II UZ 22/14

Sąd Najwyższy2014-09-30
SNubezpieczenia społeczneustalanie podstawy wymiaru składekWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładkiwartość przedmiotu zaskarżeniaskarga kasacyjnaSąd NajwyższyorzecznictwopracownicyZUS

Sąd Najwyższy rozstrzygnął rozbieżność w orzecznictwie dotyczącą sposobu ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o składki na ubezpieczenia społeczne, przyjmując, że liczy się ją odrębnie dla każdego pracownika.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego ustalające wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do poszczególnych pracowników oraz odrzucające skargę kasacyjną. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia i niezasadne odrzucenie skargi. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę powiększonego składu, rozstrzygnął rozbieżność orzeczniczą, przyjmując, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek liczy się odrębnie dla każdego ubezpieczonego pracownika.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy było zażalenie wnioskodawcy, A. Spółki z o.o., na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla poszczególnych pracowników oraz odrzucenia skargi kasacyjnej. Wnioskodawca kwestionował sposób ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia, wskazując na naruszenie przepisów k.p.c. i błędne przyjęcie, że pracownicy występują jako współuczestnicy formalni. Sąd Najwyższy odniósł się do rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącej sposobu ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach, gdzie wyrok obejmuje wiele decyzji dotyczących poszczególnych pracowników. Wskazał na uchwałę powiększonego składu Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r. (II UZP 1/14), zgodnie z którą wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną ustala się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika. W oparciu o tę uchwałę, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną ustala się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę powiększonego składu, która rozstrzygnęła rozbieżność w orzecznictwie, przyjmując indywidualne liczenie wartości przedmiotu zaskarżenia dla każdego pracownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjastrona przeciwna
M. B.osoba_fizycznazainteresowany
W. L.osoba_fizycznazainteresowany
W. M.osoba_fizycznazainteresowany
A. M.osoba_fizycznazainteresowany
M. O.osoba_fizycznazainteresowany
M. P.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (9)

Główne

u.s.u.s. art. 19 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł.

Pomocnicze

k.p.c. art. 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustalania wartości przedmiotu sporu/zaskarżenia.

k.p.c. art. 398^21 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia pieniężne.

k.p.c. art. 72 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi w przypadku braku legitymacji procesowej lub innych wad formalnych.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sumowania wartości przedmiotu zaskarżenia w przypadku objęcia jednym wyrokiem wielu roszczeń.

k.p.c. art. 398^4 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia pieniężne.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o zażaleniu do skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego w kwestii ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o składki na ubezpieczenia społeczne. Uchwała powiększonego składu Sądu Najwyższego (II UZP 1/14) rozstrzygająca rozbieżność, zgodnie z którą wartość przedmiotu zaskarżenia liczy się odrębnie dla każdego pracownika.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 21 k.p.c. w związku z art. 398^21 § 2 k.p.c. przez błędne przyjęcie wartości przedmiotu zaskarżenia. Zarzut niezasadnego odrzucenia skargi kasacyjnej z naruszeniem art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. przez przyjęcie, że zainteresowani występują jako współuczestnicy formalni.

Godne uwagi sformułowania

Spór w sprawie objętej zażaleniem dotyczy ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanych... W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowały się dwa stanowiska w kwestii określenia wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną... W związku z przedstawioną rozbieżnością w orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia ta została przedstawiona do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego...

Skład orzekający

Krzysztof Staryk

przewodniczący

Zbigniew Korzeniowski

członek

Romualda Spyt

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne, dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach pracowniczych i ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach zbiorowych dotyczących składek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych ze względu na rozstrzygnięcie istotnej kwestii proceduralnej dotyczącej dopuszczalności skargi kasacyjnej i wartości przedmiotu zaskarżenia.

Jak liczyć wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o składki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

wartość przedmiotu zaskarżenia: 525 PLN

wartość przedmiotu zaskarżenia: 5127 PLN

wartość przedmiotu zaskarżenia: 4953 PLN

wartość przedmiotu zaskarżenia: 146 PLN

wartość przedmiotu zaskarżenia: 4493 PLN

wartość przedmiotu zaskarżenia: 3103 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 22/14
POSTANOWIENIE
Dnia 30 września 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący)
‎
SSN Zbigniew Korzeniowski
‎
SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
‎
z udziałem zainteresowanych M. B., W. L. , W. M., A. M., M. O. , M. P.
‎
o ubezpieczenie społeczne,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 30 września 2014 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt III AUa (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. z udziałem zainteresowanych M. B., W. L., W. M., A. M., M. O., M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T.  o ustalenie podstawy wymiaru składki, na skutek skargi kasacyjnej na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 października 2012 r., postanowił ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do zainteresowanych: a) M. B.  - na kwotę 525 zł, b) W. L.  - na kwotę 5.127 zł, c) W. M. - na kwotę 4.953 zł, d) A. M.  - na kwotę 146 zł, e) M. O.  - na kwotę 4.493 zł, f) M. P.  - na kwotę 3.103 zł oraz odrzucił skargę kasacyjną.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 21 k.p.c. w związku z art. 398
21
§ 2 k.p.c., przez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie wartości przedmiotu zaskarżenia w kwotach podanych na wezwanie Sądu oraz niezasadne odrzucenie skargi kasacyjnej z naruszeniem art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. - przez przyjęcie, że zainteresowani - pracownicy powoda - występują w sprawie jako współuczestnicy formalni. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) w celu nadania biegu skardze. Podniósł, że wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie powinna być ustalona na podstawie art. 21 k.p.c. w związku z art. 398
21
§ 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Spór w sprawie objętej zażaleniem dotyczy ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanych zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) i nie obejmuje kwestii, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Stosownie do art. 398
2
§ 1 zdanie pierwsze i drugie k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.
W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowały się dwa stanowiska w kwestii określenia wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną w sytuacjach analogicznych do rozpoznawanej w niniejszej sprawie, tj. w wypadkach gdy w sprawach o podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne, dotyczących wymiaru składek od poszczególnych pracowników za ten sam sporny okres, łączna wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną przekracza dziesięć tysięcy złotych, podczas gdy nie przekracza ona tej kwoty w odniesieniu do poszczególnych ubezpieczonych.
Według pierwszego stanowiska, w sprawie o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wartość przedmiotu zaskarżenia należy liczyć odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika (po. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2012 r., II UK 312/11, LEX nr 1235842; postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 stycznia 2007 r., I PZ 22/06, OSNP 2008 nr 5-6, poz. 71; z 13 września 2006 r., II PZ 31/06, OSNP 2007 nr 19-20, poz. 280; z 12 marca 2003 r., I PZ 155/02, LEX nr 1130155; z 2 lipca 2009 r., III PZ 5/09, LEX nr 551888; z 14 stycznia 2009 r., IV CZ 105/08, LEX nr 784206).
Drugie, odmienne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2009 r., II UZ 12/09 (OSNP 2010 nr 23-24, poz. 301). Zgodnie z tym orzeczeniem, objęcie jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zatrudnionych pracowników oznacza, że w skardze kasacyjnej organu rentowego roszczenia z nich wynikające podlegają zsumowaniu przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 21 k.p.c. w związku z art. 398
4
§ 2 k.p.c.). Podobny pogląd wyrażono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2012 r., I UZ 17/12 (OSNP 2013 nr 11-12, poz. 141).
W związku z przedstawioną rozbieżnością w orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia ta została przedstawiona do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 12 czerwca 2014 r., II UZP 1/14, orzekł, że w razie objęcia jednym wyrokiem wielu decyzji ustalających płatnikowi składek (pracodawcy) i wskazanym w tych decyzjach pracownikom podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oznacza się odrębnie względem każdego ubezpieczonego pracownika (art. 19 § 2 w związku z art. 398
4
§ 3 k.p.c.).
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu (art. 394
1
§ 3 w związku z 398
14
k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI