II UZ 14/11

Sąd Najwyższy2011-06-07
SNubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładkiZUSkoszty procesuopłata skarbowapełnomocnictwoSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ZUS na zasądzenie kosztów procesu, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, uznając ją za koszt niezbędny do celowego dochodzenia praw przez wygrywającego wnioskodawcę.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów procesu. ZUS kwestionował zasądzenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, powołując się na zwolnienie z opłat wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że opłata skarbowa od pełnomocnictwa uiszczona przez wygrywającego wnioskodawcę stanowi koszt procesu, który strona przegrywająca (ZUS) jest zobowiązana zwrócić.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał zażalenie organu rentowego (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) na wyrok Sądu Apelacyjnego w […]. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r. zmienił decyzję ZUS i ustalił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla R. B. z tytułu zatrudnienia w „S. – T." Spółka z o.o. w styczniu 2009 r. na kwotę 1.126,00 zł. Ponadto, zasądził od pozwanego ZUS na rzecz wnioskodawcy kwotę 137 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 120 zł zastępstwa procesowego i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Organ rentowy złożył zażalenie na postanowienie o zasądzeniu kosztów, zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. oraz art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który zwalnia ZUS z opłat skarbowych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że opłata skarbowa od pełnomocnictwa została uiszczona przez wnioskodawcę, który wygrał sprawę, i stanowiła niezbędny koszt procesu, podlegający zwrotowi przez stronę przegrywającą na podstawie art. 98 i 99 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, opłata skarbowa od pełnomocnictwa uiszczona przez wygrywającego wnioskodawcę stanowi koszt procesu niezbędny do celowego dochodzenia praw i podlega zwrotowi przez stronę przegrywającą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zwolnienie ZUS z opłat skarbowych (art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) dotyczy opłat, które ZUS miałby ponieść bezpośrednio. Nie wyłącza to obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez przeciwnika procesowego, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, jeśli została ona uiszczona przez stronę wygrywającą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

wnioskodawca (S. T. Spółka z o.o.)

Strony

NazwaTypRola
S. T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy
R. B.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.u.s. art. 114 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie nie ponosi opłat skarbowych i sądowych.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata skarbowa od pełnomocnictwa uiszczona przez wygrywającego wnioskodawcę stanowi koszt procesu podlegający zwrotowi na podstawie art. 98 k.p.c.

Odrzucone argumenty

ZUS jest zwolniony z ponoszenia opłat skarbowych na podstawie art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co wyłącza obciążenie go opłatą skarbową od pełnomocnictwa.

Godne uwagi sformułowania

opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł została uiszczona przez wnioskodawcę, tj. przeciwnika procesowego, który wygrał proces. Stanowiła więc ona dla niego koszt procesu niezbędny do celowego dochodzenia praw i celowej obrony w rozumieniu art. 98 k.p.c., który strona przegrywająca (organ rentowy w niniejszej sprawie) obowiązana była zwrócić.

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

przewodniczący

Zbigniew Hajn

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów procesu w kontekście zwolnień podmiotowych z opłat skarbowych, zwłaszcza w sprawach z udziałem ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy opłata skarbowa od pełnomocnictwa została uiszczona przez stronę wygrywającą, a strona przegrywająca korzysta ze zwolnienia podmiotowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami procesu i interpretacją przepisów o zwolnieniach z opłat, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych.

Czy ZUS zawsze jest zwolniony z opłat? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto płaci za pełnomocnictwo.

Dane finansowe

WPS: 1126 PLN

zwrot kosztów procesu: 137 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 14/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 czerwca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Myszka 
 
w sprawie z wniosku S. T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko 
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych  
z udziałem R. B. 
o ubezpieczenie społeczne, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 czerwca 2011 r., 
zażalenia organu rentowego na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 30 listopada 2010 r.,  
 
oddala zażalenie. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie S. 
TRANS Spółki z o.o. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przy udziale 
zainteresowanego R. B., o ubezpieczenie społeczne, wyrokiem z 30 listopada 2010 
r. zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń 
Społecznych z dnia 22 czerwca 2009 r. w ten sposób, że w pkt 1  ustalił, że 
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i 
wypadkowe R. B. z tytułu zatrudnienia w „S. – T." Spółka z o.o. w miesiącu styczniu 
2009 r. wynosiła 1.126.00 złotych; w pkt 2 zasądził od pozwanego na rzecz 
wnioskodawcy kwotę 137 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym 120 zł 
zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. 

 
 
2 
Organ rentowy złożył zażalenie na postanowienie o zasądzeniu kosztów 
procesu powiększonych o opłatę skarbową od pełnomocnictwa w postępowaniu 
apelacyjnym na rzecz wnioskodawcy w kwocie 17 zł, zawarte w pkt 2 wyroku Sądu 
Apelacyjnego z 30 listopada 2010 r.  
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarzucił zaskarżonemu postanowieniu 
naruszenie art. 98 k.p.c. przez zasądzenie od pozwanego organu rentowego 
kosztów procesu w kwocie 137 zł będących sumą zasądzonych kosztów 
zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym to jest 120 zł oraz opłaty 
skarbowej w wysokości 17 zł za pełnomocnictwo procesowe, przy jednoczesnym 
pominięciu przez Sąd treści art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie 
ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 205 poz. 1585 ze zm.), na podstawie którego 
organ rentowy zwolniony jest od ponoszenia opłat skarbowych. 
W uzasadnieniu wyroku w kwestii zasądzonych kosztów Sąd powołał się na 
treść art. 98 k.p.c. w związku z art. 99, zgodnie z którymi strona przegrywająca 
sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi reprezentowanemu przez radcę 
prawnego na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i 
celowej obrony. W ocenie organu rentowego Sąd Apelacyjny uznając, że do 
kosztów procesu zaliczane są wszelkie koszty ponoszone przez podmioty 
postępowania, w tym także opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego, 
bezpodstawnie jednak obciążył organ rentowy jako stronę przegrywającą proces 
kwotą 17 zł stanowiącą wyżej wskazaną opłatę skarbową gdyż pominął treść art. 
114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym w 
zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie Zakład nie ponosi opłat 
skarbowych i sądowych. Ustawodawca w przepisie tym wprost uregulował tę 
kwestię, która nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie jest nieuzasadnione. W myśl art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 
2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), w zakresie prowadzonej działalności określonej w 
ustawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi opłat skarbowych i sądowych.  

 
 
3 
Skarżący nie wziął jednak pod uwagę, że opłata skarbowa od 
pełnomocnictwa w wysokości 17 zł została uiszczona przez wnioskodawcę, tj. 
przeciwnika procesowego, który wygrał proces. Stanowiła więc ona dla niego koszt 
procesu niezbędny do celowego dochodzenia praw i celowej obrony w rozumieniu 
art. 98 k.p.c., który strona przegrywająca (organ rentowy w niniejszej sprawie) 
obowiązana była zwrócić na zasadach określonych w art. 98 i 99 k.p.c. Kwestia ta 
została w pełni wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 
Z powyższych względów  Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 
3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI