II UZ 26/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie organu rentowego na wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt III AUa 1360/21, dotyczący umorzenia należności z tytułu składek ZUS. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku, zasądzając jednocześnie koszty zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c. w związku z nierozpoznaniem istoty sprawy. Według Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych przez decyzję organu rentowego i kontrolował jej prawidłowość na datę wydania. Sąd Najwyższy podkreślił, że nierozpoznanie istoty sprawy polega na nie zbadaniu materialnej podstawy żądania lub zaniechaniu zbadania merytorycznej podstawy roszczenia, a nie na błędach w ustaleniach faktycznych czy wadach prawnych. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy' w postępowaniu zażaleniowym do Sądu Najwyższego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyfiki kontroli kasacyjnej Sądu Najwyższego nad orzeczeniami sądów apelacyjnych w sprawach ubezpieczeniowych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. w związku z nierozpoznaniem istoty sprawy, uchylając wyrok Sądu Okręgowego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych przez decyzję organu rentowego i kontrolował jej prawidłowość na datę wydania. Nierozpoznanie istoty sprawy polega na nie zbadaniu materialnej podstawy żądania lub zaniechaniu zbadania merytorycznej podstawy roszczenia, a nie na błędach w ustaleniach faktycznych czy wadach prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał materialnej podstawy żądania lub zaniechał zbadania merytorycznej podstawy roszczenia, a nie błędów w ustaleniach faktycznych czy wad prawnych. Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w granicach decyzji organu rentowego, zatem nie doszło do nierozpoznania istoty sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. G. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 10
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
Warunkiem umorzenia jest spłata należności niepodlegających umorzeniu w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji warunkowej lub rozłożenie ich na raty i terminowa spłata.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 11 i 12
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 13 pkt 1
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 13 pkt 2
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
§ 1 - oddalenie odwołania; § 2^1 - uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi rentowemu w przypadku rażącego naruszenia przepisów o postępowaniu przed organem rentowym.
k.p.c. art. 477 § 14a
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w razie nierozpoznania istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
§ 1^1 - zażalenie do Sądu Najwyższego na uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie zakwalifikował sytuację jako nierozpoznanie istoty sprawy. • Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w granicach decyzji organu rentowego. • Nierozpoznanie istoty sprawy dotyczy braku zbadania materialnej podstawy żądania, a nie błędów w ustaleniach faktycznych.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy rozwiązał umowę o rozłożenie na raty należności składkowych bez podstawy prawnej. • Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
kontrola dokonywana w ramach tego środka powinna mieć charakter formalny • nierozpoznanie istoty sprawy polega na poprzestaniu na błędnym przyjęciu przez sąd pierwszej instancji przesłanki niweczącej lub hamującej roszczenie • rozpoznanie istoty sprawy jest pojęciem węższym niż rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w ogóle
Skład orzekający
Robert Stefanicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy' w postępowaniu zażaleniowym do Sądu Najwyższego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli kasacyjnej Sądu Najwyższego nad orzeczeniami sądów apelacyjnych w sprawach ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej zakresu kontroli Sądu Najwyższego i interpretacji pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy', co jest kluczowe dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd nie rozpoznał istoty sprawy?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.