II UZ 30/05

Sąd Najwyższy2005-06-10
SNubezpieczenia społecznewysokość świadczeńWysokanajwyższy
kasacjazagadnienie prawneSąd Najwyższypostępowanie cywilnerentaZUSuchylenie postanowienia

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji, uznając, że sąd drugiej instancji nie może odrzucić kasacji, jeśli skarżący powołuje się na istnienie zagadnienia prawnego wymagającego wyjaśnienia.

Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wnioskodawcy, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych. Wnioskodawca w zażaleniu argumentował, że spełnił wszystkie wymogi, w tym wskazał istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że sąd drugiej instancji nie może odrzucić kasacji, jeśli skarżący powołał się na istnienie zagadnienia prawnego, a rozstrzygnięcie o przyjęciu kasacji do rozpoznania należy do wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego.

Sprawa dotyczy zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, które odrzuciło jego kasację od wyroku dotyczącego wysokości świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Apelacyjny uznał, że wskazane przez wnioskodawcę zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 393³ § 1 pkt 3 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu argumentował, że spełnił wszystkie wymogi, w tym przedstawił istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał zażalenie za zasadne. Podkreślił, że kasacja musi spełniać wymogi formalne, w tym przedstawić okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie, co wiąże się z wyjaśnieniem istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy stwierdził, że w sytuacji, gdy skarżący przedstawił zagadnienie prawne, sąd drugiej instancji nie może odrzucić kasacji, a decyzja o przyjęciu jej do rozpoznania należy do wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powołanie się przez wnoszącego kasację na istnienie zagadnienia prawnego wymagającego wyjaśnienia powoduje, że sąd drugiej instancji nie może odrzucić kasacji, stwierdzając iż zagadnienie takie w istocie nie występuje.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania, w tym zagadnienia prawnego, jest wymogiem formalnym. Jeśli skarżący spełni ten wymóg, sąd drugiej instancji nie może odrzucić kasacji, a decyzja o jej przyjęciu do rozpoznania należy do wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Wiesław B.

Strony

NazwaTypRola
Wiesław B.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 393³ § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, w tym zagadnienia prawnego, jest wymogiem formalnym. Sąd drugiej instancji nie może odrzucić kasacji, jeśli skarżący powołał się na istnienie zagadnienia prawnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania wymaga wyjaśnienia istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie.

k.p.c. art. 393 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Skarżący może przedstawić argumenty wskazujące na oczywiste naruszenie prawa lub nieważność postępowania.

u.e.r.f.u.s. art. 118 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Kwestia interpretacji tego przepisu była przedmiotem zagadnienia prawnego podniesionego w kasacji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393¹⁸

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd drugiej instancji nie może odrzucić kasacji, jeśli skarżący powołał się na istnienie zagadnienia prawnego wymagającego wyjaśnienia. Rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania należy do wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego.

Godne uwagi sformułowania

Powołanie się przez wnoszącego kasację na istnienie zagadnienia prawnego wymagającego wyjaśnienia powoduje, że sąd drugiej instancji nie może odrzucić kasacji, stwierdzając iż zagadnienie takie w istocie nie występuje. Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania wymaga wyjaśnienia, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie i dlaczego jest ono istotne...

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Bednarczyk

członek

Jerzy Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kasacji i kompetencji Sądu Najwyższego w zakresie jej przyjmowania do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w świetle przepisów k.p.c. obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności kasacji i kompetencji Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy Sąd Najwyższy musi rozpoznać Twoją kasację? Kluczowa zasada proceduralna.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 10 czerwca 2005 r. 
II UZ 30/05 
 
Powołanie się przez wnoszącego kasację na istnienie zagadnienia praw-
nego wymagającego wyjaśnienia powoduje, że sąd drugiej instancji nie może 
odrzucić kasacji, stwierdzając iż zagadnienie takie w istocie nie występuje. 
 
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna 
Bednarczyk, Jerzy Kwaśniewski. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 
2005 r. sprawy z wniosku Wiesława B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-
nych-Oddziałowi w G. o wysokość świadczenia, na skutek zażalenia wnioskodawcy 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2005 r. [...] 
 
u c h y l i ł   zaskarżone postanowienie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2005 r. [...] Sąd Apelacyjny w Gdańsku od-
rzucił kasację wnioskodawcy Wiesława B. od wyroku tego Sądu z dnia 31 sierpnia 
2004 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o 
wysokość świadczenia, uznając iż wskazane w okolicznościach mających uzasad-
niać przyjęcie kasacji do rozpoznania pytanie prawne, nie odpowiada wymogom 
określonym art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. 
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego 
uchylenie, twierdząc, iż spełnił wszelkie wymogi zawarte w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., 
w tym także wskazał okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania, 
przedstawiając istotne zagadnienie prawne: „czy wyrok sądu wydany wskutek od-
wołania wnioskodawcy od decyzji organu rentowego może być uznawany za wyja-
śnienie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji w rozumieniu art. 118 
ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubez-
pieczeń Społecznych”. 

 
2
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie jest zasadne. Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wyma-
ganiom określonym w art. 3933 k.p.c., w tym - poza przytoczeniem podstaw kasacyj-
nych i ich uzasadnienia (wymagania formalne) - powinna także zawierać „przedsta-
wienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), 
które stanowią odrębny element kasacji jako pisma procesowego. Strona skarżąca 
zobowiązana jest do przedstawienia tych okoliczności przez przytoczenie konkret-
nych argumentów nawiązujących do rozpoznawanej sprawy oraz do przesłanek 
przewidzianych w art. 393 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Jednocześnie, w związku z art. 393 
k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania 
wymaga wyjaśnienia, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie i dlaczego jest 
ono istotne, albo określenia, które przypisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, 
ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości lub z przed-
stawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów. Skarżący może 
także przedstawić argumenty wskazujące na oczywiste naruszenie prawa lub nie-
ważność postępowania (por. uchwałę połączonych Izb: Administracyjnej, Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych i Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2002 r., III 
CZP 72/02, OSNC 2003 nr 7-8, poz. 92). Wnoszący kasację nie może przy tym 
ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku ustawowych sformuło-
wań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do „okoliczności uzasadniającej 
rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do profesjonalnego prawniczego uzasad-
nienia wskazanej lub wskazanych „okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasa-
cji” i to w kontekście okoliczności faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja 
dotyczy. Niespełnienie tego wymagania stanowi tzw. brak istotny, bowiem kasacja 
taka nie czyni zadość wymaganiu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w 
konsekwencji skutkować musi jej odrzuceniem. Natomiast w sytuacji, gdy kasacja 
czyni zadość wymaganiom określonym w art. 3933 § 1 i § 2 k.p.c., nie podlega ona 
odrzuceniu, zaś rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia lub odmowy przyjęcia kasacji do 
rozpoznania należy do wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego (art. 3937 § 1 w 
związku z art. 393 § 1 i § 2 k.p.c.). Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, 
wnioskodawca przedstawił bowiem w kasacji okoliczności uzasadniające jej rozpo-

 
3
znanie w postaci zagadnienia prawnego, a w tej sytuacji brak było podstaw do wy-
dania postanowienia o odrzuceniu kasacji przez Sąd Apelacyjny.  
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. z art. 385 w 
związku z art. 397 § 2 i art. 39318 k.p.c. orzekł jak w sentencji. 
========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI