II UZ 30/10

Sygn. akt II UZ 30/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 listopada 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Romualda Spyt 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec 
 
w sprawie z wniosku W. M. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o wysokość emerytury, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 listopada 2010 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 6 lipca 2010 r.,  
 
                         oddala zażalenie. 
 
 
Uzasadnienie 
Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę kasacyjną ze 
względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.). 
   
Skarga kasacyjna zaskarżyła wyrok w części dotyczącej wysokości 
emerytury i wartość przedmiotu zaskarżenia określiła na 20.400 zł, jako roczną 
różnicę emerytury dochodzonej i przyznanej. 
   
Po wezwaniu do przedstawienia sposobu wyliczenia wartości przedmiotu 
zaskarżenia wskazano, iż  wynosi ona 13.308 zł i stanowi roczną różnicę pomiędzy 
żądaną emeryturą w wysokości 1.900 zł i przyznaną w kwocie 791 zł (1.109 zł x 
12). 
  
Takie wyliczenie kwestionował organ rentowy i podał, że nawet przy 
złożeniu, iż wynagrodzenie skarżącego wynosiło 5.000 zł (w okresie zatrudnienia w 

 
 
2 
l. 1969-80), to wyliczona wysokość emerytury wynosiłaby 1.279,21 zł. W 
konsekwencji wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 5.784,72 zł [(1.279,21 zł - 
otrzymywana 797,15 zł) x 12]. 
   
Sąd Apelacyjny badając wartość przedmiotu zaskarżenia nie zgodził się z 
twierdzeniem skarżącego, że dochodzona emerytura wynosiłaby 1.900 zł.  Skoro 
skarżący twierdzi, że do wyliczenia podstawy wymiaru emerytury należy przyjąć 
wynagrodzenie  5.411 zł w okresie od 6 maja 1969 r. do 31 sierpnia 1977 r., to przy 
najkorzystniejszym wariancie wyliczenia (art. 15 ust. 6 ustawy z 17 grudnia 1998 r. 
o emeryturach i rentach z FUS) podstawę wymiaru emerytury stanowiłaby kwota 
2.478,08 zł (120,30% x 2.059,92 zł). Żądana emerytura wynosiłaby wówczas 
1.326,60 zł - obliczona jako część socjalna (24% x 2.059,92zł) i stażowa [(310 x 
1,3%):12 x 2.478,08]. Zatem wartość przedmiotu zaskarżenia to różnica pomiędzy 
żądaną wysokością emerytury a pobieraną i wynosi 6.353,40 zł [(1.326,60 zł - 
797,15) x 12]. Skarga kasacyjna była niedopuszczalna ze względu na wartość 
przedmiotu zaskarżenia niższą niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.) i 
dlatego została odrzucona na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. 
   
Zażalenie zakwestionowało wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia 
podając, że kwota żądanej emerytury w wysokości 1.900 zł została określona na 
podstawie wyliczeń powoda biorąc pod uwagę średnią krajową emeryturę w 
zawodzie, który skarżący wykonywał. O słuszności jego wyliczeń świadczy także 
fakt, iż jego koledzy, którzy mieli identyczne jak powód stanowiska pracy otrzymują 
emeryturę właśnie w kwocie około 1.900 zł miesięcznie. Skoro powód otrzymuje 
emeryturę w kwocie 791 zł, to różnica pomiędzy emeryturą otrzymywaną a 
dochodzoną wynosi 1.109 zł i wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 13.308 zł (x 
12). Ponadto odrzucając skargę Sąd powołał się na wycinek materiału 
dowodowego - wynagrodzenie od 6 maja 1969 r. do 31 sierpnia 1977 r. Inne 
dowody wskazują na o wiele wyższe wynagrodzenie powoda. Hipotetyczne 
wyliczenie emerytury bazujące na wycinku materiału dowodowego nie było 
miarodajne dla wyliczenia wartość przedmiotu zaskarżenia. 
    
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
  
W sprawie nie było kwestionowane prawo do emerytury a jedynie jej 
wysokość zależna od udowodnienia podstawy wymiaru emerytury. Zasadnie przyjął 

 
 
3 
Sąd Apelacyjny, że przedmiot sporu i w konsekwencji zaskarżenia dotyczył 
wysokości emerytury (art. 3982 § 1 k.p.c.). 
   
Sprawa, w której organ rentowy przyznał emeryturę a ubezpieczony 
kwestionuje jedynie jej wysokość, nie jest sprawą o przyznanie emerytury w 
rozumieniu art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 
17 lutego 2009 r., I UZ 36/08, OSNP 2010 nr 19-20, poz. 250). 
   
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że jeżeli przedmiotem sporu 
sądowego nie jest prawo do emerytury lecz tylko jej wysokość, to o zaskarżeniu 
skargą kasacyjną decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia obliczona na 
podstawie art. 22 k.p.c. Stanowi ona różnicę między wysokością świadczenia 
wypłacanego przez organ rentowy i wysokością świadczenia żądanego przez 
ubezpieczonego w skali jednego roku (postanowienia Sądu Najwyższego: z 6 
listopada 2008 r., II UZ 48/06; z 11 kwietnia 2006 r., II UZ 1/06; z 13 stycznia 2006 
r., I UZ 47/05, OSNP 2007 nr 3-4, poz. 56; z 10 kwietnia 2002 r., II UZ 31/02, LEX 
nr 54791; z 28 listopada 2001 r., II UZ 80/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 449; z 13 
marca 2001 r., II UZ 15/01, OSNP 2003 nr 2, poz. 49; z 13 marca 2001 r., II UZ 
13/01, OSNP 2003 nr 2, poz. 47).  
    
Na obecnym etapie spór dotyczył więc wartości przedmiotu zaskarżenia jako 
przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej (art. 3982 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze). 
     
Sąd Apelacyjny zweryfikował tę wartość i walor jego ustalenia wynika z tego, 
że metodycznie wykorzystał tu algorytm określony w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o 
emeryturach i rentach z FUS dla ustalenia wysokości emerytury (art. 15 i 53). 
Składowymi są podstawa wymiaru (hipotetyczna), okresy ubezpieczenia i kwota 
bazowa. Wynik, czyli różnica pomiędzy emeryturą dochodzoną a niespornie 
przysługującą, nie przekracza 10 tys. zł. 
  
Słabością natomiast zażalenia jest to, że nie podważa wyliczenia 
przedstawionego przez Sąd a tezę o wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia 
opiera na emeryturach innych pracowników zatrudnianych w tym samym okresie co 
skarżący.  
  
Rzecz jednak w tym, że emerytura jest indywidualnym świadczeniem, 
zależnym od wskazanych składowych, co oznacza, że ustalenie wartości 
przedmiotu zaskarżenia musi być zindywidualizowane i konkretne, a nie 

 
 
4 
przedstawiane na podstawie świadczeń innych ubezpieczonych. Po wtóre do 
algorytmu wyliczenia żądanej emerytury Sąd przyjął wynagrodzenie podawane w 
skardze (5.411 zł). Traci też na znaczeniu zarzut, że Sąd nie uwzględnił innych 
dowodów na wysokość wynagrodzenia powoda. Zażalenie nie podważa samej 
metody ustalenia wysokości emerytury, określonej zresztą w ustawie. Pomija 
jednak, że w ten sam sposób wcześniej pozwany wyliczył wartość przedmiotu 
zaskarżenia, choć przyjął niższe hipotetyczne wynagrodzenie 4.500-5.000 zł (pismo 
procesowe pozwanego z 10 maja 2010 r.). Analiza tych wyliczeń nie pozwala 
zgodzić się z zarzutem, że pominęły wynagrodzenie z lat z wykazanymi zarobkami. 
Wyliczenie oparto na zarobkach hipotecznych i wykazanych. Punktem wyjścia do 
algorytmu był wskaźnik wysokości podstawy wymiaru i ten Sąd Apelacyjny ustalił 
jako większy (120,30%) niż ustalony przez pozwanego (113,45%) w wyliczeniu 
hipotecznej emerytury z 20 lat (pismo procesowe pozwanego z 10 maja 2010 r.). 
Pozostałe elementy składowe wyliczenia emerytury według ustawowego algorytmu 
nie mogły być sporne (art. 15 i art. 53 ustawy z 17 emeryturach i rentach). 
Pokazuje, to że wyliczenie i z drugiej strony kwestionowanie ustalenia wartości 
przedmiotu zaskarżenia w sprawach o wysokość emerytury powinno być zawsze 
zindywidualizowane i konkretne. Innymi słowy zarzuty zażalenia nie podważyły 
wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, która zdecydowała o odrzuceniu 
skargi kasacyjnej. 
   
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 39814 k.p.c. w 
związku z art. 3941 § 3 k.p.c.