II UZ 15/19

Sąd Najwyższy2019-07-09
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaubezpieczenia społecznerenta rodzinnaemeryturapostępowanie cywilnezażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając zarzuty naruszenia przepisów procesowych za nieuzasadnione.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej emerytury. Wnioskodawczyni zarzucała błędy w postępowaniu przed organem rentowym i sądami. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym dotyczące pełnomocnika z urzędu i wniosków o wyłączenie sędziów, za nieuzasadnione.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni S. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej skargę o wznowienie postępowania. Skarga dotyczyła sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego i Sądu Najwyższego, w której wnioskodawczyni zarzucała nieważność postępowania przed organem rentowym, błędne obliczenie emerytury i wstrzymanie renty rodzinnej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowych podstawach. W zażaleniu pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym dotyczące zwolnienia pełnomocnika z urzędu, odrzucenia skargi oraz rozpoznania sprawy przez sędziów, co do których wnioskowano o wyłączenie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Wskazał, że wnioskodawczyni sama zrezygnowała z pełnomocnika z urzędu, zarzuty dotyczące odrzucenia skargi nie zostały uzasadnione, a wnioski o wyłączenie sędziów były ogólnikowe i niepoparte dowodami, co nie uzasadniało wyłączenia sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieuzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wnioskodawczyni sama zrezygnowała z pełnomocnika z urzędu, zarzuty dotyczące odrzucenia skargi nie zostały należycie uzasadnione, a wnioski o wyłączenie sędziów były ogólnikowe i niepoparte dowodami, co nie stanowi podstawy do wyłączenia sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (17)

Główne

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, jeśli nie jest oparta na ustawowych podstawach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 401

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 403

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 120

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu.

k.p.c. art. 117 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 117 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 117 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 410

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 401 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 50 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg wskazania imiennego sędziego i okoliczności uzasadniających wyłączenie.

k.p.c. art. 50 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 52

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 118

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wypowiedzenia pełnomocnictwa.

k.p.c. art. 94 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 15 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 16 § 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni sama zrezygnowała z pełnomocnika z urzędu. Zarzuty dotyczące odrzucenia skargi o wznowienie postępowania nie zostały uzasadnione. Wnioski o wyłączenie sędziów były ogólnikowe i nie zawierały uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 120 k.p.c. w związku z art. 117 § 1, § 2 oraz § 5 k.p.c. poprzez zwolnienie pełnomocnika z urzędu. Naruszenie art. 410 w związku z art. 401 ust. 2 k.p.c. poprzez odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. Naruszenie art. 50 § 1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 52 k.p.c. poprzez rozpoznanie sprawy przez sędziów, co do których wnioskowano o wyłączenie.

Godne uwagi sformułowania

formalnie wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu jest w istocie równoznaczny z wnioskiem o wyłączenie sądu. Żądając wyłączenia sędziego, strona musi wskazać imiennie, kogo wniosek dotyczy i ma podać okoliczności uprawdopodabniające przyczyny wyłączenia. Niezadowolenie z rozstrzygnięcia innych spraw, jak i sprawy obecnie rozpatrywanej samo w sobie nie uzasadnia wniosku o wyłączenie sędziów, a przede wszystkim nie uprawnia do posądzania ich o niegodną zależność i stronniczość.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący-sprawozdawca

Bohdan Bieniek

członek

Krzysztof Rączka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów, rezygnacja z pełnomocnika z urzędu, wymogi formalne skargi o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podnoszonych przez stronę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wnioskiem o wznowienie postępowania i wyłączeniem sędziów, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 15/19
POSTANOWIENIE
Dnia 9 lipca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Bohdan Bieniek
‎
SSN Krzysztof Rączka
w sprawie z wniosku S. K.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w W.
‎
o wznowienie postępowania,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 lipca 2019 r.,
‎
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt III AUa (…),
1. oddala zażalenie,
2. przyznaje adwokatowi O. J.O.  (O.) Kancelaria Adwokacka w W. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w (…)) kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz wnioskodawczyni w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 maja 2018 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…), odrzucił wniesioną przez S. K.  (wnioskodawczyni) w dniu 27 października 2016 r. skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 18 grudnia 2013 r., III AUa (…), a także wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2015 r., II UK 377/14 (LEX nr 2288936). W uzasadnieniu skargi wnioskodawczyni powołała się na nieważność postępowania, już przed organem rentowym, która ostatecznie doprowadziła do błędnego obliczenia wysokości emerytury i niezasadnego wstrzymania renty rodzinnej. Jednocześnie orzekające w sprawie sądy nie wypełniły swej konstytucyjnej roli, dopuszczając się wadliwego ustalenia stanu faktycznego.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, wniesiona skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu z mocy art. 410 § 1 k.p.c. nie została bowiem oparta na ustawowych podstawach wymienionych w art. 401, 401
1
i art. 403 k.p.c.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącej, zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 120 k.p.c. w związku z art. 117 § 1, § 2 oraz § 5 k.p.c. poprzez „zwolnienie przez Sąd Apelacyjny r.pr. J. M. J.  z obowiązku pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu skarżącej (…) pomimo obiektywnie nasuwającej się potrzeby reprezentacji skarżącej przez pełnomocnika profesjonalnego, dostrzeżonej przez Sąd Apelacyjny na wcześniejszym etapie postępowania, co skutkowało ograniczeniem skarżącej możliwości skutecznej obrony jej interesów i praw przed Sądem Apelacyjnym w (…)”, art. 410 w związku z art. 401 ust. 2 k.p.c. poprzez odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, co stanowi pozbawienie skarżącej możliwości działania w procesie, oraz art. 50 § 1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 52 k.p.c. poprzez „rozpoznanie sprawy i wydanie skarżonego postanowienia przez skład orzekający, w którym zasiadali sędziowie, co do których skarżąca, jak wynika z treści jej kolejnych pism, wnosiła wnioski o wyłączenie od orzekania w jej sprawie - a które to wnioski nie zostały merytorycznie rozpoznane przed wydaniem skarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi”. Pełnomocnik wniósł o „uchylenie skarżonego postanowienia (…) w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) do dalszego procedowania” oraz orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego z urzędu wg. norm przepisanych, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jako nieuzasadnione podlega oddaleniu.
W ocenie Sądu Najwyższego podniesione w nim zarzuty naruszenia prawa procesowego -
art. 120 k.p.c. w związku z art. 117 § 1, § 2 oraz § 5 k.p.c., nie znajdują potwierdzenia skoro w piśmie procesowym złożonym przez skarżąca w dniu 28 lipca 2017 r. jako „wniosek procesowy powódki” skarżąca wskazała – „moja wolą jest by Pani mec. J. M. J.  przestała być moim pełnomocnikiem z urzędu. Ponadto oświadczam, że nie chcę być reprezentowana przez żadnego innego pełnomocnika z urzędu” (k. 94 akt). Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2017 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny potraktował pismo skarżącej jako wypowiedzenie pełnomocnictwa pełnomocnikowi z urzędu, radcy prawnemu J. M. J.  zgodnie z art. 118 k.p.c. w związku z art. 94 § 1 k.p.c.
Za niezasadne należy uznać także podnoszone w zażaleniu naruszenie art. 410 w związku z art. 401 ust. 2 k.p.c., skoro pełnomocnik skarżącej powyższego zarzutu w żaden sposób nie uzasadnił, trudno też odszukać jakiekolwiek argumenty w tym zakresie w uzasadnieniu złożonego zażalenia. Zarzut ten jest nadto, w ocenie Sądu Najwyższego, o tyle niezrozumiały, że jak wynika z akt sprawy skarżąca brała czynny udział na każdym etapie postępowania, złożyła szereg pism procesowych, a obecnie reprezentujący ją pełnomocnik, jest już drugim wyznaczonym przez Sąd Apelacyjny pełnomocnikiem z urzędu.
Natomiast w zakresie zarzutów naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 50 § 1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 52 k.p.c., należy zauważyć że zarzuty pod adresem organu rentowego, Sądu Apelacyjnego oraz pracowników tych instytucji, wywiodła skarżąca w piśmie z dnia 18 stycznia 2018 r. wskazując ogólnikowo, iż „wszystkie orzeczenia S.O. i S.A. są obarczone fałszem intelektualnym”, sądy działały w złej woli (…)”. Pełnomocnik skarżącej wskazał także na wcześniejsze pismo skarżącej z dnia 15 września 2017 r., w którym „skarżąca wskazała na brak bezstronności Sądu Apelacyjnego, w tym sędziów w nim orzekających, oraz wskazała na prowadzoną w Sądzie Apelacyjnym w (…) działalność przestępczą wpływającą negatywnie na postępowanie i naruszające jej gwarantowane konstytucyjnie prawo do sądu”, a zwłaszcza zarzutów zawartych w piśmie z dnia 28 lipca 2017 r., w którym „obszernie odniosła się po raz kolejny bardzo krytycznie do działań całości Sądu Apelacyjnego, wnosząc, jak wynika z treści uzasadnienia jej pisma, o wyłączenie całości Sądu Apelacyjnego”.
Wobec powyższych zarzutów, należy przypomnieć, że formalnie wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu jest w istocie równoznaczny z wnioskiem o wyłączenie sądu. Wyłączenie sądu miałoby więc miejsce wówczas, gdyby między jedną stroną lub jej przedstawicielem a wszystkimi sędziami danego sądu zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności każdego z nich. Żądając wyłączenia sędziego, strona musi wskazać imiennie, kogo wniosek dotyczy i ma podać okoliczności uprawdopodobniające przyczyny wyłączenia (art. 50 § 1 k.p.c.). W tym zakresie jednak skarżąca w pismach procesowych stawiała sędziom zarzuty, które nie zostały w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione. Niezadowolenie z rozstrzygnięcia innych spraw, jak i sprawy obecnie rozpatrywanej samo w sobie nie uzasadnia wniosku o wyłączenie sędziów, a przede wszystkim nie uprawnia do posądzania ich o niegodną zależność i stronniczość.
Wszystko to należycie ocenił Sąd Apelacyjny, stąd zarzuty zażalenia nie są trafne.
Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 15 ust. 2 oraz § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
(Dz.U. z 2019 r. poz. 18).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI