II UZ 18/11

Sąd Najwyższy2011-06-28
SNubezpieczenia społeczneskładkiŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaterminuzasadnieniepostępowanie cywilneSąd NajwyższyZUSubezpieczenia społeczneformalizm procesowy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia nie spełniał wymogów formalnych do jego wniesienia.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego od wyroku oddalającego apelację, uznając, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie był równoznaczny z żądaniem doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem, co jest warunkiem do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik ubezpieczonego wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia, opatrzony jedynie komentarzem o jego wartości poznawczej, nie spełniał wymogów formalnych.

Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną wniesioną przez pełnomocnika ubezpieczonego J. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Apelacyjny uznał, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera wyłącznie zgłoszone w tygodniowym terminie żądanie doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. W tej sprawie pełnomocnik wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując, że „uzasadnienia trafnych orzeczeń są bezcennym źródłem wiedzy”, ale nie zażądał doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem w sposób jednoznacznie wskazujący na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że choć jest daleki od skrajnego formalizmu, to minimalne granice precyzji w formułowaniu pism procesowych, zwłaszcza przez profesjonalnych pełnomocników, są konieczne. Stwierdził, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia, bez wyraźnego wskazania na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej, nie spełnia wymogów art. 387 § 3 k.p.c., co skutkowało niedopuszczalnością skargi kasacyjnej i jej odrzuceniem przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie spełnia wymogów formalnych do otwarcia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Przepis art. 387 § 1 zd. 2 k.p.c. wymaga, aby w sprawach, w których oddalono apelację, sporządzenie uzasadnienia nastąpiło jedynie w przypadku, gdy strona wnosi o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Jedynie wniosek, w którym strona łącznie domaga się doręczenia orzeczenia i jego uzasadnienia, spełnia wymagania. Wniosek pełnomocnika, ograniczony do prośby o sporządzenie uzasadnienia z komentarzem o jego wartości poznawczej, nie wskazywał na zamiar wywiedzenia skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
J. Ś.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 387 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawach, w których oddalono apelację, następuje jedynie w przypadku, gdy strona wnosi o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Jedynie zatem wniosek, w którym strona łącznie domaga się doręczenia orzeczenia i jego uzasadnienia, spełnia wymagania.

k.p.c. art. 3936 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna okazała się niedopuszczalna w rozumieniu tego przepisu, co uzasadniło jej odrzucenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 387 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie potraktował wniosku o sporządzenie uzasadnienia jako wniosku w rozumieniu tego przepisu, gdyż nie spełniał on wymogów formalnych.

k.p.c. art. 3984

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zawierający jedynie komentarz o jego wartości poznawczej, nie spełnia wymogów formalnych do otwarcia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zażalenie zarzucające naruszenie art. 387 § 1, § 2 i § 3 k.p.c., art. 3984 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c. oraz obrazę prawa materialnego przez zastosowanie nieobowiązującego art. 3936 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienia trafnych orzeczeń są bezcennym źródłem wiedzy Sąd Najwyższy, rozpatrujący sprawę w niniejszym składzie, dostrzega mankamenty zbyt formalistycznego podejścia do treści wniosku strony o doręczenie orzeczenia i uzasadnienia. Można i należy od niego wymagać, by na tyle precyzyjnie formułował treść pism procesowych, aby wynikały z nich, co najmniej pośrednio, intencje, jakie stroną kierują przy składaniu pisma.

Skład orzekający

Bogusław Cudowski

przewodniczący

Małgorzata Gersdorf

sprawozdawca

Halina Kiryło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem w kontekście wnoszenia skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o uzasadnienie jest sformułowany w sposób niejednoznaczny, a strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie precyzji formalnej w postępowaniu cywilnym, nawet przy udziale profesjonalnych pełnomocników, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy ciekawość poznawcza może kosztować Cię prawo do skargi kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 18/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 czerwca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) 
SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca) 
SSN Halina Kiryło 
 
w sprawie z wniosku J. Ś. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o składki, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 czerwca 2011 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 26 stycznia 2011 r.,  
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2010 r., Sąd Apelacyjny w sprawie 
ubezpieczonego J. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oddalił 
apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 28 maja 2010 r.  
We wniosku z dnia 11 czerwca 2010 r. pełnomocnik ubezpieczonego wniósł 
o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 10 czerwca 2010 r. wskazując w treści 
wniosku, że „uzasadnienia trafnych orzeczeń są bezcennym źródłem wiedzy”. 
Odpis uzasadnienia doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 20 września 
2010 r. na zasadzie art. 9 k.p.c. W dniu 10 lipca 2010 r. pełnomocnik 
ubezpieczonego wniósł o doręczenie mu sentencji wyroku z 10 czerwca 2010 r. ze 

 
 
2 
stwierdzeniem prawomocności. Odpis sentencji został doręczony pełnomocnikowi 
w dniu 12 listopada 2010 r. W dniu 19 listopada 2010 r. pełnomocnik 
ubezpieczonego wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 10 czerwca 2010 r.  
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
kasacyjną. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej 
otwiera wyłącznie zgłoszone w tygodniowym terminie żądanie doręczenia stronie 
orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Zdaniem Sądu, jeśli strona żąda doręczenia 
wyłącznie sentencji lub wyłącznie uzasadnienia, doręcza się stronie wyłącznie 
sentencję lub uzasadnienie, zgodnie z żądaniem. Można szczególnie tego 
oczekiwać w przypadku występowania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Z 
uwagi na treść wniosku skierowanego w niniejszym postępowaniu przez 
pełnomocnika ubezpieczonego, Sąd nie potraktował tego wniosku jako wniosku w 
rozumieniu art. 387 § 3 k.p.c. Wobec powyższego skarga kasacyjna okazała się 
niedopuszczalna w rozumieniu art. 3936 § 1 k.p.c., co uzasadniło jej odrzucenie. 
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik ubezpieczonego zarzucił 
naruszenie art. 387 § 1, § 2 i § 3 k.p.c., art. 3984 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c. a nadto 
obrazę prawa materialnego przez zastosowanie nieobowiązującego art. 3936 k.p.c.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie nie znajduje uzasadnienia i wymaga oddalenia.  
 
Stosownie do art. 387 § 1 zd. 2 k.p.c. sporządzenie uzasadnienia wyroku w 
sprawach, w których oddalono apelację, następuje jedynie w przypadku, w którym 
strona wnosi o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Jedynie zatem wniosek, 
w którym strona łącznie domaga się doręczenia orzeczenia i jego uzasadnienia, 
spełnia wymagania przewidziane w art. 387 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrujący 
sprawę w niniejszym składzie, dostrzega mankamenty zbyt formalistycznego 
podejścia do treści wniosku strony o doręczenie orzeczenia i uzasadnienia. O tym, 
że strona składa swój wniosek w trybie art. 387 § 1 zd. 1 k.p.c. świadczyć mogą 
zarówno jego bezpośrednia treść, jak i powołanie norm prawa procesowego (np. 
wymienionego art. 387 § 1 k.p.c.), czy inne sformułowania, wskazujące na zamiar 

 
 
3 
skierowania w sprawie skargi kasacyjnej. Żadne jednak okoliczności tego rodzaju 
nie zostały ujęte we wniosku pełnomocnika w niniejszym postępowaniu.  
Treść tego wniosku ograniczyła się do wniosku o sporządzenie uzasadnienia 
wyroku Sądu Apelacyjnego, opatrzonego komentarzem, że „uzasadnienia trafnych 
orzeczeń są bezcennym źródłem wiedzy”. Wniosek nie został opatrzony nazwą, z 
której mógłby wynikać zamiar wywiedzenia skargi kasacyjnej (w postaci tytułu 
„zapowiedź skargi kasacyjnej” lub podobnego), nie powołał się w nim także 
pełnomocnik na żadne normy prawa procesowego, które mogłyby ujawnić zamiar 
skierowania skargi kasacyjnej.  
Wręcz przeciwnie, zacytowana treść wniosku potwierdza prawidłowość 
rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie. Ponadto pełnomocnik wnosi o sporządzenie 
uzasadnienia jako bezcennego źródła wiedzy, a zatem bynajmniej nie w celu 
wywiedzenia skargi kasacyjnej. Kieruje nim jedynie ciekawość motywów, jakie stały 
za prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu Apelacyjnego.  
Wniosek ten został ponowiony w dniu 17 czerwca 2010 r., zawierając 
identyczną treść z wyjaśnieniem, że poprzedni wniosek został nadany listem 
zwykłym, a zatem ponawia pełnomocnik swój wniosek w liście poleconym. Także z 
tego wniosku nie wynikają żadne inne okoliczności, świadczące o woli zaskarżenia 
wyroku skargą kasacyjną.  
Sąd Najwyższy, rozpatrujący niniejsze zażalenie, jak już wskazano, daleki 
jest od skrajnego formalizmu w postępowaniu cywilnym. Istnieją jednak minimalne 
granice, w których poruszać się powinny strony, zwłaszcza, gdy czynności w ich 
imieniu dokonuje profesjonalny pełnomocnik. Można i należy od niego wymagać, by 
na tyle precyzyjnie formułował treść pism procesowych, aby wynikały z nich, co 
najmniej pośrednio, intencje, jakie stroną kierują przy składaniu pisma. Ciekawości 
co do motywów orzeczenia, wyrażającej się w stwierdzeniu: „uzasadnienia trafnych 
orzeczeń są bezcennym źródłem wiedzy”,  połączonej z wnioskiem o sporządzenie 
uzasadnienia wyroku w żadnym wypadku nie można zakwalifikować jako wniosku o 
doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem celem wywiedzenia skargi 
kasacyjnej. 
 
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.    

 
 
4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI