II UZ 144/98

Sąd Najwyższy1999-01-29
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
rentainwalidztwoubezpieczenia społeczneZUSkomisja lekarskaprawo do świadczeńdecyzja administracyjnakontrola sądowa

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, uznając, że organ rentowy nie jest zobowiązany do wydania nowej decyzji, jeśli badania kontrolne potwierdziły prawo do renty.

Stanisław P. odwołał się od orzeczenia komisji lekarskiej stwierdzającej czasowość inwalidztwa, domagając się ustalenia jego trwałego charakteru. Sądy niższych instancji odrzuciły odwołanie, wskazując na brak właściwości sądu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że organ rentowy nie miał obowiązku wydania decyzji, gdyż badanie potwierdziło prawo do renty, a orzeczenie komisji podlegało jedynie nadzorowi Prezesa ZUS.

Sprawa dotyczyła wniosku Stanisława P. o ustalenie trwałego inwalidztwa, po tym jak Wojewódzka Komisja Lekarska d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia stwierdziła „czasowość” jego inwalidztwa i wyznaczyła termin badania. Wnioskodawca odwołał się od tego orzeczenia do Sądu Wojewódzkiego, który odrzucił odwołanie, uznając sprawę za niedopuszczalną do drogi sądowej. Sąd Apelacyjny w Katowicach utrzymał to postanowienie w mocy, oddalając zażalenie wnioskodawcy. Następnie Sąd Apelacyjny odrzucił kasację Stanisława P. jako niedopuszczalną, wniesioną osobiście przez wnioskodawcę, a także oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W zażaleniu do Sądu Najwyższego wnioskodawca domagał się uchylenia postanowienia o odrzuceniu kasacji, argumentując, że jego odwołanie dotyczyło nie tylko orzeczenia komisji, ale także braku wydania przez organ rentowy decyzji o ustaleniu trwałego inwalidztwa. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że sądy niższych instancji trafnie uznały, iż sprawa nie należy do właściwości sądu. Podkreślono, że organ rentowy nie wydał decyzji i nie był do tego zobowiązany, ponieważ badanie kontrolne potwierdziło prawo wnioskodawcy do pobierania dotychczasowej renty. W związku z tym, zgodnie z art. 4778 KPC, sprawa nie podlegała kognicji sądu wojewódzkiego, a zakwestionowane orzeczenie Wojewódzkiej KiZ mogło być jedynie poddane kontroli Prezesa ZUS w trybie nadzoru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy nie jest obowiązany do wydania nowej decyzji w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro badanie kontrolne potwierdziło prawo do pobierania dotychczasowej renty, organ rentowy nie miał obowiązku wydawania nowej decyzji. Sprawa nie należała do właściwości sądu, a orzeczenie komisji lekarskiej podlegało jedynie nadzorowi Prezesa ZUS.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Organ rentowy

Strony

NazwaTypRola
Stanisław P.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B.B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 4778

Kodeks postępowania cywilnego

Stwierdza, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów wojewódzkich, ale w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że sprawa nie należy do tej właściwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 476 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych jest sprawa, w której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego lub wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie.

k.p.c. art. 476 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wnioskodawca powoływał się na ten przepis w kontekście skargi na niewydanie decyzji przez organ rentowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ rentowy nie był zobowiązany do wydania decyzji, gdyż badanie kontrolne potwierdziło prawo do pobierania dotychczasowej renty. Sprawa nie należy do właściwości sądu na podstawie art. 4778 KPC. Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia podlegało jedynie kontroli Prezesa ZUS w trybie nadzoru.

Odrzucone argumenty

Odwołanie wnioskodawcy dotyczyło nie tylko orzeczenia Komisji Lekarskiej, ale także stanowiło skargę na niewydanie przez organ rentowy decyzji o ustaleniu istnienia trwałego inwalidztwa (art. 476 § 3 KPC).

Godne uwagi sformułowania

Organ rentowy nie jest obowiązany do wydania nowej decyzji, jeżeli badania kontrolne przeprowadzone przez komisje do spraw inwalidztwa i zatrudnienia potwierdziły istnienie przesłanki do pobierania dotychczasowej renty. Sądy słusznie podkreśliły, że zgodnie z art. 476 § 2 KPC sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych jest sprawa, w której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego lub wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie. Stąd - zgodnie z art. 4778 KPC - sprawa nie należy do właściwości sądu wojewódzkiego. Trafnie wskazał Sąd Apelacyjny, iż zakwestio- nowane orzeczenie Wojewódzkiej KiZ jest jedynie możliwe przez Prezesa ZUS w trybie nadzoru.

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący

Maria Mańkowska

sędzia

Stefania Szymańska

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądu w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w szczególności gdy organ rentowy nie wydał decyzji, a jedynie badania potwierdziły prawo do świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku decyzji organu rentowego i potwierdzenia prawa do świadczenia przez badania kontrolne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi, ale jej stan faktyczny i rozstrzygnięcie są dość rutynowe i proceduralne.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 29 stycznia 1999 r. II UZ 144/98 Organ rentowy nie jest obowiązany do wydania nowej decyzji, jeżeli ba- dania kontrolne przeprowadzone przez komisje do spraw inwalidztwa i zatrud- nienia potwierdziły istnienie przesłanki do pobierania dotychczasowej renty. Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Stefania Szymańska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 1999 r. sprawy z wniosku Stanisława P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w B.B. o ustalenie trwałego inwalidztwa, na skutek zażalenia wnios- kodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 czerwca 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z 18 czerwca 1998 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił zażalenie Stanisława P. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Bielsku-Białej z 17 czerwca 1997 r. [...] odrzucające odwoła- nie wnioskodawcy od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia [...] w B.B. z 28 kwietnia 1997 r., która stwierdziła „czasowość” inwa- lidztwa i ustaliła termin badania lekarskiego, a z czym wnioskodawca nie zgadzał się utrzymując, że inwalidztwo ma charakter trwały. Kolejnym postanowieniem z 12 października 1998 r., Sąd Apelacyjny w Kato- wicach: 1) odrzucił kasację jako niedopuszczalną, gdyż wniesioną osobiście przez wnioskodawcę, 2) oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu jako bezza- sadny, a to z uwagi na niedopuszczalność kasacji. Jak bowiem wykazał Sąd Apela- 2 cyjny w postanowieniu z 18 czerwca 1998 r. od orzeczenia Wojewódzkiej KiZ nie przysługuje odwołanie do sądu. W zażaleniu wnioskodawca domaga się uchylenia postanowienia z 12 paź- dziernika 1998 r. odrzucającego jego kasację i wywodzi, że jego odwołanie do Sądu dotyczyło nie tylko orzeczenia Komisji Lekarskiej, ale także stanowiło skargę na nie- wydanie przez organ rentowy (art. 476 § 3 KPC) - na jego wniosek - decyzji o ustale- niu istnienia trwałego inwalidztwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Sąd Wojewódzki, a nas- tępnie Sąd Apelacyjny trafnie stwierdziły, że istota zagadnienia nie sprowadza się do prawidłowości oceny inwalidztwa wnioskodawcy dokonanej przez Wojewódzką KiZ w aspekcie jego trwałości lub „czasowości” , a do tego - czy orzeczenie to jest w ogóle zaskarżalne, a jeżeli tak - to do jakiego organu. Sądy słusznie podkreśliły, że zgodnie z art. 476 § 2 KPC sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych jest sprawa, w której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego lub wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie. W niniejszej sprawie organ rentowy nie wydawał jakiejkolwiek decyzji, ani też nie był obowiązany do jej wydania, bowiem badanie kontrolne potwierdziło uprawnienie wnioskodawcy do po- bierania dotychczasowej renty. Stąd - zgodnie z art. 4778 KPC - sprawa nie należy do właściwości sądu wojewódzkiego. Trafnie wskazał Sąd Apelacyjny, iż zakwestio- nowane orzeczenie Wojewódzkiej KiZ jest jedynie możliwe przez Prezesa ZUS w trybie nadzoru. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postano- wienia. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI