II UZ 17/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji, uznając, że roszczenia o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie podlegają kumulacji przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji w sprawie o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie. Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenia te nie podlegają sumowaniu przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia, co skutkowało niedopuszczalnością kasacji z powodu zbyt niskiej wartości. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że roszczenia te podlegają kumulacji zgodnie z art. 191 k.p.c. i art. 21 k.p.c., a ich łączna wartość decyduje o dopuszczalności kasacji.
Monika F.-S. wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Pełnomocnik skarżącej, wezwany do uzupełnienia braków formalnych, podał wartość przedmiotu zaskarżenia dla jednorazowego odszkodowania na kwotę 6.820 zł, wskazując na kumulację roszczeń. Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 stycznia 2004 r. odrzucił kasację w zakresie roszczenia o jednorazowe odszkodowanie, uznając, że wartości roszczeń nie podlegają sumowaniu, a kasacja w zakresie renty przysługuje niezależnie od wartości. W konsekwencji uznał kasację za niedopuszczalną z powodu wartości poniżej 10.000 zł. Monika F.-S. zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, argumentując, że pogląd o braku kumulacji jest błędny i że roszczenia te podlegają sumowaniu również w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 3921 § 1 k.p.c. kasacja w sprawach majątkowych wymaga wartości przedmiotu zaskarżenia co najmniej 10.000 zł, z wyjątkiem spraw o rentę, gdzie przysługuje niezależnie od wartości. Jednakże, zgodnie z art. 39319 k.p.c. w związku z art. 368 § 2 k.p.c., do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia stosuje się przepisy o wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy podkreślił, że roszczenia o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie podlegają kumulacji przedmiotowej na mocy art. 191 k.p.c. Mają one charakter majątkowy, a ich wartość sumuje się zgodnie z art. 21 k.p.c. Nawet jeśli kasacja w sprawie o rentę przysługuje niezależnie od wartości, roszczenie to nie traci charakteru majątkowego, a jego wartość daje się ustalić. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenia te podlegają kumulacji przedmiotowej zgodnie z art. 191 k.p.c. i art. 21 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że roszczenia majątkowe, nawet jeśli jedno z nich (renta) kwalifikuje kasację niezależnie od wartości, podlegają sumowaniu dla ustalenia łącznej wartości przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z przepisami k.p.c. dotyczącymi wartości przedmiotu sporu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Monika F.-S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Monika F.-S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 191
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszcza dochodzenie pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, jeżeli nadają się do tego samego trybu postępowania; roszczenia te podlegają kumulacji przedmiotowej.
k.p.c. art. 21
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu sporu stanowi suma wartości poszczególnych roszczeń pieniężnych, o ile nadają się do łącznego dochodzenia.
k.p.c. art. 3921 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kasacja przysługuje w sprawach o roszczenia majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej dziesięć tysięcy złotych. W sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 39319
Kodeks postępowania cywilnego
Do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące oznaczenia wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji i przed sądem apelacyjnym stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące uchylenia lub zmiany wyroku stosuje się odpowiednio do postanowień.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu sporu w sprawach o rentę oblicza się w zależności od celu postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie podlegają kumulacji przedmiotowej zgodnie z art. 191 k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym ustala się sumując wartości skumulowanych roszczeń majątkowych, zgodnie z art. 21 k.p.c. i art. 39319 k.p.c. Nawet jeśli kasacja w sprawie o rentę przysługuje niezależnie od wartości, roszczenie to zachowuje charakter majątkowy, a jego wartość daje się ustalić.
Odrzucone argumenty
Roszczenia o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie nie podlegają sumowaniu przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji. Kasacja w sprawie o rentę wypadkową jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, nawet jeśli obejmuje również inne roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
„w zakresie roszczenia o prawo do renty wypadkowej kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w przeciwieństwie np. do żądania renty wyrównawczej” art. 191 k.p.c. „dopuszcza dochodzenie pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwa- nemu, jeżeli nadają się do tego samego trybu postępowania” Roszczenia te podlegają również kumulacji w razie wniesienia kasacji.
Skład orzekający
Andrzej Kijowski
przewodniczący
Barbara Wagner
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności kasacji w sprawach zbiegu roszczeń majątkowych, w tym roszczeń o rentę i jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kumulacji roszczeń w postępowaniu kasacyjnym. Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących wartości przedmiotu zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia dopuszczalności kasacji w sprawach ubezpieczeniowych, gdzie często występuje kumulacja roszczeń. Wyjaśnia, jak należy liczyć wartość przedmiotu zaskarżenia.
“Jak zsumować roszczenia, by kasacja była dopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 6820 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 22 czerwca 2004 r. II UZ 17/04 W sprawie o jednorazowe odszkodowanie i rentę wypadkową, docho- dzone jednym pozwem, do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w kasa- cji stosuje się art. 21 k.p.c. Przewodniczący SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Barbara Wagner (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy z wniosku Moniki F.-S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w G. o rentę i jednorazowe odszkodowanie w związku z wypadkiem przy pracy, na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyj- nego w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2004 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Monika F.-S. zaskarżyła kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 września 2003 r., oddalający jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Gdań- sku z siedzibą w Gdyni z dnia 10 września 2002 r. Skarga kasacyjna obejmowała roszczenia o rentę wypadkową oraz o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Pełnomocnik skarżącej, wezwany do uzupełnienia braków formalnych kasacji poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, sprecyzował ją w zakresie żądanego jednorazowego odszkodowania na kwotę 6.820 zł, podnosząc przy tym, że w sprawie zachodzi kumulacja roszczeń. Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 stycznia 2004 r. [...] od- rzucił kasację w zakresie roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. W jego ocenie, wartość żądanych przez skarżącą roszczeń nie podlega sumowaniu, albowiem „w zakresie roszczenia o prawo do renty wypadkowej kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w przeciwieństwie np. 2 do żądania renty wyrównawczej”. W konsekwencji Sąd ten uznał, że kasacja jest niedopuszczalna, gdyż wskazana przez skarżącą wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Postanowienie to Monika F.-S. zaskarżyła zażaleniem, wnosząc o jego uchy- lenie i „nadanie biegu kasacji”. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że pogląd Sądu Apelacyjnego dotyczący kumulacji roszczeń jest błędny, ponieważ art. 191 k.p.c. „dopuszcza dochodzenie pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwa- nemu, jeżeli nadają się do tego samego trybu postępowania”. Jego zdaniem roszcze- nia te podlegają również kumulacji w razie wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3921 § 1 k.p.c., kasacja przysługuje w sprawach o roszczenia majątkowe, w których wartość przedmiotu za- skarżenia wynosi co najmniej dziesięć tysięcy złotych. W sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia spo- łecznego kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące oznaczenia wartości przedmiotu sporu (art. 39319 k.p.c. w związku z art. 368 § 2 k.p.c.). Zgłaszane przez skarżącą roszczenia o rentę wypadkową oraz o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy podlegają kumulacji przedmiotowej, o której stanowi art. 191 k.p.c. Roszczenia te mają charakter majątkowy, wobec czego dla oznaczenia wartości przedmiotu sporu (także zaskarżenia) zlicza się, zgodnie z art. 21 k.p.c., ich wartość. Nie stanowi przeszkody w takim wyliczeniu wartości przedmiotu zaskarżenia okoliczność, że w sprawach o przyznanie renty kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Roszczenie o rentę nie traci przez to charakteru majątkowego, a jego wartość daje się ustalić według zasad określonych w art. 22 k.p.c. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39318 § 2 k.p.c., art. 386 k.p.c. w związku z art. 39319 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI