II UZ 14/06

Sąd Najwyższy2006-06-02
SNubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
rentaubezpieczenia społeczneopłaty sądowekoszty sądowepełnomocnikskarga kasacyjnapostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonej, potwierdzając, że opłata podstawowa podlega rygorowi odrzucenia pisma w przypadku jej nieuiszczenia przez profesjonalnego pełnomocnika.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej Antoniny B. z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej przez jej pełnomocnika, adwokata. Pełnomocnik w zażaleniu argumentował, że obowiązek uiszczenia opłaty bez wezwania dotyczy tylko opłat stałych i stosunkowych, a nie opłaty podstawowej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że pojęcie 'opłata w wysokości stałej' ma szerszy zakres i obejmuje również opłatę podstawową, a celem przepisów jest usprawnienie postępowania.

Sprawa dotyczyła zażalenia ubezpieczonej Antoniny B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który odrzucił jej skargę kasacyjną od wyroku przyznającego rentę. Sąd Apelacyjny uznał, że pełnomocnik skarżącej, adwokat, powinien był uiścić opłatę podstawową w wysokości 30 zł bez wezwania, zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Pełnomocnik w zażaleniu podniósł, że art. 1302 § 3 k.p.c. ogranicza ten obowiązek do opłat stałych i stosunkowych, a nie opłaty podstawowej. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił zażalenie. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcie 'opłata w wysokości stałej' użyte w art. 1302 § 3 k.p.c. ma szersze znaczenie niż 'opłata stała' w rozumieniu ustawy o kosztach sądowych i obejmuje również opłatę podstawową, której wysokość jest stała arytmetycznie. Podkreślono, że celem wprowadzonych zmian było przyspieszenie postępowania, a wyłączenie sankcji za nieuiszczenie opłaty podstawowej byłoby sprzeczne z tym celem. Sąd Najwyższy powołał się również na uchwałę III CZP 6/06, wskazując, że od profesjonalnych pełnomocników oczekuje się prawidłowego sporządzania pism procesowych i uiszczania należnych opłat.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skutek ten dotyczy także opłaty podstawowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie 'opłata w wysokości stałej' w art. 1302 § 3 k.p.c. ma szerszy zakres niż 'opłata stała' w rozumieniu ustawy o kosztach sądowych i obejmuje również opłatę podstawową, której wysokość jest stała arytmetycznie. Celem przepisów jest usprawnienie postępowania, a wyłączenie sankcji za nieuiszczenie opłaty podstawowej byłoby sprzeczne z tym celem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G.W.

Strony

NazwaTypRola
Antonina B.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G.W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pojęcie 'opłata w wysokości stałej' obejmuje także opłatę podstawową.

Pomocnicze

u.k.s.s.c. art. 11

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa rodzaje opłat sądowych: stała, stosunkowa, podstawowa.

u.k.s.s.c. art. 14 § ust. 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłaty podstawowej na 30 zł.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojęcie 'opłata w wysokości stałej' w art. 1302 § 3 k.p.c. ma szerszy zakres i obejmuje opłatę podstawową. Celem przepisów jest usprawnienie postępowania, a wyłączenie sankcji za nieuiszczenie opłaty podstawowej byłoby sprzeczne z tym celem. Od profesjonalnych pełnomocników oczekuje się prawidłowego sporządzania pism i uiszczania należnych opłat.

Odrzucone argumenty

Obowiązek uiszczenia opłaty bez wezwania przez profesjonalnych pełnomocników ogranicza się tylko do opłaty stałej i stosunkowej, a zatem rygor odrzucenia pisma nie dotyczy opłaty podstawowej.

Godne uwagi sformułowania

Skutek określony w art. 1302 § 3 k.p.c. dotyczy także pism oraz środków odwoławczych i środków zaskarżenia podlegających opłacie podstawowej. Pojęcie to, różniące się od używanego w ustawie o kosztach sądowych pojęcia 'opłata stała', ma szerszy zakres znaczeniowy, obejmuje bowiem także opłaty, które nie są opłatami stałymi w znaczeniu normatywnym, określonym przez ustawę, ale ich wysokość jest stała w sensie arytmetycznym.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Krystyna Bednarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pojęcia 'opłata w wysokości stałej' w kontekście art. 1302 § 3 k.p.c. i opłaty podstawowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia opłaty podstawowej przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą opłat sądowych i obowiązków profesjonalnych pełnomocników, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy opłata podstawowa może skutkować odrzuceniem pisma? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 2 czerwca 2006 r. 
II UZ 14/06 
 
Skutek określony w art. 1302 § 3 k.p.c. dotyczy także pism oraz środków 
odwoławczych i środków zaskarżenia podlegających opłacie podstawowej. 
 
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, 
Beata Gudowska (sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 
2006 r. sprawy z odwołania Antoniny B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-
nych-Oddziałowi w G.W. o przyznanie renty w związku z deportacją, na skutek za-
żalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie 
z dnia 23 marca 2006 r. [...], 
 
o d d a l i ł   zażalenie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 23 marca 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubez-
pieczeń Społecznych w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej Antoni-
ny B. od wyroku tego Sądu z dnia 1 grudnia 2005 r. Stwierdził, że pełnomocnik skar-
żącej - adwokat, wnoszący skargę w dniu 13 marca 2006 r., a więc po wejściu w ży-
cie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 
Nr 167, poz. 1398), powinien uiścić bez wezwania opłatę podstawową w wysokości 
30 zł. 
W zażaleniu pełnomocnik ubezpieczonej wniósł o uchylenie postanowienia 
jako oczywiście niezasadnego, podnosząc, że wynikające z art. 1302 k.p.c. zobowią-
zanie profesjonalnych pełnomocników do uiszczenia opłaty bez wezwania ogranicza 
się tylko do opłaty stałej i stosunkowej, a zatem rygor odrzucenia pisma (środka za-
skarżenia) podlegającego opłacie nie dotyczy opłaty podstawowej.  
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
2
 
Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w spra-
wach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398), opłata uiszczana przy wnoszeniu do sądu 
pism podlegających opłacie jest stała, stosunkowa albo podstawowa. Z kolei art. 
1302 § 3 k.p.c., normujący skutki nieuiszczenia opłat od środków odwoławczych i 
środków zaskarżenia wnoszonych przez zawodowych pełnomocników, posługuje się 
pojęciem „opłata w wysokości stałej”. Pojęcie to, różniące się od używanego w usta-
wie o kosztach sądowych pojęcia „opłata stała”, ma szerszy zakres znaczeniowy, 
obejmuje bowiem także opłaty, które nie są opłatami stałymi w znaczeniu normatyw-
nym, określonym przez ustawę, ale ich wysokość jest stała w sensie arytmetycznym. 
Dotyczy to w szczególności opłaty podstawowej, ustalonej przez ustawodawcę na 
kwotę 30 zł (art. 14 ust. 3 ustawy). Należy podkreślić, że gdyby ustawodawca zamie-
rzał ograniczyć skutki określone w art. 1302 k.p.c. tylko do pism podlegających opła-
cie stałej w rozumieniu art. 11 ustawy o kosztach sądowych, posłużyłby się - mając 
na względzie jednolitość systemu prawa oraz troskę o spójność terminologiczną - 
tym właśnie pojęciem; użycie sformułowania „opłata w wysokości stałej” wskazuje na 
zamiar ustawodawcy nadania temu określeniu innego, szerszego znaczenia. Poza 
tym, zważywszy że jednym z celów nowej ustawy o kosztach sądowych oraz zmian 
wprowadzonych do kodeksu postępowania cywilnego w zakresie skutków niezacho-
wania wymagań formalnych pism procesowych (między innymi art. 1302 i 1303 oraz 
art. 370, 3701, 3986 i 4246) było przyspieszenie i usprawnienie postępowania, nie ma 
żadnych argumentów dla twierdzenia, iż ustawodawca chciał wyłączyć sankcję 
przewidzianą w art. 1302 k.p.c. w odniesieniu do uchybień w zakresie uiszczenia 
przez zawodowych pełnomocników opłaty podstawowej, której wysokość jest stała. 
Należy także podnieść, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uzasadnieniu 
uchwały z dnia 22 lutego 2006 r., III CZP 6/06 (BSN 2006 nr 2, s. 5), że prawodawca, 
nakładając na profesjonalnych pełnomocników zaostrzone wymagania w zakresie 
spełniania stawianych przez ustawę wymagań formalnych oraz oczekując od nich 
spełniania wysokich standardów zawodowych, za elementarne zadanie warsztatowe 
uznaje prawidłowe od strony formalnej sporządzanie pism procesowych, w tym środ-
ków odwoławczych i środków zaskarżenia, oraz uiszczanie należnych, określonych 
przez ustawę opłat. 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji (39814 w związku z art. 3941 § 3 
k.p.c.). 

 
3
========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI