II UZ 157/99

Sąd Najwyższy2000-01-18
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
kasacjaterminadwokatSąd Najwyższyubezpieczenie społeczneemeryturapostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, stwierdzając, że sąd drugiej instancji nie ma obowiązku pouczania stron nieobecnych na ogłoszeniu wyroku o sposobie i terminie wniesienia kasacji.

Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił jego kasację jako wniesioną po terminie i osobiście, a także odmówił ustanowienia adwokata. Wnioskodawca twierdził, że nie został pouczony o terminie i konieczności posiadania adwokata. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że obowiązek udzielania wskazówek dotyczy tylko stron obecnych przy ogłoszeniu wyroku.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez Edmunda K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który odrzucił jego kasację od wyroku dotyczącego wysokości emerytury. Sąd Apelacyjny uznał kasację za wniesioną po terminie (miesięcznym od odbioru uzasadnienia) oraz wniesioną osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, co naruszało wymóg przymusu adwokacko-radcowskiego. Sąd Apelacyjny odmówił również ustanowienia adwokata. Edmund K. argumentował, że nie został pouczony o terminie do wniesienia kasacji ani o konieczności skorzystania z pomocy adwokata. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, oddalił je. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 327 § 1 KPC, sąd udziela wskazówek dotyczących środków zaskarżenia tylko stronom działającym bez profesjonalnego pełnomocnika i obecnym przy ogłoszeniu wyroku. Strona, która była prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, ale nie była obecna przy ogłoszeniu wyroku, nie może oczekiwać pouczenia przy doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Brak staranności wnioskodawcy w dochowaniu terminu skutkował oddaleniem wniosku o przywrócenie terminu. Wobec tego, kwestia ustanowienia adwokata stała się bezprzedmiotowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji nie ma takiego obowiązku.

Uzasadnienie

Obowiązek udzielania wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia dotyczy tylko stron działających bez profesjonalnego pełnomocnika i obecnych przy ogłoszeniu wyroku. Strona nieobecna, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie może liczyć na takie pouczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
Edmund K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R.instytucjastrona przeciwna

Przepisy (9)

Główne

KPC art. 327 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd udziela wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia tylko stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego i obecnej przy ogłoszeniu wyroku.

KPC art. 3934

Kodeks postępowania cywilnego

Określa miesięczny termin do wniesienia kasacji.

KPC art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Warunki przywrócenia terminu procesowego.

KPC art. 3932 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przymus adwokacko-radcowski przy wnoszeniu kasacji.

KPC art. 3932 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa kwalifikacje prawnicze wymagane do wniesienia kasacji.

KPC art. 39319

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

KPC art. 397 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

KPC art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Ma odpowiednie zastosowanie do postępowania w drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd drugiej instancji nie ma obowiązku pouczania stron nieobecnych na ogłoszeniu wyroku o sposobie i terminie wniesienia kasacji. Brak staranności strony w dochowaniu terminu do wniesienia kasacji. Osobiste wniesienie kasacji przez stronę nieposiadającą kwalifikacji prawniczych jest niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Strona nie została pouczona o terminie do wniesienia kasacji i konieczności posiadania adwokata, co powinno skutkować przywróceniem terminu i ustanowieniem adwokata.

Godne uwagi sformułowania

Sąd drugiej instancji nie ma obowiązku udzielania wskazówek o sposobie i terminie wniesienia kasacji, przy doręczeniu na wniosek odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem stronie, która pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, nie była obecna przy ogłaszaniu wyroku. Strona zachowująca choćby minimum staranności w życiowo ważnych dla niej sprawach powinna więc sama poszukiwać stosownych informacji, łatwo zresztą dostępnych w sądzie, również drogą telefoniczną.

Skład orzekający

Maria Tyszel

przewodniczący

Andrzej Kijowski

sprawozdawca

Barbara Wagner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązki sądu drugiej instancji w zakresie pouczania stron o środkach zaskarżenia, wymogi formalne kasacji, przywracanie terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji strony nieobecnej na ogłoszeniu wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wnoszeniem kasacji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy sąd musi pouczać o kasacji, gdy nie było Cię na ogłoszeniu wyroku?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie dnia 18 stycznia 2000 r. II UZ 157/99 Sąd drugiej instancji nie ma obowiązku udzielania wskazówek o sposo- bie i terminie wniesienia kasacji, przy doręczeniu na wniosek odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem stronie, która pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, nie była obecna przy ogłaszaniu wyroku. Przewodniczący SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (spra- wozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2000 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Edmunda K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddział w R. o wysokość emerytury, na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postano- wieniami z dnia 8 listopada 1999 r. [...] odmówił Edmundowi K. ustanowienia adwo- kata, jak też odrzucił kasację wniesioną przez wnioskodawcę osobiście i po upływie ustawowo określonego terminu. Odbiór odpisu wyroku tegoż Sądu z dnia 8 czerwca 1999 r. [...] wraz z uzasadnieniem potwierdził bowiem wnioskodawca w dniu 21 lipca 1999 r., a więc miesięczny termin do wniesienia kasacji (art. 3934 KPC) upłynął w dniu 21 sierpnia 1999 r., podczas gdy faktycznie nastąpiło to dopiero w dniu 1 paź- dziernika 1999 r., a poza tym skarżący uczynił to osobiście, a więc bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 3932 KPC). Na powyższe postanowienie zażalił się wnioskodawca podnosząc, że nie zos- tał pouczony „co ma dalej czynić z krzywdzącym go wyrokiem, jaki ma termin do ka- 2 sacji i czy konieczny musi być do kasacji adwokat”. Z tego powodu „termin do wnie- sienia kasacji winien być przewrucony (pisownia oryginału) i ustanowiony adwokat powinien złożyć stosowną kasację”. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 1999 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie w części dotyczącej odmowy ustanowienia adwokata. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Zgodnie bowiem z art. 327 § 1 KPC, który ma – zgodnie z art. 391 KPC – odpowiednie zastosowanie do postępo- wania w drugiej instancji, sąd udziela wskazówek co do sposobu i terminów wniesie- nia środka zaskarżenia tylko stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego i obecnej przy ogłoszeniu wyroku. Jeżeli więc strona, prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, nie skorzystała z prawa obecności przy ogłaszaniu wyroku w dru- giej instancji, to nie może liczyć na to, że przy doręczeniu zażądanego przez nią od- pisu wyroku wraz z uzasadnieniem będzie ją sąd pouczał o zasadach wnoszenia skarg kasacyjnych. Strona zachowująca choćby minimum staranności w życiowo ważnych dla niej sprawach powinna więc sama poszukiwać stosownych informacji, łatwo zresztą dostępnych w sądzie, również drogą telefoniczną. Naruszenie miesięcznego terminu do wniesienia kasacji (art. 3934 KPC) jest więc wyrazem braku staranności wnioskodawcy, a zatem przywrócenie tego terminu byłoby niezgodne z art. 168 § 1 KPC. Wobec zawinionego spóźnienia kasacji bez- przedmiotowe było też rozpatrywanie zawartego w niej wniosku o ustanowienie ad- wokata, a osobiste wniesienie skargi przez wnioskodawcę nie mającego kwalifikacji prawniczych określonych w art. 3932 § 2 KPC jest – w świetle § 1 tego przepisu – niedopuszczalne. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 w związku z art. 397 § 1 i art. 385 KPC postanowił jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI