II UZ 13/01

Sąd Najwyższy2001-03-13
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenie społecznekasacjadopuszczalnośćwartość przedmiotu zaskarżeniapraca w szczególnych warunkachSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie kasacji w sprawie o wzrost emerytury, uznając, że sprawa o wzrost emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie świadczenia, a wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała 10 000 zł.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji w sprawie o wzrost emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała 10 000 zł, co jest wymogiem dla spraw o prawa majątkowe. Ubezpieczony kwestionował tę kwalifikację. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że sprawa o wzrost emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie świadczenia, a jedynie o prawa majątkowe, dla których kasacja jest dopuszczalna tylko powyżej określonej wartości.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Józefa D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, które odrzuciło jego kasację w sprawie o wzrost emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny uznał, że sprawa dotyczy praw majątkowych, a wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała 10 000 zł, co zgodnie z art. 3921 § 1 KPC ogranicza dopuszczalność kasacji. Ubezpieczony argumentował, że sąd błędnie zinterpretował przepis i nie było możliwości wyliczenia wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy (w tym art. 54 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz art. 392 § 1 KPC w brzmieniu obowiązującym po 1 lipca 2000 r.), stwierdził, że sprawa o przyznanie wzrostu emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty, ani o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Jest to natomiast sprawa o prawa majątkowe, dla której kasacja jest dopuszczalna tylko, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa od 10 000 zł. Ponieważ wartość ta nie została przekroczona, Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o wzrost emerytury jest sprawą o prawa majątkowe, a nie sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty, co oznacza, że kasacja jest dopuszczalna tylko, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa od 10 000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wzrost emerytury nie wpływa na prawo do świadczeń, a jedynie na ich wysokość, co kwalifikuje sprawę jako dotyczącą praw majątkowych. Wskazał na odmienną kwalifikację spraw o przyznanie lub wstrzymanie świadczeń, dla których kasacja jest zawsze dopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
Józef D.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

KPC art. 3921 § § 1 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja przysługuje tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza dziesięć tysięcy złotych w sprawach o prawa majątkowe.

u.z.e.p.i.r. art. 54

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

Reguluje prawo do wzrostu emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, wskazując, że przysługuje on osobom uprawnionym do świadczeń emerytalno-rentowych, a jego przyznanie lub odmowa nie wpływa na prawo do tych świadczeń.

Pomocnicze

KPC art. 392 § § 1 zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (w brzmieniu obowiązującym po 1 lipca 2000 r.).

KPC art. 3935

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia kasacji.

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

KPC art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w przedmiocie zażalenia.

KPC art. 39318

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skutków uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o wzrost emerytury jest sprawą o prawa majątkowe. Wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała 10 000 zł. Kasacja w sprawach o prawa majątkowe jest dopuszczalna tylko powyżej określonej wartości przedmiotu zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepis o dopuszczalności kasacji. Nie ma możliwości wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Sprawa o wzrost emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach jest sprawą o prawa majątkowe kasacja przysługuje tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza dziesięć tysięcy złotych sprawa o przyznanie wzrostu, a więc zmiany wysokości świadczeń, nie jest sprawą o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Jerzy Kuźniar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności kasacji w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych, w szczególności wzrostu emerytury, w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzeczniczego z początku lat 2000. oraz specyfiki sprawy o wzrost emerytury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie dopuszczalności kasacji w zależności od charakteru świadczenia.

Kiedy kasacja w sprawie emerytury jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 13 marca 2001 r. II UZ 13/01 Sprawa o wzrost emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warun- kach jest sprawą o prawa majątkowe, w której kasacja przysługuje tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza dziesięć tysięcy złotych (art. 3921 § 1 zdanie pierwsze KPC). Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Beata Gudowska (sprawozdawca), Jerzy Kuźniar. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2001 r. sprawy z powództwa Józefa D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w R. o wysokość emerytury, na skutek zażalenia wniesionego przez wnioskodawcę na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2001 r. [...] p o s t a n o w i ł : o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 12 maja 1998 r. Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. omówił Józefowi D. podwyższenia emerytury, a jego odwołanie od tej decyzji od- dalił Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 1999 r. Sąd Apela- cyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 lipca 1999 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie. Wyrokiem z dnia 23 maja 2000 r. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację ubezpie- czonego, opartą na podstawie naruszenia przepisów postępowania i uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego przekazując temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd drugiej instancji uznał żądanie przyznania 2 wzrostu emerytury za pobawione podstawy prawnej i wyrokiem z dnia 12 październi- ka 2000 r. oddalił apelację. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2001 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie od- rzucił kasację wniesioną przez pełnomocnika ubezpieczonego stwierdzając, że war- tość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza kwoty 10.000 zł, wymienionej w art. 3921 § 1 KPC. W zażaleniu na to postanowienie ubezpieczony podniósł, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przytoczony przepis (w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 lipca 2000 r.), kwalifikując roszczenie ubezpieczonego jako roszczenie o prawo ma- jątkowe, co do którego wniesienie kasacji jest ograniczone wartością przedmiotu za- skarżenia. Wskazał również, że nie ma możliwości wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż przedmiot sporu nie został wystarczająco sprecyzowany. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrok objęty kasacją dotyczy przyznania wzrostu emerytury z tytułu wykony- wania pracy w szczególnych warunkach, którego organ rentowy nie uwzględnił w decyzji emerytalnej z dnia 3 lutego 1991 r. Z regulującego prawo do tego świadcze- nia przepisu art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 listopada 1991 r.) wynika, że wzrost przysługuje jedynie tym osobom, które są uprawnione do świadczeń emerytalno-rentowych, a jego przyznanie lub od- mowa przyznania nie ma wpływu na prawo do tych świadczeń. W tym stanie rzeczy Sąd drugiej instancji prawidłowo odniósł się do dopusz- czalności kasacji ubezpieczonego zważywszy, że na mocy art. 392 § 1 zdanie drugie KPC (w brzmieniu odnoszącym się do wyroków sądów drugiej instancji wydanych po dniu 1 lipca 2000 r.) kasacja, bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia jest dopuszczalna tylko w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W innych sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego kasacja jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa od 10.000 zł. Sprawa o przyznanie wzrostu, a więc zmiany wysokości świadczeń, nie jest sprawą o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty, ani też sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Zarazem nie budzi wątpliwości, że jest 3 sprawą o prawa majątkowe, gdyż zgłoszone w niej żądanie dotyczy bezpośrednio stosunków majątkowych stron, zatem Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że skoro war- tość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie nie przekracza kwoty 10.000 zł, kasacja - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu (art. 3921 zdanie pierwsze w związku z art. 3935 KPC). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 385 w związku z art. 397 § 2 i art. 39318 KPC w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 lipca 2000 r.). ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI