II UZ 15/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że sprawa dotyczyła wysokości emerytury, a nie jej przyznania, co czyniło skargę niedopuszczalną z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną L. Z. od wyroku dotyczącego wysokości świadczenia emerytalnego, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (4.262 zł) była niższa niż wymagane 10.000 zł. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że skarga kasacyjna w sprawach ubezpieczeniowych jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że sprawa dotyczyła przeliczenia wysokości emerytury, a nie jej przyznania, co skutkowało koniecznością stosowania limitu wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy L. Z. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia, ustalona na 4.262 zł (różnica w świadczeniu emerytalnym wynosząca 355,11 zł miesięcznie przez 12 miesięcy), była niższa niż próg 10.000 zł określony w przepisach proceduralnych dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o charakterze majątkowym. Wnioskodawca zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów k.p.c., twierdząc, że skarga kasacyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotycząca przyznania lub wstrzymania emerytury lub renty, powinna być dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy uznał jednak te zarzuty za niezasadne. Wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa nie dotyczyła przyznania emerytury, lecz jej przeliczenia i ustalenia wyższej podstawy wymiaru, co stanowi spór o prawo majątkowe. W takich przypadkach dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, w tym postanowienie z 20 marca 2018 r. (I UZ 71/17), które potwierdza, że żądanie przeliczenia emerytury jest sporem o prawo majątkowe, a jego wartość oblicza się z uwzględnieniem różnicy w świadczeniu rocznym. Ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 10.000 zł, skarga kasacyjna była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398¹⁴ k.p.c. w związku z art. 394¹ § 1 i § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia tylko w sprawach o przyznanie emerytury lub renty, a nie w sprawach dotyczących ustalenia jej wyższej wysokości.
Uzasadnienie
Sprawa dotyczyła przeliczenia wysokości emerytury, a nie jej przyznania, co stanowi spór o prawo majątkowe. W takich przypadkach dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, która w tej sprawie była niższa niż wymagane 10.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 19 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 25 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 6 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 4 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1 § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotyczy wysokości świadczenia emerytalnego, a nie jego przyznania, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia została prawidłowo ustalona na 4.262 zł.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących przyznania emerytury jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem sprawy nie było przyznanie emerytury, lecz jej wysokość. Żądanie przeliczenia emerytury (podstawy jej wymiaru) jest sporem o prawo majątkowe. Wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza się z uwzględnieniem art. 22 k.p.c., przy czym stanowi ona różnicę między wysokością świadczenia wypłaconego przez organ rentowy a wysokością świadczenia żądanego przez ubezpieczonego w skali jednego roku.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Staryk
członek
Leszek Bielecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o świadczenia emerytalne i rentowe, rozróżnienie między przyznaniem świadczenia a jego przeliczeniem, obliczanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o charakterze majątkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dopuszczalnością skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych i wartością przedmiotu zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie emerytury jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4262 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II UZ 15/20 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk SSN Leszek Bielecki w sprawie z wniosku L. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w P. o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 września 2020 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt III AUa (…) , oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z 21 stycznia 2020 r. odrzucił skargę kasacyjną L. Z. od wyroku tego Sądu z 1 sierpnia 2019 r. ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, którą ustalił na 4.262 zł (art. 25 § 1 k.p.c., art. 398 6 § 2 k.p.c.). Przedmiotem sprawy nie było przyznanie emerytury, lecz jej wysokość. Różnica pomiędzy świadczeniem żądanym a wypłacanym przez organ rentowy wynosiłaby 355,11 zł brutto miesięcznie, czyli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 4.262 zł (12 m-cy x 355,11 zł). Wartość jest niższa niż 10.000 zł, zatem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć kwotę 575 zł, podaną przez pełnomocnika ubezpieczonego w piśmie z 16 grudnia 2019 r., to wartość przedmiotu zaskarżenia wynosić będzie 6.900 zł. W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 19 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398 2 § 1 k.p.c. przez jego wadliwe niezastosowanie i nie przyjęcie, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że w sprawie, ze względu na wartość przedmiotu sporu, skarga kasacyjna nie przysługuje. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Teza, że w sprawie skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest zasadna. Skarga byłaby dopuszczalna, gdyby przedmiot sprawy dotyczył przyznania emerytury. Z akt sprawy wynika, że skarżący po rencie z tytułu niezdolności do pracy otrzymał emeryturę od 1 września 1995 r. z waloryzowaną podstawą wymiaru (ustaloną dla renty), wyliczoną z lat 1989-1992 z wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru (wwpw) 205,4%. Emerytura została przeliczona decyzją z 14 lipca 2010 r. od 1 czerwca 2010 r. z wwpw 215,15%. W obecnej sprawie pozwany decyzją z 22 stycznia 2018 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 14 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy oraz Sąd Apelacyjny odmowę wznowienia postępowania uznały za prawidłową wobec braku zasadnych podstaw do wznowienia. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że przedmiot decyzji i rozstrzygnięcia sądowego nie dotyczy przyznania emerytury, gdyż skarżący nabył już prawo do tego świadczenia, lecz zwiększenia emerytury poprzez ustalenie wyższej podstawy wymiaru. Przy takim przedmiocie sporu o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Taka wykładnia art. 398 2 § 1 k.p.c. jest utrwalona w orzecznictwie (z wielu choćby postanowienie Sądu Najwyższego z 20 lipca 2011 r., II UZ 25/11 i powołane w nim orzeczenia). Potwierdza ją jedno z ostatnim postanowień Sądu Najwyższego z 20 marca 2018 r., I UZ 71/17 z tezą - Żądanie przeliczenia emerytury (podstawy jej wymiaru) jest sporem o prawo majątkowe. W przypadku tego typu sporu dopuszczalność zaskarżenia kasacyjnego podlega ograniczeniu ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 398 2 § 1 k.p.c.). Wartość tę oblicza się z uwzględnieniem art. 22 k.p.c., przy czym stanowi ona różnicę między wysokością świadczenia wypłaconego przez organ rentowy a wysokością świadczenia żądanego przez ubezpieczonego w skali jednego roku. W sprawie wymagane było ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia, nie tylko ze względu na konieczne badanie wartości przedmiotu zaskarżenia jako przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej (por. art. 398 4 § 3 k.p.c.). Ustalał ją Sąd po wniesieniu skargi kasacyjnej. Na wezwanie Sądu strony przedstawiły swoje stanowiska. Sąd ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kotwę 4.262 zł. Skarżący w zażaleniu nie podważa ustalenia (wyliczenia) tej wartości. Poprzestał na ogólnym zarzucie naruszenia art. 19 § 1 w zw. z art. 398 2 § 1 k.p.c. i niezasadnej tezie, że sprawa dotoczy przyznania emerytury. O dopuszczalności skargi kasacyjnej decydowała wartość przedmiotu zaskarżenia. Jest niższa niż 10.000 zł i dlatego skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 398 14 k.p.c. w związku z art. 394 1 § 1 i § 3 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI