II UZ 17/04

Sąd Najwyższy2004-06-22
SAOSubezpieczenia społecznerenty i odszkodowania wypadkoweWysokanajwyższy
kasacjawartość przedmiotu zaskarżeniarenta wypadkowajednorazowe odszkodowaniekumulacja roszczeńSąd Najwyższypostępowanie cywilneubezpieczenia społeczne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji, uznając, że roszczenia o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie podlegają kumulacji przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji w sprawie o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie. Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenia te nie podlegają sumowaniu przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia, co skutkowało niedopuszczalnością kasacji z powodu zbyt niskiej wartości. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że roszczenia te podlegają kumulacji zgodnie z art. 191 k.p.c. i art. 21 k.p.c., a ich łączna wartość decyduje o dopuszczalności kasacji.

Monika F.-S. wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Pełnomocnik skarżącej, wezwany do uzupełnienia braków formalnych, podał wartość przedmiotu zaskarżenia dla jednorazowego odszkodowania na kwotę 6.820 zł, wskazując na kumulację roszczeń. Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 stycznia 2004 r. odrzucił kasację w zakresie roszczenia o jednorazowe odszkodowanie, uznając, że wartości roszczeń nie podlegają sumowaniu, a kasacja w zakresie renty przysługuje niezależnie od wartości. W konsekwencji uznał kasację za niedopuszczalną z powodu wartości poniżej 10.000 zł. Monika F.-S. zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, argumentując, że pogląd o braku kumulacji jest błędny i że roszczenia te podlegają sumowaniu również w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 3921 § 1 k.p.c. kasacja w sprawach majątkowych wymaga wartości przedmiotu zaskarżenia co najmniej 10.000 zł, z wyjątkiem spraw o rentę, gdzie przysługuje niezależnie od wartości. Jednakże, zgodnie z art. 39319 k.p.c. w związku z art. 368 § 2 k.p.c., do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia stosuje się przepisy o wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy podkreślił, że roszczenia o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie podlegają kumulacji przedmiotowej na mocy art. 191 k.p.c. Mają one charakter majątkowy, a ich wartość sumuje się zgodnie z art. 21 k.p.c. Nawet jeśli kasacja w sprawie o rentę przysługuje niezależnie od wartości, roszczenie to nie traci charakteru majątkowego, a jego wartość daje się ustalić. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenia te podlegają kumulacji przedmiotowej zgodnie z art. 191 k.p.c. i art. 21 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że roszczenia majątkowe, nawet jeśli jedno z nich (renta) kwalifikuje kasację niezależnie od wartości, podlegają sumowaniu dla ustalenia łącznej wartości przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z przepisami k.p.c. dotyczącymi wartości przedmiotu sporu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Monika F.-S.

Strony

NazwaTypRola
Monika F.-S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G.instytucjapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 191

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza dochodzenie pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, jeżeli nadają się do tego samego trybu postępowania; roszczenia te podlegają kumulacji przedmiotowej.

k.p.c. art. 21

Kodeks postępowania cywilnego

Wartość przedmiotu sporu stanowi suma wartości poszczególnych roszczeń pieniężnych, o ile nadają się do łącznego dochodzenia.

k.p.c. art. 3921 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja przysługuje w sprawach o roszczenia majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej dziesięć tysięcy złotych. W sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39319

Kodeks postępowania cywilnego

Do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące oznaczenia wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 368 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji i przed sądem apelacyjnym stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 386

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące uchylenia lub zmiany wyroku stosuje się odpowiednio do postanowień.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 22

Kodeks postępowania cywilnego

Wartość przedmiotu sporu w sprawach o rentę oblicza się w zależności od celu postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenia o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie podlegają kumulacji przedmiotowej zgodnie z art. 191 k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym ustala się sumując wartości skumulowanych roszczeń majątkowych, zgodnie z art. 21 k.p.c. i art. 39319 k.p.c. Nawet jeśli kasacja w sprawie o rentę przysługuje niezależnie od wartości, roszczenie to zachowuje charakter majątkowy, a jego wartość daje się ustalić.

Odrzucone argumenty

Roszczenia o rentę wypadkową i jednorazowe odszkodowanie nie podlegają sumowaniu przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji. Kasacja w sprawie o rentę wypadkową jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, nawet jeśli obejmuje również inne roszczenia.

Godne uwagi sformułowania

„w zakresie roszczenia o prawo do renty wypadkowej kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w przeciwieństwie np. do żądania renty wyrównawczej” art. 191 k.p.c. „dopuszcza dochodzenie pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwa- nemu, jeżeli nadają się do tego samego trybu postępowania” Roszczenia te podlegają również kumulacji w razie wniesienia kasacji.

Skład orzekający

Andrzej Kijowski

przewodniczący

Barbara Wagner

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności kasacji w sprawach zbiegu roszczeń majątkowych, w tym roszczeń o rentę i jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kumulacji roszczeń w postępowaniu kasacyjnym. Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących wartości przedmiotu zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia dopuszczalności kasacji w sprawach ubezpieczeniowych, gdzie często występuje kumulacja roszczeń. Wyjaśnia, jak należy liczyć wartość przedmiotu zaskarżenia.

Jak zsumować roszczenia, by kasacja była dopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 6820 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 22 czerwca 2004 r. II UZ 17/04 W sprawie o jednorazowe odszkodowanie i rentę wypadkową, docho- dzone jednym pozwem, do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w kasa- cji stosuje się art. 21 k.p.c. Przewodniczący SSN Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Barbara Wagner (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy z wniosku Moniki F.-S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w G. o rentę i jednorazowe odszkodowanie w związku z wypadkiem przy pracy, na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyj- nego w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2004 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Monika F.-S. zaskarżyła kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 września 2003 r., oddalający jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Gdań- sku z siedzibą w Gdyni z dnia 10 września 2002 r. Skarga kasacyjna obejmowała roszczenia o rentę wypadkową oraz o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Pełnomocnik skarżącej, wezwany do uzupełnienia braków formalnych kasacji poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, sprecyzował ją w zakresie żądanego jednorazowego odszkodowania na kwotę 6.820 zł, podnosząc przy tym, że w sprawie zachodzi kumulacja roszczeń. Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 stycznia 2004 r. [...] od- rzucił kasację w zakresie roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. W jego ocenie, wartość żądanych przez skarżącą roszczeń nie podlega sumowaniu, albowiem „w zakresie roszczenia o prawo do renty wypadkowej kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w przeciwieństwie np. 2 do żądania renty wyrównawczej”. W konsekwencji Sąd ten uznał, że kasacja jest niedopuszczalna, gdyż wskazana przez skarżącą wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Postanowienie to Monika F.-S. zaskarżyła zażaleniem, wnosząc o jego uchy- lenie i „nadanie biegu kasacji”. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że pogląd Sądu Apelacyjnego dotyczący kumulacji roszczeń jest błędny, ponieważ art. 191 k.p.c. „dopuszcza dochodzenie pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwa- nemu, jeżeli nadają się do tego samego trybu postępowania”. Jego zdaniem roszcze- nia te podlegają również kumulacji w razie wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3921 § 1 k.p.c., kasacja przysługuje w sprawach o roszczenia majątkowe, w których wartość przedmiotu za- skarżenia wynosi co najmniej dziesięć tysięcy złotych. W sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia spo- łecznego kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące oznaczenia wartości przedmiotu sporu (art. 39319 k.p.c. w związku z art. 368 § 2 k.p.c.). Zgłaszane przez skarżącą roszczenia o rentę wypadkową oraz o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy podlegają kumulacji przedmiotowej, o której stanowi art. 191 k.p.c. Roszczenia te mają charakter majątkowy, wobec czego dla oznaczenia wartości przedmiotu sporu (także zaskarżenia) zlicza się, zgodnie z art. 21 k.p.c., ich wartość. Nie stanowi przeszkody w takim wyliczeniu wartości przedmiotu zaskarżenia okoliczność, że w sprawach o przyznanie renty kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Roszczenie o rentę nie traci przez to charakteru majątkowego, a jego wartość daje się ustalić według zasad określonych w art. 22 k.p.c. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39318 § 2 k.p.c., art. 386 k.p.c. w związku z art. 39319 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI