II UZ 3/05

Sygn. akt II UZ 3/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) 
SSN Andrzej Kijowski 
SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku A. . 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. 
o składki na ubezpieczenie społeczne, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 marca 2005 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. 
z dnia 3 grudnia 2004 r., sygn. akt III AUz …/04, 
 
oddala zażalenie. 
 
 
                                                      U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny w W. postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2004 r. (III AUz 
…/04) oddalił zażalenie wnioskodawcy – A.K. na postanowienie Sądu Okręgowego 
w W. z dnia 16 sierpnia 2001 r. (VIII U …/2001) odrzucające jego zażalenie na 
postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 kwietnia 2001 r. umarzające 
postępowanie w sprawie wnioskodawcy przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń 
Społecznych – Oddziałowi w W., która uprzednio została zawieszona na zgodny 
wniosek obu stron. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 sierpnia 2004 r. Sąd 
Apelacyjny w W. stwierdził w szczególności, że: „przedmiotem kontroli Sądu 
Apelacyjnego jest postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 16 sierpnia 2001 r. o 
odrzuceniu zażalenia wnioskodawcy A. K. (...) Bezspornym jest, iż odpis 

 
 
2 
postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 kwietnia 2001 r. został doręczony 
wnioskodawcy w dniu 31 maja 2001 r., co wnioskodawca potwierdził 
własnoręcznym podpisem. Tygodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął więc 
z dniem 7 czerwca 2001 r., co słusznie podkreślił Sąd I instancji. Wnioskodawca 
złożył osobiście w Biurze Podawczym Sądu Okręgowego w W. pismo nazwane 
‘odwołaniem’, które w istocie stanowiło zażalenie na postanowienie Sądu I instancji 
umarzające postępowanie, dopiero w dniu 12 czerwca 2001 r. (data prezentaty 
sądu), a więc z naruszeniem tygodniowego terminu do wywiedzenia zażalenia. 
Przyczyny, dla jakich strona nie zachowała terminu procesowego, nie mają wpływu 
na bieg terminu ustawowego, a w konsekwencji także na skutek uchybienia 
terminowi, jakim po myśli art. 167 k.p.c. jest bezskuteczność czynności procesowej, 
podjętej przez stronę po upływie terminu. Natomiast niezawiniony charakter 
przyczyn, dla jakich doszło do niezachowania terminu procesowego, może być 
podstawą żądania przywrócenia terminu, o jakim mowa w art. 168 i następne k.p.c. 
Za przyczynę taką w szczególności mogłoby zostać uznane wadliwe pouczenie, 
dokonane przy doręczeniu orzeczenia. Jednakże o przywróceniu terminu orzeka 
sąd na wniosek strony i przy zaistnieniu dalszych przesłanek formalnych i 
merytorycznych, zaś wnioskodawca wniosku o przywrócenie terminu do złożenia 
zażalenia nie składał.” 
 
W kasacji od powyższego postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 23 
sierpnia 2004 r., doręczonego wnioskodawcy w dniu 20 października 2004 r., 
pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie art. 357 § 2 k.p.c. „poprzez jego 
błędną wykładnię”, naruszenie art. 394 § 2 k.p.c. „poprzez uznanie, że minął termin 
wskazany w tym przepisie na wniesienie zażalenia” oraz naruszenie art. 385 k.p.c. 
„poprzez uznanie, że zażalenie jest bezzasadne”, wnosząc równocześnie o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie poprzedzającego go 
postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 sierpnia 2001 r. i przekazanie 
sprawy temu Sądowi Okręgowemu „w celu prawidłowego zawiadomienia 
wnioskodawcy o przysługujących mu środkach zaskarżenia na postanowienie tegoż 
Sądu z dnia 30.04.2001 r.” W uzasadnieniu kasacji pełnomocnik powoda podniósł 
w szczególności, że: „bezspornym jest, iż Sąd Okręgowy w W. nie pouczył 
prawidłowo wnioskodawcy o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia 

 
 
3 
środka zaskarżenia na swoje postanowienie z dnia 30.04.2001 r.; że powyższe 
postanowienie zostało doręczone wnioskodawcy 31.05.2001 r.; że wnioskodawca 
wniósł zażalenie na powyższe postanowienie w dniu 12.06.2001 r. (data prezentaty 
sądu). Kwestią sporna jest upływ terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem Sądu 
Apelacyjnego, podobnie jak Sądu Okręgowego termin upłynął z dniem 07.06.2001 
r., a więc z naruszeniem tygodniowego terminu przewidzianego w art. 394 § 2 
k.p.c., który liczy się od daty doręczenia postanowienia. (...) Zdaniem 
wnioskodawcy termin do wniesienia zażalenia nie upłynął, bowiem wobec braku 
prawidłowego pouczenia nie rozpoczął w ogóle biegu. Zagadnienie, czy brak 
pouczenia wymaganego przez art. 357 § 2 k.p.c. powoduje, iż termin określony w 
art. 394 § 2 k.p.c. nie rozpoczyna biegu (na co powołuje się obecnie 
wnioskodawca), czy też może stać się jedynie podstawą do przywrócenia 
uchybionego terminu w trybie art. 168 k.p.c. (jak wskazał w obecnej sprawie Sąd 
Apelacyjny) był już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy w 
uchwale z dnia 03.05.1966 r., II CO 12/66 (OSNCP 1966/11 poz. 182) 
jednoznacznie stwierdził, iż: ‘termin do wniesienia zażalenia na postanowienie 
wydane na posiedzeniu niejawnym nie rozpoczyna biegu dla strony występującej w 
sprawie bez adwokata przed doręczeniem jej pouczenia o dopuszczalności, 
terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia, przewidzianego w art. 357 § 2 
k.p.c.’ (...) Warto również wskazać na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 
15.05.1997 r., I PZ 18/97 (OSNAPiUS 1998/11 poz. 333), według którego: 
‘doręczenie 
stronie 
wydanego 
na 
posiedzeniu 
niejawnym 
postanowienia 
kończącego postępowanie w sprawie bez pouczenia o dopuszczalności, terminie i 
sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 357 § 2 k.p.c.) powoduje, że termin 
do wniesienia kasacji od tego postanowienia nie rozpoczyna biegu.’” 
 
Sąd Apelacyjny w W. postanowieniem z dnia 3 grudnia 2004 r. (AUz 220/04) 
odrzucił kasację wnioskodawcy z tej przyczyny, że nie czyni ona zadość 
wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. Natomiast 
wnioskodawca wniósł do Sądu Najwyższego zażalenie na powyższe postanowienie 
Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 3 grudnia 2004 r.      
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:       

 
 
4 
Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym 
określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i 
ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności 
uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które stanowią 
odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w 
szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy, 
bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c. – a 
contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących 
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1 
pkt. 2 k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza 
prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). Wnoszący 
kasację nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub 
kilku ustawowych  sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do 
„okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do 
profesjonalnego 
prawniczego 
uzasadnienia 
wskazanej 
lub 
wskazanych 
„okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności 
faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Niespełnienie tego 
wymagania kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni 
zadość wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w 
konsekwencji skutkować musi jej odrzuceniem. Tymczasem w kasacji w niniejszej 
sprawie  w jej petitum, oraz w jej uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał 
jedynie na podstawy kasacji i ich uzasadnienie, natomiast w ogóle pominął 
przedstawione okoliczności, które miałyby uzasadniać jej przyjęcie do rozpoznania. 
Tym samym kasacja powyższa podlegała odrzuceniu z przyczyn formalnych, 
bowiem nieprzedstawienie w kasacji „okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie” 
(art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.) jest brakiem konstrukcyjnym, który nie podlega 
konwalidacji i przesądza o bezskuteczności tej czynności procesowej.      
 
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39314 i art. 
39321 w związku z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.  
 
 
Teza: 

 
 
5 
 
Nie przedstawienie w kasacji „okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie” 
(art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.) jest brakiem formalnym, który nie podlega konwalidacji i 
przesądza o odrzuceniu kasacji (art. 3937 § 2 w związku z art. 3935 k.p.c.).