II UZ 26/17

Sąd Najwyższy2017-11-08
SNubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaubezpieczenia społecznewartość przedmiotu zaskarżenianapiwkisyndyk masy upadłościSąd Najwyższyprawo pracyskładki

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka masy upadłości na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznając, że spór dotyczy wysokości składek, a nie objęcia ubezpieczeniem, co czyni skargę niedopuszczalną przy wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie syndyka masy upadłości na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (dotycząca składek od napiwków) była niższa niż 10 000 zł, a sprawa nie należała do wyjątków, gdzie skarga jest dopuszczalna niezależnie od wartości. Syndyk argumentował, że spór dotyczy objęcia ubezpieczeniem, a nie tylko wysokości składek. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że spór dotyczy wysokości składek, a wartość przedmiotu zaskarżenia należy oceniać odrębnie dla każdego ubezpieczonego.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał zażalenie syndyka masy upadłości C. spółki z o.o. w upadłości na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a konkretnie uwzględnienia napiwków jako części wynagrodzenia. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, powołując się na art. 398^2 § 1 k.p.c., który stanowi, że w sprawach o prawa majątkowe z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie wyniosła łącznie 4829 zł (1380 zł dla K.B. i 3449 zł dla M.J.). Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 398^2 § 1 k.p.c., twierdząc, że przedmiotem postępowania było objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a nie tylko ustalenie wysokości składek. Sąd Najwyższy uznał jednak, że spór dotyczy wyłącznie ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek, a nie kwestii objęcia ubezpieczeniem. Powołując się na uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (II UZP 1/14), podkreślił, że w przypadku objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji, wartość przedmiotu zaskarżenia oznacza się odrębnie dla każdego ubezpieczonego. W związku z tym, że wartości przedmiotu zaskarżenia dla poszczególnych zainteresowanych były niższe niż 10 000 zł, skarga kasacyjna była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, chyba że sprawa dotyczy przyznania lub wstrzymania emerytury lub renty, lub objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że spór o wysokość składek, nawet jeśli wynika z uwzględnienia napiwków, nie jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wartość przedmiotu zaskarżenia należy oceniać odrębnie dla każdego ubezpieczonego, a jeśli jest niższa niż 10 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
syndyk masy upadłości działający na rzecz C. spółki z o. o. z siedzibą w W. w upadłościinnewnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjaprzeciwnik wnioskodawcy
K.B.osoba_fizycznazainteresowany
M.J.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, z wyjątkiem spraw o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 219

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy łączenia spraw do wspólnego rozpoznania.

k.p.c. art. 477^11

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 19 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oznaczania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach z udziałem wielu osób.

k.p.c. art. 398^4 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oznaczania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach z udziałem wielu osób.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez Sąd Najwyższy.

u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy przychodów podlegających opodatkowaniu, w kontekście napiwków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór dotyczy wyłącznie wysokości składek, a nie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wartość przedmiotu zaskarżenia należy oceniać odrębnie dla każdego ubezpieczonego. Wartość przedmiotu zaskarżenia dla poszczególnych zainteresowanych jest niższa niż 10 000 zł.

Odrzucone argumenty

Przedmiotem postępowania było objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego zainteresowanych, a nie tylko ustalenie wysokości składek. Połączenie spraw nie wpływa na odrębność postępowania w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych połączenie (...) kilku oddzielnych spraw (...) jest zabiegiem technicznym, który nie prowadzi do powstania jednej nowej sprawy i nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Gudowska

członek

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, zwłaszcza gdy przedmiotem sporu jest wysokość składek, a także kwestia oceny wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach połączonych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów k.p.c. i specyfiki spraw ubezpieczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy dotyczące wartości przedmiotu zaskarżenia.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawach o składki jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 4829 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 26/17
POSTANOWIENIE
Dnia 8 listopada 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Beata Gudowska
‎
SSN Romualda Spyt
w sprawie z wniosku syndyka masy upadłości działającego na rzecz C. spółki z o. o. z siedzibą w W. w upadłości uprzednio C. spółki z o.o. w W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W.
‎
z udziałem zainteresowanych: K.B., M.J.
‎
o podstawę wymiaru składek,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 listopada 2017 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt III AUa (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…), w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o podstawę wymiaru składek, odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy – syndyka masy upadłości działającego na rzecz C. spółki z o.o. z siedzibą w W.  w upadłości, uprzednio C.  spółki z o.o.
w W., z udziałem zainteresowanych K.B. i M.J., od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 czerwca 2016 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd drugiej instancji wskazał, że zgodnie z
art. 398
2
§ 1 k.p.c. w sprawach zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. We wniesionej skardze kasacyjnej oznaczono łączną wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 4829 zł, odnośnie do
K.B. – 1380 zł i
odnośnie do
M.J.  3449 zł.
Wnioskodawca odwołał się od dwóch decyzji organu rentowego dotyczących zainteresowanych, w których określono wyłącznie podstawę wymia
ru składek na u
b
ezpieczenia
społec
zne i zdrowotne
zainteresowanych z tytułu podlegania ubezpieczeniom ja
ko praco
wników wnioskodawcy za wskazane w decyzjach okresy. Określenie wyższej podstawy wymiaru składek wynikało z uznania, że do przychodów osiąganych przez zainteresowanych n
ależało uwzględnić
kwoty wypłaconych napiwków, które stanowiły element wynagrodzenia ze stosunku pracy. W związku z tym, zdaniem Sądu Apelacyjnego, przedmiotem sporu nie jest podleganie ubezpieczeniom społecznym, ponieważ zainteresowani są objęci ubezpieczeniami społecznych z tytułu zatrudnienia u wnioskodawcy, a jedynie wysokość należnych składek od zwiększonych podstaw wymiaru na ubezpieczenia opisane w zaskarżonych decyzjach. Co prawda w niniejszym postępowaniu sprawy zostały połączone na podstawie art. 219 k.p.c., do łącznego rozpoznania, jednak zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., II UZ 69/13 (niepublikowane), połączenie - na podstawie art. 219 k.p.c. - kilku oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia jest zabiegiem technicznym, który nie prowadzi do powstania jednej nowej sprawy i nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności oraz nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami. W konsekwencji o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej z tych spraw, w których ubezpieczeni pracownicy są zainteresowanymi w rozumieniu art. 477
11
k.p.c. Z uwagi na powyższe należało przyjąć, że przedmiotem sporu jest wyłącznie wysokość składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a wartość przedmiotu zaskarżenia odnosi się do części stanowiącej różnicę pomiędzy sumą przypisanych składek w skarżonych decyzjach, a sumą wynikającą z deklaracji płatnika. Skoro przedmiotem sporu w sprawie jest prawo majątkowe, sprowadzające się do wysokości składek, to w stosunku do spraw zainteresowanych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.
W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art.
398
2
§
1 k.p.c. zdanie 2 w związku z art. 398
6
§
2 k.p.c.
poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że skarga kasacyjna wniesiona przez wnioskodawcę dotyczy wyłącznie sprawy o ustalenie wysokości składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne należnych ze stosunku pracy, podczas gdy w rzeczywistości przedmiotem postępowania było objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego zainteresowanych.
Wniósł o
uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości i orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Podniósł, że w rozpoznawanej
sprawie, istotą sporu było określenie
czy istniej
e stosunek ubezpieczenia społecznego w odniesieniu do części przychodów zainteresowanych, postępowanie w istocie dotyczyło określenia czy napiwki (dobrowolne datki) otrzymywane przez zainteresowanych podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Konsekwencją tego ustalenia było określenie czy należy od takich dobrowolnych datków odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Zdaniem skarżącego istotą sporu była również interpretacja art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (
jednolity tekst:
Dz.U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.),
nie zaś jedynie ustalenie wysokości należnych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
W ocenie Sądu Najwyższego spór w sprawie objętej zażaleniem dotyczy ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanych i nie obejmuje kwestii, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Stosownie do art. 398
2
§ 1 zdanie pierwsze i drugie k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa, niż dziesięć tysięcy złotych.
Za uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r., II UZP 1/14, (OSNP
2014 nr 12, poz. 168) należy wskazać, że
w
razie objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym w tych decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika (art. 19 § 2 w związku z art. 398
4
§ 3 k.p.c.).
Oznacza to, że w okolicznościach sprawy wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego zainteresowanego, co wobec wskazanych w zaskarżonym postanowieniu Sądu Apelacyjnego wartości przedmiotu zaskarżenia dla zainteresowanych K.B. i M.J.  prowadzi do oddalenia zażalenia.
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 394
1
§ 3 w związku z 398
14
k.p.c.).
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI