II UZ 30/01

Sąd Najwyższy2001-05-25
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznekasacjadopuszczalnośćwartość przedmiotu zaskarżeniaSąd Najwyższyprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że sprawa o przeliczenie wysokości emerytury nie jest sprawą o przyznanie świadczenia, a zatem kasacja jest niedopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Apelacyjny odrzucił kasację Mieczysława L. od wyroku oddalającego jego apelację w sprawie o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury, uznając ją za sprawę majątkową, w której dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Ubezpieczony twierdził, że sprawa dotyczy przyznania dalszej części emerytury, co uzasadniałoby kasację niezależnie od wartości. Sąd Najwyższy zważył, że sprawa o wzrost pobieranej emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie świadczenia, a wyjątki od wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia należy interpretować ściśle.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Mieczysława L. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi, które odrzuciło jego kasację od wyroku oddalającego apelację w sprawie o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury. Sąd Apelacyjny uznał sprawę za majątkową, w której kasacja jest dopuszczalna tylko powyżej określonej wartości przedmiotu zaskarżenia. Ubezpieczony argumentował, że jego sprawa dotyczy przyznania dalszej części emerytury na nowej podstawie wymiaru, co zgodnie z art. 3921 § 1 zd. 2 KPC pozwala na kasację niezależnie od wartości. Sąd Najwyższy przypomniał, że kasacja nie przysługuje w sprawach majątkowych poniżej określonej wartości, z wyjątkiem spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych o przyznanie lub wstrzymanie emerytury/renty lub objęcie obowiązkiem ubezpieczenia. Sąd uznał, że sprawa o ponowne przeliczenie podstawy wymiaru pobieranej emerytury, zmierzająca do uzyskania świadczenia w wyższej wysokości, nie jest sprawą o przyznanie świadczenia, które już jest pobierane. Wyjątki te podlegają ścisłej wykładni, dlatego sprawa o wzrost pobieranej emerytury nie kwalifikuje się jako sprawa o przyznanie świadczenia, w której kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa o podwyższenie (przeliczenie podstawy wymiaru) emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie prawa do emerytury, w której kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wyjątki od wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 3921 § 1 zd. 2 KPC) dotyczą ściśle określonych sytuacji: przyznania lub wstrzymania emerytury/renty lub objęcia obowiązkiem ubezpieczenia. Sprawa o wzrost pobieranej emerytury, która już jest świadczona, nie mieści się w tej kategorii, gdyż nie dotyczy przyznania świadczenia od podstawy, a jedynie jego wysokości. Wykładnia tych przepisów musi być ścisła.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
Mieczysław L.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

KPC art. 3921 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, a w sprawach gospodarczych - niższa niż dwadzieścia tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

KPC art. 39318 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o przeliczenie wysokości pobieranej emerytury nie jest sprawą o przyznanie świadczenia, a zatem nie podlega pod wyjątek od wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia przy kasacji.

Odrzucone argumenty

Sprawa o podwyższenie (przeliczenie podstawy wymiaru) emerytury ma charakter sprawy o przyznanie dalszej części emerytury określonej na nowej podstawie wymiaru, w której kasacja przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Sprawa o podwyższenie (przeliczenie podstawy wymiaru) emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie prawa do emerytury, w której kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wyjątki określone w tym przepisie podlegają wykładni ścisłej.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Roman Kuczyński

członek

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących przeliczenia wysokości świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu KPC i specyfiki spraw o świadczenia emerytalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności kasacji w sprawach o świadczenia emerytalne, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.

Kiedy można złożyć kasację w sprawie o emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 25 maja 2001 r. II UZ 30/01 Sprawa o podwyższenie (przeliczenie podstawy wymiaru) emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie prawa do emerytury, w której kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921 § 1 zda- nie drugie KPC). Przewodniczący Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2001 r. sprawy z wniosku Mieczysława L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddziałowi w Ł. o wysokość emerytury, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2001 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowie- niem z dnia13 marca 2001 r. odrzucił kasację ubezpieczonego Mieczysława L. od wyroku tego Sądu z dnia 10 stycznia 2001 r. oddalającego jego apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego odwołanie od decyzji organu rentowego od- mawiającej przeliczenia podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego. Sąd Apela- cyjny uznał, że przedmiotowa sprawa ma charakter sprawy o prawa majątkowe, w której dopuszczalność kasacji jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3921 § 1 KPC), skoro rozstrzygnięcie sprawy dotyczyło w istocie rzeczy wysokości pobieranej emerytury. Sąd ten uznał, że tego rodzaju sprawa nie kwalifikuje się jako sprawa o przyznanie lub o wstrzymanie świadczenia bądź o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których ka- 2 sacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W zażaleniu na to postanowienie ubezpieczony utrzymywał, że jego sprawa ma charakter sprawy o przyznanie „dalszej części emerytury określonej na nowej podstawie wymiaru tego świadczenia”, w której kasacja przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnie ze zdaniem drugim art. 3921 § 1 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3921 § 1 KPC kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysię- cy złotych, a w sprawach gospodarczych - niższa niż dwadzieścia tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasacja przysługuje nie- zależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzyma- nie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Przepis co do zasady uzależnia przedmiotową dopuszczalność kasacji w sprawach o prawa majątkowe od wartości przedmiotu zaskarżenia, a pomija tę wartość wyłącznie w ściśle określonych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Skarżący nie zakwestionował majątkowego charakteru sprawy o ponowne przeliczenie podstawy wymiaru pobieranej przez niego emerytury, która istotnie kwalifikowała się jako sprawa o wysokość pobieranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, skoro ubezpieczony zmierzał do uzyskania pobieranego świadczenia w wyższej wysokości. Tego rodzaju sprawa nie należała jednak do ściśle określonej kategorii spraw o prawa majątkowe z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których kasacja przysłu- guje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w rozumieniu art. 392 1 § 1 zdania drugiego KPC, albowiem nie dotyczyła przyznania lub wstrzymania pobiera- nej emerytury ani objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wyjątki okre- ślone w tym przepisie podlegają wykładni ścisłej, co powoduje, że sprawa o wyso- kość pobieranej emerytury, określana według nomenklatury skarżącego jako sprawa o „wypłatę dalszej części emerytury” nie kwalifikuje się jako sprawa o przyznanie świadczenia, które ubezpieczony przecież pobiera, tyle że w zaniżonej wysokości. Sprawa o wzrost pobieranej emerytury nie jest zatem sprawą o przyznanie lub o wstrzymanie emerytury, w której kasacja przysługuje niezależnie od wartości przed- miotu zaskarżenia (art. 3921 § 1 zdanie drugie KPC). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie 3 39318 § 3 i 397 § 2 KPC w związku z art. 385 KPC. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI