II UZ 21/11

Sąd Najwyższy2011-07-20
SNubezpieczenia społeczneskładkiŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładki ZUSkoszty sądoweapelacjazażalenieKodeks postępowania cywilnegonowelizacjaterminy procesowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, potwierdzając zastosowanie przepisów obowiązujących przed nowelizacją.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wnioskodawcy z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, powołując się na art. 1302 § 3 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu argumentował, że sprawa powinna być rozpatrywana według przepisów obowiązujących przed nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego, która uchyliła wspomniany przepis. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji, a zatem zastosowanie miał przepis o odrzuceniu apelacji bez wezwania do uiszczenia opłaty.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy M. M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 grudnia 2010 r., którym odrzucono apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o składki przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Apelacyjny uzasadnił odrzucenie apelacji nieuiszczeniem przez pełnomocnika wnioskodawcy (radcę prawnego) opłaty podstawowej, zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu podniósł, że Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy, powołując się na art. 1302 § 3 k.p.c. w związku z nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 5 grudnia 2008 r. Argumentował, że zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych, w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się dotychczasowe przepisy o kosztach. Ponieważ wyrok Sądu Okręgowego zapadł w dniu 21 czerwca 2010 r., a apelacja została złożona 25 sierpnia 2010 r., zdaniem wnioskodawcy powinny obowiązywać przepisy sprzed nowelizacji, a wezwanie do uzupełnienia braków było zasadne. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że kluczowe znaczenie ma art. 8 ustawy nowelizującej, który stanowi, że przepisy ustawy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie (1 lipca 2009 r.). Ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 22 września 2008 r. (wniesieniem odwołania od decyzji ZUS), przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. nie miały zastosowania. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed jego uchyleniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, do apelacji wniesionej w postępowaniu wszczętym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, stosuje się przepisy obowiązujące przed jej uchyleniem, w tym art. 1302 § 3 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na art. 8 ustawy nowelizującej, który stanowi, że nowe przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie. Ponieważ postępowanie zostało wszczęte przed tą datą, zastosowanie miały przepisy dotychczasowe, co uzasadniało odrzucenie apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaprzeciwnik wnioskodawcy
P. Spółka z o.o.spółkauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Przepis ten miał zastosowanie w sprawie, gdyż postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 8 § ust. 1

Przepisy ustawy nowelizującej stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie (1 lipca 2009 r.).

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 36

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 149 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis ten stanowił podstawę argumentacji wnioskodawcy, że w sprawach wszczętych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej stosuje się dotychczasowe przepisy o kosztach.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 1 § ust. 1 pkt 3

Przepis ten uchylił art. 1302 § 3 k.p.c.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9

Ustawa nowelizująca weszła w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 1 lipca 2009 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego, co skutkuje zastosowaniem przepisów dotychczasowych, w tym art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu sprzed uchylenia.

Odrzucone argumenty

Apelacja powinna być rozpatrywana według przepisów obowiązujących po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, co oznaczałoby, że brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych był niezasadny, a odrzucenie apelacji bez wezwania było błędne.

Godne uwagi sformułowania

przepisy ustawy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie do apelacji wniesionej w postępowaniu wszczętym do dnia 1 lipca 2009 r. [...] stosuje się art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed jego uchyleniem

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Korzeniowski

członek

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego i ich zastosowanie do kosztów sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i dat wejścia w życie przepisów. Może być mniej istotne po kolejnych zmianach przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi i przepisami przejściowymi, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Kiedy nowe przepisy nie obowiązują? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady stosowania prawa w sprawach o składki ZUS.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 21/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 lipca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Korzeniowski 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec 
 
w sprawie z wniosku M. M. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. 
z udziałem P. Spółki z o.o. 
o składki, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 lipca 2011 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 21 grudnia 2010 r.,  
 
oddala zażalenie. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r., Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
wnioskodawcy M. M. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w B. z dnia 21 czerwca 2010 r. w sprawie przeciwko Zakładowi 
Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o składki, wskazując w uzasadnieniu, 
że pełnomocnik wnioskodawcy, będący radcą prawnym, wnosząc apelację nie 
uiścił opłaty podstawowej przewidzianej w art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o 
kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 90, 
poz. 594 ze zm.), co - w myśl art. 1302 § 3 k.p.c. - powoduje odrzucenie apelacji. 
Sąd wskazał także, że niezasadnie Sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika 

 
 
2 
wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych apelacji przez uiszczenie kwoty 
30 zł z tytułu opłaty podstawowej (k.142, 143), gdyż zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c. 
apelacja powinna zostać przez ten Sąd odrzucona.  
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego 
uchylenie, wskazując na rażące naruszenie przepisów postępowania – art. 149 ust. 
1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i art. 
1302 § 3 k.p.c. W ocenie pełnomocnika wnioskodawcy, Sąd odrzucając apelację, 
powołał się na przesłanki zawarte w art. 1302 § 3 k.p.c. w związku z przepisem art. 
8 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania 
cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r.  Nr 234, poz. 1571), 
jednak zgodnie z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych - w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w 
życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, 
dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. W ocenie pełnomocnika przepis ten 
znajduje również zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, gdyż w wyniku wydania w 
dniu 21 czerwca 2010 r. wyroku przez Sąd Okręgowy, zakończone zostało 
postępowaniu w tej instancji, tak więc apelacja złożona w dniu 25 sierpnia 2010 r., 
została złożona w czasie obowiązywania ustawy nowelizującej, która uchyliła art. 
1302 § 3 k.p.c. Tym samym wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia braków 
formalnych apelacji poprzez uiszczenie należnej opłaty, było zasadne, gdyż 
zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej, nowe przepisy k.p.c. znajdują 
zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Rzeczywiście, jak 
podnosi wnoszący zażalenie, art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu „Sąd odrzuca bez 
wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego 
lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, 
zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu 
zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w 

 
 
3 
wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości 
przedmiotu zaskarżenia”, został uchylony przez art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 
grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych 
innych ustaw. Zgodnie z art. 9 tej ustawy, weszła ona w życie po upływie 6 
miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 1 lipca 2009 r. Kluczowe znaczenie w sprawie 
ma jednak jej art. 8, który stwierdza, że przepisy ustawy stosuje się do postępowań 
wszczętych po dniu jej wejścia w życie, czyli po 1 lipca 2009 r. (z zastrzeżeniem 
przepisów ust. 2-5, które nie odnoszą się do niniejszej sprawy). Zgodnie z 
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2009 r., II PZ 22/09, 
(niepublikowane) - do apelacji wniesionej w postępowaniu wszczętym do dnia 1 
lipca 2009 r. tj. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie 
ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, stosuje się 
art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed jego uchyleniem na mocy art. 
1 ust. 1 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte 
wniesieniem przez wnioskodawcę w dniu 22 września 2008 r. odwołania od decyzji 
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 31 lipca 2008 r., co 
oznacza, że przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. nie znajdują w sprawie 
zastosowania, stąd prawidłowo Sąd Apelacyjny - na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. - 
odrzucił apelację.  
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 
39814  k.p.c. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI