II UZ 18/15

Sąd Najwyższy2015-09-24
SNubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
ubezpieczenie społecznezaświadczenie A1wartość przedmiotu zaskarżeniaapelacjaodrzucenie apelacjiSąd Najwyższyprocedura cywilnaprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wydanie zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym nie stanowił braku uniemożliwiającego nadanie biegu postępowaniu.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu odrzucił apelację wnioskodawcy W. Sp. z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia za istotny brak formalny. Wnioskodawca twierdził, że sprawa o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego nie jest sprawą o prawa majątkowe. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że choć sprawa ma charakter majątkowy, brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie uniemożliwił nadania biegu postępowaniu apelacyjnemu.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu odrzucił apelację W. Sp. z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego. Powodem odrzucenia był brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, co Sąd Apelacyjny uznał za istotny brak formalny, klasyfikując sprawę jako majątkową. Wnioskodawca argumentował, że sprawa nie dotyczy praw majątkowych, a jedynie objęcia ubezpieczeniem społecznym. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że sprawa o wydanie zaświadczenia na formularzu A1, określającego ustawodawstwo właściwe, ma oczywisty wymiar majątkowy, ponieważ przekłada się na wysokość składek na ubezpieczenie. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, podkreślając, że odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy braki te uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu. W ocenie Sądu Najwyższego, brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w tej konkretnej sprawie nie stanowił takiego braku, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego ma charakter majątkowy, ponieważ przekłada się na wysokość składek na ubezpieczenie społeczne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sprawy o wydanie zaświadczenia o podleganiu właściwemu ubezpieczeniu społecznemu, jak również sprawy o ustalenie, mogą być uznane za sprawy o prawa majątkowe, gdyż dotyczą bezpośrednio ekonomicznych interesów stron i wpływają na ich sytuację majątkową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
W. spółki z o.o.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiuinstytucjapozwany
P. W.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 394 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację na podstawie tego przepisu.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca apelację, gdy strona nie uzupełniła braków pisma procesowego w terminie.

k.p.c. art. 130

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólny przepis dotyczący uzupełniania braków pism procesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji nie uniemożliwiał nadania jej prawidłowego biegu. Sprawa o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego nie jest sprawą, której brak formalny uniemożliwia nadanie biegu postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Sprawa o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego jest sprawą o prawa majątkowe. Brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji jest brakiem formalnym uzasadniającym jej odrzucenie.

Godne uwagi sformułowania

sprawy o podleganie ubezpieczeniu społecznemu (…) to sprawy o prawa majątkowe brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o prawa majątkowe jest brakiem formalnym apelacji, uzasadniającym jej odrzucenie kategoria spraw „o prawa majątkowe” jest rozumiana szeroko prawami majątkowymi są bowiem prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych obejmujących ekonomiczne interesy stron brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie uniemożliwiał nadania biegu sprawie w zakresie postępowania apelacyjnego

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący, sprawozdawca

Halina Kiryło

członek

Zbigniew Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'sprawy o prawa majątkowe' w kontekście spraw ubezpieczeniowych oraz stosowanie przepisów o odrzuceniu apelacji z powodu braków formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wydaniem zaświadczenia A1 i procedurą apelacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych – klasyfikacji spraw i wymogów formalnych apelacji, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje szeroko pojęcie praw majątkowych.

Czy sprawa o ubezpieczenie społeczne to 'sprawa majątkowa'? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 18/15
POSTANOWIENIE
Dnia 24 września 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Halina Kiryło
‎
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie z wniosku W.  spółki z o.o. z siedzibą w W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we Wrocławiu
‎
z udziałem zainteresowanego P. W.
‎
o wydanie zaświadczenia,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 września 2015 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
‎
z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt III AUa 2429/14,
uchyla zaskarżone postanowienie i nie obciąża strony pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2015 r., III AUa 2429/14, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu odrzucił na podstawie art. 370 k.p.c. apelację wnioskodawcy W.  Spółki z o.o. z siedzibą w W.  od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wydanie zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego, wskazując w uzasadnieniu, że „sprawy o podleganie ubezpieczeniu społecznemu (…) to sprawy o prawa majątkowe”, zaś w apelacji od powyższego wyroku pełnomocnik wnioskodawcy nie wskazał wartości przedmiotu zaskarżenia twierdząc, iż dotycząc „objęcia ubezpieczeniem społecznym”, nie jest sprawą o prawa majątkowe. Wezwany do uzupełniania braku formalnego apelacji pełnomocnik wnioskodawcy twierdził, że nie jest to konieczne, bo nie uzależnia rozpoznania apelacji co do żądania głównego i kosztów procesu. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o prawa majątkowe jest brakiem formalnym apelacji, uzasadniającym jej odrzucenie w trybie art. 370 k.p.c.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego uchylenie w całości wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania zażaleniowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 370 i 373 k.p.c. W ocenie pełnomocnika wnioskodawcy, przedmiotem postępowania jest odwołanie od decyzji organu rentowego, który odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego na formularzu A1. Wnioskodawca wnosząc apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 sierpnia 2014 r. wskazał, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest objęcie ubezpieczeniem społecznym zainteresowanego P.W. Sąd Apelacyjny, pismem z dnia 22 stycznia 2015 r., wezwał wnioskodawcę do wskazania wartości przedmiotu sporu w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia apelacji. W odpowiedzi wnioskodawca ponownie wskazał, że kwestia odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego ustawodawstwa właściwego na formularzu A1 należy do kategorii spraw z zakresu
objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, podnosząc, że odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków może dotyczyć tylko takich braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu (art. 370 i 373 k.p.c.), przywołując postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, (OSNP 2005 nr 11, poz. 165).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie ma uzasadnione podstawy.
Wstępnie należy przypomnieć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego kategoria spraw „o prawa majątkowe” jest rozumiana szeroko. Do takich spraw „o charakterze majątkowym” mogą należeć m.in. sprawy o ustalenie, w tym - tak jak w okolicznościach sprawy - o wydanie zaświadczenia o podleganiu właściwemu ubezpieczeniu społecznemu. Prawami majątkowymi są bowiem prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych obejmujących ekonomiczne interesy stron (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 r., IV CZ 74/06, niepublikowane), tak więc sprawą majątkową jest sprawa, w której zgłoszone żądanie zmierza bezpośrednio do ochrony takich, ekonomicznych interesów strony i uczynienie zadość takiemu żądaniu ma bezpośredni wpływ na ukształtowanie jej stosunków majątkowych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2006 r., V CZ 67/06, niepublikowane; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r., V CSK 53/05, niepublikowane). O majątkowym bądź niemajątkowym charakterze prawa, którego dotyczy roszczenie, decyduje zatem majątkowy bądź niemajątkowy charakter dobra, którego naruszenia wnioskodawca upatruje i którego ochrony się domaga. Wobec tego należy uznać, że prawami majątkowymi są wszelkie prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych obejmujących ekonomiczne interesy stron.
Przedmiotem żądania w rozpoznawanej sprawie, nie jest objęcie ubezpieczeniem społecznym (to bowiem nie jest kwestionowane), ale wydanie zaświadczenia na formularzu A1, określającego ustawodawstwo właściwe, co ma oczywisty wymiar majątkowy, przekładający się na wysokość należnych składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe zainteresowanego, co uzasadniało wezwanie pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia apelacji i wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Niewątpliwie również obowiązku tego pełnomocnik nie wykonał, nie można bowiem uznać za spełnienie tego obowiązku wskazanie, że „wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie stanowi objęcie ubezpieczeniem społecznym”. Niemniej jednak trzeba zwrócić uwagę, że co prawda zgodnie z art. 373 k.p.c., sąd odrzuca apelację m.in. wówczas, gdy strona nie uzupełniła braków pisma procesowego w terminie, ale dotyczy to jednak nie wszystkich braków formalnych, ale takich, bez których pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu. W ramach zatem postępowania wstępnego sąd bada, czy pismo procesowe zawierające apelację może mieć nadany prawidłowy bieg. Przepis art. 373 k.p.c. (i także art. 370 k.p.c.) należy odczytywać łącznie z art. 130 k.p.c. Odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie dotyczy zatem tylko takich braków, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu (por. także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04 (OSNP 2005 nr 11, poz. 165), z 11 grudnia 2009 r.,, II UZ 43/09 oraz z 17 maja 2013 r., II UZ 30/13 (niepublikowane), a także uchwałę z dnia 7 lipca 2005 r. II UZP 7/05 (OSNP 2005 nr 24, poz. 396).
W okolicznościach sprawy, skoro brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie uniemożliwiał nadania biegu sprawie w zakresie postępowania apelacyjnego, należało orzec jak w postanowieniu, stosownie do art. 398
15
§ 1 k.p.c. w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI