II UZ 26/98

Postanowienie z dnia 2 kwietnia 1998 r. II UZ 26/98 Na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o ustano- wienie adwokata z urzędu dla wniesienia kasacji zażalenie nie przysługuje. Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie SN: Maria Tyszel (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 1998 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Kazimierza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddziałowi w B.B. o przywrócenie prawa do renty inwalidzkiej, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 12 stycznia 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł: 1) o d d a l i ć zażalenie w przedmiocie odrzucenia kasacji, 2) odrzucić zażalenie w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach posta- nowieniem z dnia 12 stycznia 1998 r. [...] odrzucił kasację wniesioną osobiście przez Kazimierza K. od wyroku tegoż Sądu z dnia 22 października 1997 r., jako niedo- puszczalną oraz oddalił jego wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu celem wniesienia kasacji. W zażaleniu na to postanowienie Kazimierz K. zarzucił, że jest ono niezgodne z prawem i KPC, ponieważ zostało wydane przez ten sam skład sędziowski, który wydał kwestionowany przez niego wyrok. Podniósł również, że nie stać go „na ad- wokata”, nie należy do żadnego związku ani organizacji emerytów lub rencistów, więc nie mógł ustanowić pełnomocnikiem radcy prawnego. 2 Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Wprowadzając ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowa- nia cywilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189), w miejsce przepisów o rewizji nadzwyczaj- nej instytucję kasacji, uprawniającą stronę do zaskarżenia do Sądu Najwyższego wyroku (postanowienia) wydanego przez sąd drugiej instancji i kończących postę- powanie w sprawie, ustawodawca nie określił Sądu Najwyższego jako sądu pow- szechnego trzeciej instancji. Oznacza to, że nie w każdej sprawie zakończonej w sposób wskazany w art. 392 § 1 KPC przysługuje środek odwoławczy, jakim jest ka- sacja. Ograniczenia możliwości jej wnoszenia zawarte są nie tylko w art. 393 KPC zawierającym wyłączenia przedmiotowe, lecz również w przepisach dotyczących wymogów formalnych. Takim przepisem jest art. 393 2 KPC wprowadzający tzw. przymus adwokacko-radcowski. Stosownie do niego kasacja powinna być wniesiona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, a w sprawach z zak- resu ubezpieczeń społecznych, radcą prawnym organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów (art. 465 § 1 zdanie drugie KPC). Jedyny wyjątek od tej zasady przewi- dziany został w art. 393 2 § 2 KPC, tj. wówczas, gdy stroną jest adwokat, sędzia, pro- kurator, radca prawny lub notariusz oraz profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych polskich szkół wyższych, jednakże wnioskodawca nie należy do kręgu osób w nim wymienionych. W świetle powołanego przepisu kasacja wniesiona przez stronę nie będącą osobą, o której mowa w jego § 2 jest niedopuszczalna, a zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji z tej przyczyny, jako bezzasadne podlega oddaleniu niezależnie od przyczyn, dla których strona zrezygnowała z ustanowienia pełnomocnika dla wniesienia kasacji. Konieczność wniesienia kasacji jedynie przez osoby wskazane w powołanym przepisie nie wynika z decyzji sądu, lecz z woli ustawodawcy, a o wymogu tym wnioskodawca został pouczony przy doręczeniu mu wyroku z uzasadnieniem. Bezzasadny jest zarzut żalącego się, że skład Sądu, który wydał zaskarżone postanowienie, był niezgodny z art. 48 § 3 KPC. Przepis ten wyłącza od orzekania sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie pos- tępowania, nie dotyczy natomiast postępowania kasacyjnego. W myśl art. 393 5 KPC Sąd drugiej instancji, a więc w rozpatrywanej sprawie Sąd Apelacyjny, jest upraw- 3 niony do odrzucenia kasacji między innymi wówczas, gdy jest ona niedopuszczalna; przepis ten nie zawiera żadnej dyspozycji co do składu orzekającego. Zgodnie z art. 393 18 KPC zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające kasację, dlatego też zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające wniosek Kazimierza K. o ustano- wienie adwokata z urzędu celem wniesienia kasacji, jako niedopuszczalne w tym zakresie, podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie powołanych wyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================