II UZ 3/15

Sąd Najwyższy2015-03-24
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaemerytura policyjnaSąd Najwyższyart. 403 k.p.c.nowe dowodyakta osoboweMSW

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że przedstawione przez wnioskodawcę dowody nie stanowiły nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych mogących wpłynąć na wynik sprawy.

Wnioskodawca K. P. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, powołując się na odkrycie dokumentu dotyczącego składu Komisji Kwalifikacyjnej z 1990 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nowy dowód nie mógł wpłynąć na wynik sprawy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na to postanowienie, potwierdzając, że ujawnienie składu komisji nie stanowiło nowej okoliczności faktycznej ani środka dowodowego w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., a sądy niższych instancji dysponowały już pełną dokumentacją.

Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego oddalającym apelację wnioskodawcy K. P. od wyroku Sądu Okręgowego w W. oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW w W. w sprawie wysokości emerytury policyjnej. Wnioskodawca złożył skargę o wznowienie postępowania, wskazując jako podstawę otrzymanie dokumentu z Centralnego Archiwum MSW dotyczącego składu Komisji Kwalifikacyjnej z 1990 r., która pozytywnie oceniła go jako funkcjonariusza. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nowy środek dowodowy (skład Komisji) nie mógł wpłynąć na treść wyroku ani wynik sprawy, ponieważ sądy obu instancji dysponowały już pełną dokumentacją dotyczącą okresu służby skarżącego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego, że ujawnienie składu personalnego Komisji nie stanowiło nowej okoliczności faktycznej ani środka dowodowego w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., który mógłby wpłynąć na wynik sprawy. Tym samym, brak było podstaw do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ujawnienie składu personalnego komisji nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani środka dowodowego w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., jeśli sądy orzekające w sprawie dysponowały już pełną dokumentacją dotyczącą okresu służby strony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego, że możliwość powoływania nowych faktów i dowodów w postępowaniu o wznowienie jest ograniczona do tych, które istniały już w okresie trwania zakończonego postępowania. Ujawnienie składu komisji z 1990 r. nie spełniało tego kryterium, a sądy niższych instancji miały dostęp do akt osobowych zawierających opinię komisji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W.

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W.organ_państwowyprzeciwnik procesowy

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Utrwalony pogląd Sądu Najwyższego stanowi, że nowe fakty i dowody muszą istnieć już w okresie trwania zakończonego postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi, gdy nie spełnia ona wymagań formalnych lub brak jest podstaw do wznowienia.

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania kasacyjnego, stosowany przez analogię do zażaleń w sprawach nieprocesowych.

ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 15b § ust. 3

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepis dotyczący traktowania byłych funkcjonariuszy, którzy działali na rzecz wolnej Polski, w kontekście ustalania podstawy wymiaru emerytury.

Dz.U. z 2013 r., poz. 461 art. 12 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu.

Dz.U. z 2013 r., poz. 461 art. 13 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że ujawnienie składu Komisji Kwalifikacyjnej nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani środka dowodowego w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Sądy obu instancji dysponowały pełną dokumentacją dotyczącą okresu służby wnioskodawcy, w tym aktami osobowymi zawierającymi opinię Komisji. Nowe fakty i dowody w postępowaniu o wznowienie muszą istnieć już w okresie trwania zakończonego postępowania.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik wnioskodawcy argumentował, że nieznany dotychczas skład personalny Komisji oraz zeznania jej członków mogą mieć wpływ na wynik postępowania. Pełnomocnik podnosił, że członkowie Komisji mogli posiadać wiedzę nieznaną Sądowi, w szczególności o pracy kontrwywiadowczej skarżącego. Pełnomocnik zarzucał pominięcie woli ustawodawcy dotyczącej rozróżnienia byłych funkcjonariuszy działających na rzecz wolnej Polski.

Godne uwagi sformułowania

nowy środek dowodowy, na który powołuje się skarżący to decyzja Nr […] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia … 2013 r., która stanowiła podstawę do udostępnienia wnioskodawcy z Centralnego Archiwum MSW uwierzytelnionej kopii Decyzji Przewodniczącego Komisji Kwalifikacyjnej do spraw Kadr Centralnych z dnia 27 lipca 1990 r. sam skład personalny Komisji nie stanowi merytorycznej oceny wydanej przez organ emerytalno-rentowy decyzji z dnia 19 października 2009 r. Utrwalony jest pogląd, że możliwość powoływania nowych faktów i dowodów jest ograniczona jedynie do tych okoliczności i środków dowodowych, które istniały już w okresie trwania zakończonego postępowania.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Hajn

członek

Bohdan Bieniek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności w kontekście nowych dowodów dotyczących przeszłości zawodowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania w sprawie emerytury policyjnej, ale zasady interpretacji art. 403 § 2 k.p.c. są uniwersalne dla postępowań cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - wznowienia postępowania i definicji 'nowych dowodów'. Jest interesująca dla prawników procesowych, ale mniej dla szerokiej publiczności ze względu na specyfikę sprawy emerytalnej.

Czy odkrycie dokumentu sprzed lat może otworzyć zamkniętą sprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice wznowienia postępowania.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 3/15
POSTANOWIENIE
Dnia 24 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Hajn
‎
SSA Bohdan Bieniek
w sprawie z wniosku K. P.
‎
przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W.
‎
o wznowienie postępowania,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 marca 2015 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 7 października 2014 r.,
1. oddala zażalenie,
2. przyznaje adwokatowi M. G.-D. z kancelarii prawnej G. D. i P. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) zwiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012 r. 2 Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy K. P. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 maja 2011 r., oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia 19 października 2009 r., w sprawie o wysokość emerytury policyjnej.
W dniu 19 marca 2013 r. K. P. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, wskazując jako postawę skargi (nazwanej wnioskiem) otrzymanie w styczniu 2013 r. z Centralnego Archiwum MSW dokumentu o składzie Komisji Kwalifikacyjnej do spraw Kadr Centralnych z dnia 27 lipca 1990 r., która oceniła pozytywnie wnioskodawcę jako funkcjonariusza Komendy Policji, co w ocenie skarżącego pozwoli mu odzyskać utracone dobre imię i przyznaną emeryturę.
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 7 października 2014 r., odrzucił skargę. Sąd wskazał, że wobec niewskazania przez skarżącego podstawy prawnej skargi, jedyną ewentualną przesłankę mógł stanowić art. 403 § 2 k.p.c. Sąd uznał jednak, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Nowy środek dowodowy, na który powołuje się skarżący to decyzja Nr […] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia … 2013 r., która stanowiła podstawę do udostępnienia wnioskodawcy z Centralnego Archiwum MSW uwierzytelnionej kopii Decyzji Przewodniczącego Komisji Kwalifikacyjnej do spraw Kadr Centralnych z dnia 27 lipca 1990 r., w której wskazano dane personalne oraz pełnioną funkcję członków Komisji do spraw Kwalifikacji Funkcjonariuszy byłej Służby Bezpieczeństwa województwa s. oraz dołączona opinia o skarżącym wydana przez tę Komisję. Sąd podkreślił, że udostępnienie przez Ministra Spraw Wewnętrznych składu Komisji wydającej opinię o skarżącym nie mogłoby wpłynąć na treść wydanego wyroku jak i na wynik sprawy, albowiem sam skład personalny Komisji nie stanowi merytorycznej oceny wydanej przez organ emerytalno-rentowy decyzji z dnia 19 października 2009 r., którą obniżono skarżącemu podstawę wymiaru emerytury z 2,6% na 0,7% na podstawie art. 15b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
(jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 667 ze zm. dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy). Oceniające merytorycznie okres służby skarżącego w organach bezpieczeństwa państwa, Sądy obu instancji
dysponowały pełną dokumentacją o okresie jego służby, w tym także aktami osobowymi, w których znajduje się opinia dołączona do skargi o wznowienie postępowania. Tym samym brak jest nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c.
Zażalenie na powyższe postanowienie, wniósł pełnomocnik skarżącego, zarzucając
naruszenie przepisów postępowania – art. 403 § 2 k.p.c., przez przyjęcie, że „w sprawie nie występuje nowa okoliczność oraz nowe środki dowodowe, o jakich mowa w art. 403 § 2 k.p.c., w sytuacji gdy, nieznany dotychczas skład personalny
Komisji oraz zeznania członków tej komisji - mogą mieć wpływ na wynik postępowania”, „całkowitym pominięciu przez Sąd faktu, że członkowie Komisji - oceniając pozytywnie moralność skarżącego i uznając, że spełnia on warunki, aby pracować dla wolnej Polski - mogli posiadać wiedzę nieznaną Sądowi, w szczególności wiedzę o pracy kontrwywiadowczej skarżącego, podejmowanej bez wiedzy przełożonych o jakiej mowa w art. 15 b ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym”, oraz „pominięciu przez Sąd woli ustawodawcy, jaką było bardzo wyraźne rozróżnienie i różne traktowanie byłych funkcjonariuszy oraz byłych funkcjonariuszy, którzy działali na rzecz wolnej Polski, pomimo iż z formalnego punktu widzenia i w świetle opinii wydawanych przez IPN - osoby zakwalifikowane do obu wskazanych wyżej rozłącznych kategorii pracowały w organach Państwa wskazanych w art. 15b ust. 1 ustawy”. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego nieuiszczonych w całości ani w części.
Sąd Najwyższy, zważył co następuje:
Zażalenie nie jest uzasadnione. Za trafne należy uznać stanowisko Sądu Apelacyjnego, że skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Utrwalony jest pogląd, że możliwość powoływania nowych faktów i dowodów jest ograniczona jedynie do tych okoliczności i środków dowodowych, które istniały już w okresie trwania zakończonego postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 października 2005 r., IV CZ 96/05, LEX nr 186917; z dnia 20 kwietnia 2000 r., II UKN 167/00, PPiPS 2001 nr 6, poz. 70; z dnia 12 listopada 1998 r., II UKN 306/1998, OSNP - wkł. z 1999 r. nr 3, poz. 3; uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP z 1969 r., z. 12, poz. 208; postanowienie z dnia 22 kwietnia 1975 r., III PZ 4/75, OSNCP z 1976 r., z. 2, poz. 38; wyrok z dnia 10 kwietnia 1973 r., II CR 104/73, OSNCP z 1974 r., z. 2, poz. 29). W ocenie Sądu Najwyższego, trafne jest stanowisko Sądu Apelacyjnego, że udostępnienie wnioskodawcy składu Komisji, wydającej opinię o skarżącym w 1990 r. nie mogłoby wpłynąć na treść wydanego wyroku i na wynik sprawy. Sądy obu instancji orzekające w sprawie wysokości emerytury wnioskodawcy dysponowały pełną dokumentacją o okresie służby skarżącego w organach bezpieczeństwa państwa, w tym także aktami osobowymi, w których znajduje się opinia dołączona do skargi o wznowienie postępowania.
W konsekwencji należało w pełni podzielić ocenę Sądu Apelacyjnego, że przedstawione przez skarżącego w skardze o wznowienie postępowania rzekomo „nowe” okoliczności i dowody nie mają takiego waloru, a zatem nie spełniają wymagań określonych w art. 403 § 2 k.p.c., co uzasadniało odrzucenie skargi z mocy art. 410 § 1 k.p.c.
Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 394
1
§ 3 w związku z art. 398
14
k.p.c.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia § 12 ust. 2 oraz § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI