konstytucyjny w trzech wyrokach - z dnia 17 listopada 2008 r. sygn. SK 33/07, z dnia 28 maja 2009 r. sygn. P 87/09 oraz z dnia 14 września 2009 r. sygn. SK 47/07. uznał, że odrzucenie odpowiednio apelacji, zażalenia i zarzutów od nakazu zapłaty, które nie zostały opłacone, a wnoszone były przez profesjonalnego pełnomocnika, było dopuszczalne w świetle Konstytucji RP. Nie zachodziła zdaniem Trybunału Konstytucyjnego niezgodność art. 1302 § 3 k.p.c. z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji. Jakkolwiek zatem ustawodawca uchylił przepis art. 1302 § 3 k.p.c., to jednak w przypadkach, w których znajduje on zastosowanie (patrz w szczególności art. 8 ust. 1 ustawy z dania 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 234, poz. 1571), środki odwoławcze wnoszone przez pełnomocników a nieopłacone należycie podlegają odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI