II UZ 3/96

Sąd Najwyższy1996-10-23
SAOSubezpieczenia społecznerenty inwalidzkieŚrednianajwyższy
kasacjaubezpieczenia społecznerenta inwalidzkaprzymus adwokackireprezentacja prawnaSąd NajwyższyKPC

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że magister prawa niebędący adwokatem ani radcą prawnym nie może samodzielnie wnosić kasacji w sprawach ubezpieczeniowych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Józefa M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie o odrzuceniu jego kasacji. Kasacja została odrzucona, ponieważ wnioskodawca, będący magistrem prawa, nie spełniał wymogów formalnych dotyczących reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 465 § 1 KPC. Sąd Najwyższy uznał, że posiadanie dyplomu magistra prawa nie zwalnia z obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika przy wnoszeniu kasacji, chyba że strona sama posiada status adwokata, sędziego, prokuratora, radcy prawnego, notariusza lub profesora nauk prawnych.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 października 1996 r. rozpoznał sprawę z wniosku Józefa M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K. o rentę inwalidy wojennego. Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 września 1996 r., które odrzuciło kasację wniesioną przez Józefa M. od wcześniejszego postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie wyroku i rewizji. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, wskazując na brak wymogu profesjonalnej reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 465 § 1 KPC. Józef M. w zażaleniu podnosił zarzuty dotyczące nieprawidłowości w przyznaniu mu uprawnień inwalidy wojennego oraz kwestionował niezaliczenie mu okresu pobytu w obozie na Węgrzech do stażu emerytalnego. Twierdził również, że jako magister prawa z UJ, posiada uprawnienia do samodzielnej obrony. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za bezzasadne. Podkreślił, że kasację w sprawach ubezpieczeń społecznych od postanowienia kończącego postępowanie w drugiej instancji może wnieść jedynie profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny związku zawodowego lub organizacji emerytów/rencistów). Zwolnienie z tego wymogu dotyczy wyłącznie osób posiadających określony status zawodowy (adwokat, sędzia, prokurator, radca prawny, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych). Sąd Najwyższy stwierdził, że Józef M., mimo posiadania dyplomu magistra prawa, nie posiadał takiego statusu zawodowego, a jego subiektywne przekonanie o możliwościach obrony nie zwalniało go z obowiązku profesjonalnej reprezentacji. Podkreślono, że wymogi formalne kasacji mają na celu zapewnienie jej profesjonalnego przygotowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, magister prawa, który nie posiada statusu adwokata, sędziego, prokuratora, radcy prawnego, notariusza lub profesora nauk prawnych, nie jest uprawniony do samodzielnego wniesienia kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 465 § 1 KPC oraz art. 393^2 § 2 KPC, stwierdził, że kasacja w sprawach ubezpieczeń społecznych wymaga profesjonalnej reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego, z którego zwolnieni są jedynie posiadający określony status zawodowy. Posiadanie dyplomu magistra prawa nie jest wystarczające do zwolnienia z tego wymogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
Józef M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

KPC art. 465 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kasację w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, wydanego przez sąd drugiej instancji, może wnieść jedynie adwokat, a także radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów. Przymus ten zwalnia strony posiadające kodeksowo określony status zawodowy.

Pomocnicze

KPC art. 393^2 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, kto jest zwolniony z przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnoszeniu kasacji (adwokat, sędzia, prokurator, radca prawny, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych).

KPC art. 393^5

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odrzucenia kasacji w przypadku niespełnienia wymogów formalnych.

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

KPC art. 393^19

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja w sprawach ubezpieczeń społecznych wymaga profesjonalnej reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego. Posiadanie dyplomu magistra prawa nie zwalnia z obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika przy wnoszeniu kasacji, chyba że strona sama posiada odpowiedni status zawodowy.

Odrzucone argumenty

Magister prawa powinien być uprawniony do samodzielnego wniesienia kasacji, powołując się na swoje wykształcenie prawnicze. Wymogi formalne dotyczące reprezentacji nie powinny mieć zastosowania w tym konkretnym przypadku.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko-radcowski nie ma takiego statusu zawodowego nie korzysta z uprawnień proceduralnych do składania kasacji bez udziału pełnomocnika nie wystarcza subiektywne przekonanie strony o osobistych możliwościach należytego reprezentowania własnych interesów prawnych

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący

Jerzy Kuźniar

sędzia

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych dotyczących wnoszenia kasacji w sprawach ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście przymusu adwokacko-radcowskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju sprawy (ubezpieczenia społeczne) i konkretnego etapu postępowania (kasacja). Interpretacja przepisów KPC dotyczących reprezentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego, zwłaszcza w kontekście wymogów formalnych przy wnoszeniu kasacji. Pokazuje, jak rygorystycznie Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii reprezentacji prawnej.

Czy magister prawa może sam napisać kasację? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 23 października 1996 r. II UZ 3/96 Magister prawa, który nie wykonuje zawodu wymienionego w art. 393 2 § 2 KPC nie jest uprawniony do wniesienia kasacji. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, SA Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 października 1996 r. sprawy z wniosku Józefa M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K. o rentę inwalidy wojennego, na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 września 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 18 września 1996 r. odrzucił kasację wniesioną przez ubezpieczonego Józefa M. od postanowienia tegoż Sądu z dnia 29 sierpnia 1996 r. oddalającego zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 4 czerwca 1996 r. o odrzuceniu wniosku ubezpieczonego o uzasadnienie wyroku tego Sądu z dnia 15 września 1995 r., a także o odrzuceniu jego rewizji od tego wyroku. W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu kasacji Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z dyspozycjami art. 465 § 1 KPC kasację może wnieść jedynie adwokat bądź radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów. Skoro tego wymogu nie spełniało pismo ubezpieczonego z dnia 11 września 1996 r., przeto kasacja podlegała odrzuceniu z mocy art. 3935 KPC. W zażaleniu na to postanowienie ubezpieczony wskazywał głównie na nie- prawidłowości w dotychczasowym rozpoznaniu jego sprawy związane z nieprzyznaniem mu uprawnień inwalidy wojennego z tytułu działalności kombatanckiej, nie precyzując na czym te nieprawidłowości miałyby polegać, nadto kwestionował niezaliczenie mu do stażu emerytalnego okresu 27 miesięcznego pobytu w obozie na Węgrzech w okresie II wojny światowej, wreszcie utrzymywał, że wymogi określone w art. 465 § 1 KPC nie mogą mieć doń zastosowania, ponieważ odbył on studia prawnicze w latach 1934 - 38 na UJ w Krakowie, posiada dyplom magistra praw z dnia 20 marca 1939 r., co wraz z wieloletnim okresem pracy pozwala mu bronić się osobiście, bez pomocy adwokata. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut zażalenia bezpośrednio kwestionujący wskazaną podstawę prawną postanowienia o odrzuceniu kasacji jest bezzasadny, albowiem kasacja w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, wydanego przez sąd drugiej instancji, może być wniesiona przez pełnomoc- nika będącego adwokatem, a także radcą prawnym związku zawodowego lub orga- nizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów. Dyspozycje art. 465 § 1 KPC in fine wyz- naczają [...] przymus adwokacko-radcowski, z którego zwolniona jest wyłącznie strona legitymująca się kodeksowo określonym statusem zawodowym, tj. będąca adwokatem, sędzią, prokuratorem, radcą prawnym lub notariuszem, a także profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych polskich szkół wyższych (art. 393 2 § 2 KPC). Ubezpieczony, twierdząc że jest magistrem praw [...] nie ma takiego statusu zawodo- wego, a zatem nie korzysta z uprawnień proceduralnych do składania kasacji bez udziału pełnomocnika, o którym mowa w przepisie art. 465 § 1 KPC. Dla złożenia kasacji nie wystarcza subiektywne przekonanie strony o osobistych możliwościach należytego reprezentowania własnych interesów prawnych w postępowaniu kasacyj- nym, wobec [...] charakteru omówionego przymusu adwokacko-radcowskiego obowią- zującego przy wnoszeniu kasacji, który ma na celu profesjonalne przygotowanie i oparcie kasacji na kodeksowo określonych podstawach i wnioskach kasacyjnych (art. 393 3 KPC), których to wymagań nie spełniało pismo ubezpieczonego z dnia 11 wrześ- nia 1996 r., określone w dodatku jako "zażalenie i odwołanie". Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy działając na podstawie dyspozycji proceduralnych art. 385 KPC w związku z art. 393 19 KPC orzekł jak w sentencji. Jedynie incydentalnie można sygnalizować, że odmowa zaliczenia do stażu emerytalnego ubezpieczonego okresu pobytu w obozie była zawarta w odrębnej decyzji organu rentowego z dnia 30 lipca 1996 r., która zgodnie z zawartym tam pouczeniem mogła być przedmiotem odrębnego odwołania ubezpieczonego do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI