II UZ 24/23

Sąd Najwyższy2023-06-06

SNubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomnajwyższy

ubezpieczenia społeczneZUSpłatnik składekpracownikdecyzja ZUSpostępowanie administracyjnepostępowanie sądowek.p.c.Sąd Najwyższy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółki na wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając, że art. 477¹⁴ § 2¹ k.p.c. nie ma zastosowania do decyzji ustalających podleganie ubezpieczeniom społecznym.

Spółka E. C. sp. z o.o. złożyła zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił postanowienie Sądu Okręgowego przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania ZUS. Spółka zarzucała naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym przez nieprawidłowe oznaczenie stron. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że art. 477¹⁴ § 2¹ k.p.c. dotyczy wyłącznie decyzji nakładających na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalających jego wymiar lub obniżających świadczenie, a nie decyzji stwierdzających podleganie ubezpieczeniom społecznym. Ponadto, przepis ten nie ma zastosowania do płatników składek, którzy nie posiadają statusu 'ubezpieczonego' w rozumieniu przepisów procesowych.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez E. C. sp. z o.o. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd Okręgowy uchylił decyzję ZUS stwierdzającą podleganie przez A. S. ubezpieczeniom społecznym jako pracownika u płatnika E.Sp. z o.o., uznając rażące naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, w tym art. 28 k.p.a. i art. 38 ust. 1 w zw. z art. 83a ust. 1 ustawy systemowej, poprzez brak oznaczenia wszystkich stron postępowania. Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie Sądu Okręgowego, wskazując, że decyzja ZUS nie mieściła się w katalogu decyzji, wobec których możliwe jest wydanie orzeczenia kasatoryjnego na podstawie art. 477¹⁴ § 2¹ k.p.c., a Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy. Spółka w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 477¹⁴a w zw. z art. 477¹¹ k.p.c., domagając się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie zakresu zastosowania art. 477¹⁴ § 2¹ k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten stanowi wyjątek od reguły i powinien być interpretowany ściśle. Dotyczy on wyłącznie decyzji nakładających na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalających jego wymiar lub obniżających świadczenie. Decyzja stwierdzająca podleganie ubezpieczeniom społecznym nie jest objęta tym przepisem. Ponadto, płatnik składek, będący adresatem takiej decyzji, nie posiada statusu 'ubezpieczonego' w rozumieniu przepisów procesowych, co wyklucza zastosowanie art. 477¹⁴ § 2¹ k.p.c. w sprawach dotyczących płatników. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił orzeczenie Sądu Okręgowego, ponieważ ten ostatni błędnie zinterpretował art. 477¹⁴ § 2¹ k.p.c. i nie rozpoznał istoty sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja organu rentowego stwierdzająca podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w charakterze pracownika u konkretnego płatnika składek nie jest objęta hipotezą i dyspozycją art. 477¹⁴ § 2¹ k.p.c.

Uzasadnienie

Art. 477¹⁴ § 2¹ k.p.c. ma charakter wyjątku i powinien być interpretowany ściśle. Dotyczy on wyłącznie decyzji nakładających na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalających jego wymiar lub obniżających świadczenie. Podleganie ubezpieczeniom społecznym przez pracownika ma charakter obligatoryjny i nie jest tożsame z 'nałożeniem zobowiązania' w rozumieniu tego przepisu. Ponadto, płatnik składek, będący adresatem takiej decyzji, nie posiada statusu 'ubezpieczonego' w rozumieniu przepisów procesowych, co wyklucza zastosowanie tego przepisu w sprawach dotyczących płatników.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
E. C. sp. z o.o.	spółka	odwołująca się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie	instytucja	przeciwnik procesowy
A. S.	osoba_fizyczna	uczestnik postępowania

Przepisy (756)

Główne

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi wyjątek od reguły orzekania przez sąd pierwszej instancji w sposób reformatoryjny i uprawnia sąd do uchylenia decyzji organu rentowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, ale tylko w ściśle określonych przypadkach: decyzji nakładającej na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalającej wymiar tego zobowiązania lub obniżającej świadczenie. Nie dotyczy decyzji stwierdzających podleganie ubezpieczeniom społecznym ani spraw, w których stroną jest płatnik składek niebędący ubezpieczonym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pierwszej instancji orzeka reformatoryjnie, rozpoznając istotę sprawy.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pierwszej instancji orzeka reformatoryjnie, rozpoznając istotę sprawy.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, jeżeli istniały ku temu podstawy, a nowe okoliczności faktyczne lub dowody wymagają ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 394 § ¹

Kodeks postępowania cywilnego