II UZ 21/96

Sąd Najwyższy1997-01-24
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalneWysokanajwyższy
kasacjaradca prawnyubezpieczenia społecznepełnomocnictwoSąd NajwyższyKPC

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że radca prawny będący współmałżonkiem strony nie jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, chyba że działa jako przedstawiciel organizacji emerytów i rencistów.

Sprawa dotyczyła odmowy przez Sąd Apelacyjny rozpoznania kasacji wniesionej przez radcę prawnego, który był mężem wnioskodawczyni, w sprawie o świadczenia emerytalne. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że zgodnie ze szczególnym przepisem art. 465 § 1 KPC, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasację może wnieść jedynie adwokat lub radca prawny związku zawodowego lub organizacji emerytów i rencistów.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 stycznia 1997 r. rozpoznał sprawę z wniosku Mieczysławy M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wysokość świadczenia emerytalnego. Sąd Apelacyjny w Łodzi odrzucił kasację wniesioną przez radcę prawnego Tadeusza M., męża wnioskodawczyni, uznając, że nie był on uprawniony do jej wniesienia zgodnie z art. 393^2 KPC. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na to postanowienie, podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że przepis art. 465 § 1 KPC, dotyczący spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 393^2 KPC. Oznacza to, że w tych sprawach kasację może wnieść jedynie adwokat lub radca prawny działający jako przedstawiciel związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo w podobnych sprawach oraz na uchwałę składu siedmiu sędziów III CZP 116/96, która dotyczyła zakresu pełnomocnictwa radcy prawnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając brak uprawnienia męża wnioskodawczyni do wniesienia kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, chyba że działa jako przedstawiciel związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 465 § 1 KPC stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 393^2 KPC, ograniczając krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
Mieczysława M.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł.instytucjapozwany
Tadeusz M.osoba_fizycznapełnomocnik wnioskodawczyni (radca prawny)

Przepisy (7)

Główne

KPC art. 465 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych kasację może wnieść jedynie adwokat, a także radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów.

Pomocnicze

KPC art. 393 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393 § 19

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 397 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 465 § 1 KPC jako przepis szczególny ogranicza krąg osób uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Radca prawny będący współmałżonkiem strony nie jest uprawniony do wniesienia kasacji, jeśli nie działa jako przedstawiciel organizacji emerytów i rencistów.

Odrzucone argumenty

Przepisy art. 87 § 1 w związku z art. 393^2 KPC uprawniają każdego radcę prawnego do wniesienia kasacji, również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Powołanie się Sądu Apelacyjnego na przepis art. 465 § 1 KPC jest pozbawione podstaw i błędne.

Godne uwagi sformułowania

radca prawny - współmałżonek strony - występujący jako jej pełnomocnik w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia społecznego przed sądami obu instancji, nie jest uprawniony do wniesienia kasacji przepis art. 465 § 1 KPC stanowiący, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych kasację "może wnieść jedynie adwokat, a także radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów" jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 393 2 §1 KPC

Skład orzekający

Maria Tyszel

sprawozdawca

Maria Mańkowska

sędzia

Kazimierz Jaśkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście roli radcy prawnego będącego członkiem rodziny strony."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1997 roku i specyfiki postępowania kasacyjnego przed wejściem w życie nowych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego dotyczącego dostępu do Sądu Najwyższego dla określonej grupy profesjonalnych pełnomocników, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.

Czy radca prawny-mąż może złożyć kasację w sprawie żony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 24 stycznia 1997 r. II UZ 21/96 Radca prawny - współmałżonek strony - występujący jako jej pełnomocnik w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia społecznego przed sądami obu instancji, nie jest uprawniony do wniesienia kasacji (art 393 2 w związku z art. 465 § 1 KPC), chyba, że działa jako przedstawiciel związku zawodowego emerytów i rencistów. Przewodniczący SSN: Maria Tyszel (sprawozdawca), Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Kazimierz Jaśkowski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku Mieczysławy M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddziałowi w Ł. o wysokość świadczenia emerytalnego, na skutek zażalenia wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 14 listopada 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z dnia 14 listopada 1996 r. odrzucił kasację, wniesioną przez radcę prawnego Tadeusza M. w imieniu Mieczysławy M. w sprawie o wysokość jej emerytury. Rewizja wnioskodawczyni od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Łodzi z dnia 20 czerwca 1996 r. [...] została oddalona wyrokiem Sądu Ape- lacyjnego w Łodzi z dnia 18 września 1996 r. [...] W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny uznał, że wnoszący kasację mąż wnioskodawczyni, wykonujący zawód radcy prawnego, nie jest w rozumieniu art. 393 2 KPC osobą uprawnioną do wniesienia kasacji. W zażaleniu do Sądu Najwyższego mąż wnioskodawczyni wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i merytoryczne rozpoznanie kasacji. Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy rozważył co następuje: Sąd Najwyższy nie podziela poglądu wnoszącego zażalenie, że przepisy art. 87 § 1 w związku z art. 393 2 KPC uprawniają każdego radcę prawnego do wniesienia kasacji, również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a powołanie się Sądu Apelacyjnego na przepis art. 465 § 1 KPC jest pozbawione podstaw i błędne. Sąd Apelacyjny w Łodzi słusznie wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że znowelizowany przepis art. 465 § 1 KPC stanowiący, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych kasację "może wnieść jedynie adwokat, a także radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów" jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 393 2 §1 KPC, co w konsekwencji oznacza, że wnoszący zażalenie radca prawny, który jako mąż wnioskodawczyni mógł być jej pełnomocnikiem w postępowaniu przed sądami obu instancji, nie jest jednakże uprawniony do wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy w postanowieniach: z dnia 27 sierpnia 1996 r., I PKN 6/96 (OSNAPiUS 1996 nr 24 poz. 478) oraz z dnia 10 października 1996 r., II UKN 8/96, II UKN 10/96, II UKN 11/96 oraz w szeregu późniejszych stwierdził, że w imieniu pracow- nika lub ubezpieczonego kasację może wnieść radca prawny działający jako przeds- tawiciel związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów. Stanowisko to wynika z wykładni przepisu art. 465 § 1 KPC. Ponadto, skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w dniu 10 stycznia 1997 r., III CZP 116/96 podjął uchwałę, że: "Przepis art. 87 § 1 KPC nie stanowi samodzielnej podstawy określenia zakresu, w jakim radca prawny może być pełnomocnikiem osoby fizycznej." Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zarówno przytoczone wyżej poglądy jak ich uzasadnienia i na podstawie art. 393 19 i 385 w związku z art. 397 § 1 i 2 KPC orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI