II UZ 18/10

Sąd Najwyższy2010-09-13
SNubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
rentaubezpieczenia społeczneskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniaSąd Najwyższyniezdolność do pracy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej w sprawie o wysokość renty, uznając, że nie jest to sprawa o przyznanie renty, a wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagane 10.000 zł.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną J. S. od wyroku dotyczącego renty z powodu wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 10.000 zł. Wnioskodawca w zażaleniu argumentował, że sprawa dotyczy przyznania renty, a nie tylko jej wysokości, co wyłączałoby wymóg minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że spór dotyczył ustalenia stopnia niezdolności do pracy i wysokości renty, a nie samego przyznania świadczenia, co czyniło skargę kasacyjną niedopuszczalną.

Sprawa dotyczyła zażalenia J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił jego skargę kasacyjną od wyroku dotyczącego renty. Powodem odrzucenia była wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 10.000 zł, zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. Wnioskodawca argumentował, że jego sprawa dotyczy przyznania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, a nie tylko ustalenia jej wysokości, co zgodnie z art. 398^2 § 1 zd. drugie k.p.c. pozwala na wniesienie skargi kasacyjnej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, odwołał się do przepisów k.p.c. regulujących dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Podkreślił, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, z wyjątkiem spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty. Sąd wyjaśnił, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie było przyznanie świadczenia rentowego, które zostało już ustalone przez organ rentowy, lecz ustalenie stopnia niezdolności do pracy i w konsekwencji wysokości przyznanej renty. Ponieważ prawo do świadczenia zostało już przyznane, a spór dotyczył jedynie jego wysokości, sprawa nie mogła być zakwalifikowana jako sprawa o przyznanie renty w rozumieniu przepisów o skardze kasacyjnej. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest to sprawa o przyznanie renty w rozumieniu art. 398^2 § 1 zd. drugie k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro prawo do świadczenia rentowego zostało już przyznane przez organ rentowy, a spór dotyczył jedynie ustalenia stopnia niezdolności do pracy i wysokości renty, to nie jest to sprawa o przyznanie renty. W związku z tym, wymóg minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej ma zastosowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 476 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, obejmująca sprawy o odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących emerytur i rent.

ustawa art. 12

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja niezdolności do pracy i jej stopni.

ustawa art. 62

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy sposobu obliczania wysokości świadczenia rentowego i uzależnienia tej wysokości od stopnia niezdolności do pracy.

ustawa art. 57

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa przesłanki świadczenia rentowego, w tym stopień niezdolności do pracy jako przesłankę prawa do renty w określonych warunkach.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy ustalenia wysokości renty, a nie jej przyznania, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotyczy przyznania renty, a nie tylko jej wysokości, co wyłącza wymóg minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia dla skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem sporu na etapie postępowania sądowego wynikającego z odwołania wnioskodawcy od decyzji organu rentowego nie było przyznanie świadczenia rentowego, gdyż kwestia ta została rozstrzygnięta korzystnie dla skarżącego na etapie postępowania przed organem rentowym, ale ustalenie stopnia niezdolności do pracy, a w rezultacie wysokości przyznanej renty.

Skład orzekający

Zbigniew Hajn

przewodniczący

Małgorzata Gersdorf

członek

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o rentę, gdy spór dotyczy wysokości świadczenia, a nie jego przyznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.c. i ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach rentowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie renty jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 18/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 13 września 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) 
SSN Małgorzata Gersdorf 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku J. S. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
o wysokość renty w związku z wypadkiem przy pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 września 2010 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 9 kwietnia 2010 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2010 r. Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 
3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną J. S. od wyroku 
tego Sądu z dnia 17 listopada 2009 r. z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia 
wynoszącą poniżej 10.000 zł. 
 
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł o jego 
uchylenie i zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 zdanie drugie 
k.p.c. w związku z art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach 
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. 
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przedmiotem roszczenia 
wnioskodawcy jest żądanie renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w 

 
 
2 
miejsce przyznanego przez organ rentowy świadczenia rentowego z tytułu 
częściowej niezdolności do pracy. Niniejsza sprawa jest zatem sprawą o 
przyznanie renty w rozumieniu art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c., w której skarga 
kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W tym 
zakresie skarżący powołał się na pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu 
Najwyższego z dnia 3 listopada 2004 r., I UZ 37/04. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w 
sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia w 
sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jest niższa niż 
dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych 
skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w 
sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie 
obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Przepis art. 476 § 2 i 3 k.p.c. wyjaśnia 
ustawowe pojęcia spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, stanowiąc w § 2 pkt 
2, iż należą do nich między innymi sprawy, w których wniesiono odwołanie od 
decyzji organów rentowych, dotyczących emerytur i rent. Zakres rozpoznania i 
orzeczenia (przedmiot sporu) w tych sprawach wyznaczony jest zatem w pierwszej 
kolejności przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu 
ubezpieczeń społecznych, a w drugim rzędzie przedmiotem postępowania 
sądowego, określonego zakresem odwołania od decyzji organu rentowego do 
sądu. Oznacza to, że żądanie niebędące przedmiotem rozpoznania sądu nie może 
stanowić 
przedmiotu 
zaskarżenia 
skargą 
kasacyjną 
decydującego 
o 
jej 
dopuszczalności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2008 r., II 
UZ 4/08,OSNP 2009 nr 11-12, poz. 163 i orzeczenia tam powołane).  
Skarżący, powołując się na pogląd zaprezentowany w postanowieniu Sądu 
Najwyższego z dnia 3 listopada 2004 r., I UZ 37/04 (OSNP 2005 nr 15, poz. 236), 
wywodzi, że art. 62 ust. 1 i 2 w związku z art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o 
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. 
z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm., zwanej dalej ustawą) rozróżnia dwa rodzaje 
renty, tj. dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy oraz dla osoby częściowo 
niezdolnej do pracy. Pogląd ten trudno podzielić, gdyż art. 12 ustawy zawiera 

 
 
3 
jedynie definicję niezdolności do pracy oraz definicję stopni tej niezdolności, a art. 
62 nie odnosi się do warunków stanowiących o prawie do renty, ale jednoznacznie 
dotyczy sposobu obliczania wysokości świadczenia i uzależnienia tej wysokości od 
stopnia niezdolności do pracy (zgodnie z ust. 2 wskazanego artykułu, renta dla 
osoby częściowo niezdolnej do pracy wynosi 75% renty dla osoby całkowicie 
niezdolnej do pracy). Przesłanki świadczenia rentowego określone zostały w art. 57 
ustawy, z treści którego wynika, że stopień niezdolności do pracy jest przesłanką 
prawa do renty tylko w przypadku nabywania do niej prawa na warunkach 
określonych w ust. 2 wymienionego artykułu (por. uchwały składu siedmiu sędziów 
Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2006 r., I UZP 5/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 
305 i z dnia 16 kwietnia 2009 r., II UZP 1/09, OSNP 2009 nr 19-20, poz. 263). Taka 
sytuacja w odniesieniu do skarżącego nie zachodzi.  
Przedmiotem sporu na etapie postępowania sądowego wynikającego z 
odwołania wnioskodawcy od decyzji organu rentowego nie było przyznanie 
świadczenia rentowego, gdyż kwestia ta została rozstrzygnięta korzystnie dla 
skarżącego na etapie postępowania przed organem rentowym, ale ustalenie 
stopnia niezdolności do pracy, a w rezultacie wysokości przyznanej renty. Inaczej 
rzecz ujmując, prawo skarżącego do świadczenia rentowego zostało ustalone oraz 
świadczenie to zostało przyznane przez organ rentowy i w tym zakresie nie ma 
sporu przeniesionego na drogę postępowania sądowego. Pozostał jedynie spór o 
przyznanie świadczenia w określonej wysokości, uzależnionej od stopnia 
niezdolności do pracy. W konsekwencji brak jest podstaw do zakwalifikowania tej 
sprawy do kategorii spraw o przyznanie renty. Taka interpretacja pojęcia sprawy o 
przyznanie renty w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. znajduje oparcie w orzecznictwie 
Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia 3 marca 1999 r., II UKN 500/98, 
Prokurator i Prawo - wkł. 1999 nr 6, s. 44; z dnia 18 maja 2000 r., II UZ 36/00, 
OSNAPiUS 2002 nr 4, poz. 97; z dnia 17 września 2008 r., I UZ 14/08, OSNP 210 
nr 3-4, poz. 54; z dnia 6 listopada 2008 r., II UZ 47/08, OSNP 2010 nr 9-10, poz. 
128; z dnia 16 lipca 2009 r., II UZ 22/09, LEX nr 536857) i jest w pełni podzielana 
przez skład rozpoznający niniejsze zażalenie. 
 
Z powyższych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 
39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI