II UZ 13/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie kasacji w sprawie o wzrost emerytury, uznając, że sprawa o wzrost emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie świadczenia, a wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała 10 000 zł.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji w sprawie o wzrost emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała 10 000 zł, co jest wymogiem dla spraw o prawa majątkowe. Ubezpieczony kwestionował tę kwalifikację. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że sprawa o wzrost emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie świadczenia, a jedynie o prawa majątkowe, dla których kasacja jest dopuszczalna tylko powyżej określonej wartości.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Józefa D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, które odrzuciło jego kasację w sprawie o wzrost emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny uznał, że sprawa dotyczy praw majątkowych, a wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała 10 000 zł, co zgodnie z art. 3921 § 1 KPC ogranicza dopuszczalność kasacji. Ubezpieczony argumentował, że sąd błędnie zinterpretował przepis i nie było możliwości wyliczenia wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy (w tym art. 54 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz art. 392 § 1 KPC w brzmieniu obowiązującym po 1 lipca 2000 r.), stwierdził, że sprawa o przyznanie wzrostu emerytury nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty, ani o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Jest to natomiast sprawa o prawa majątkowe, dla której kasacja jest dopuszczalna tylko, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa od 10 000 zł. Ponieważ wartość ta nie została przekroczona, Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną i oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sprawa o wzrost emerytury jest sprawą o prawa majątkowe, a nie sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty, co oznacza, że kasacja jest dopuszczalna tylko, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa od 10 000 zł.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wzrost emerytury nie wpływa na prawo do świadczeń, a jedynie na ich wysokość, co kwalifikuje sprawę jako dotyczącą praw majątkowych. Wskazał na odmienną kwalifikację spraw o przyznanie lub wstrzymanie świadczeń, dla których kasacja jest zawsze dopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef D. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
KPC art. 3921 § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Kasacja przysługuje tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza dziesięć tysięcy złotych w sprawach o prawa majątkowe.
u.z.e.p.i.r. art. 54
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Reguluje prawo do wzrostu emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, wskazując, że przysługuje on osobom uprawnionym do świadczeń emerytalno-rentowych, a jego przyznanie lub odmowa nie wpływa na prawo do tych świadczeń.
Pomocnicze
KPC art. 392 § § 1 zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Kasacja jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (w brzmieniu obowiązującym po 1 lipca 2000 r.).
KPC art. 3935
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia kasacji.
KPC art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia zażalenia.
KPC art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w przedmiocie zażalenia.
KPC art. 39318
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o wzrost emerytury jest sprawą o prawa majątkowe. Wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała 10 000 zł. Kasacja w sprawach o prawa majątkowe jest dopuszczalna tylko powyżej określonej wartości przedmiotu zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepis o dopuszczalności kasacji. Nie ma możliwości wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
Sprawa o wzrost emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach jest sprawą o prawa majątkowe kasacja przysługuje tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza dziesięć tysięcy złotych sprawa o przyznanie wzrostu, a więc zmiany wysokości świadczeń, nie jest sprawą o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty
Skład orzekający
Andrzej Wróbel
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Jerzy Kuźniar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności kasacji w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych, w szczególności wzrostu emerytury, w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzeczniczego z początku lat 2000. oraz specyfiki sprawy o wzrost emerytury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie dopuszczalności kasacji w zależności od charakteru świadczenia.
“Kiedy kasacja w sprawie emerytury jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 13 marca 2001 r. II UZ 13/01 Sprawa o wzrost emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warun- kach jest sprawą o prawa majątkowe, w której kasacja przysługuje tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza dziesięć tysięcy złotych (art. 3921 § 1 zdanie pierwsze KPC). Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Beata Gudowska (sprawozdawca), Jerzy Kuźniar. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2001 r. sprawy z powództwa Józefa D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w R. o wysokość emerytury, na skutek zażalenia wniesionego przez wnioskodawcę na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2001 r. [...] p o s t a n o w i ł : o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 12 maja 1998 r. Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. omówił Józefowi D. podwyższenia emerytury, a jego odwołanie od tej decyzji od- dalił Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 1999 r. Sąd Apela- cyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 lipca 1999 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie. Wyrokiem z dnia 23 maja 2000 r. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację ubezpie- czonego, opartą na podstawie naruszenia przepisów postępowania i uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego przekazując temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd drugiej instancji uznał żądanie przyznania 2 wzrostu emerytury za pobawione podstawy prawnej i wyrokiem z dnia 12 październi- ka 2000 r. oddalił apelację. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2001 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie od- rzucił kasację wniesioną przez pełnomocnika ubezpieczonego stwierdzając, że war- tość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza kwoty 10.000 zł, wymienionej w art. 3921 § 1 KPC. W zażaleniu na to postanowienie ubezpieczony podniósł, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przytoczony przepis (w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 lipca 2000 r.), kwalifikując roszczenie ubezpieczonego jako roszczenie o prawo ma- jątkowe, co do którego wniesienie kasacji jest ograniczone wartością przedmiotu za- skarżenia. Wskazał również, że nie ma możliwości wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż przedmiot sporu nie został wystarczająco sprecyzowany. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrok objęty kasacją dotyczy przyznania wzrostu emerytury z tytułu wykony- wania pracy w szczególnych warunkach, którego organ rentowy nie uwzględnił w decyzji emerytalnej z dnia 3 lutego 1991 r. Z regulującego prawo do tego świadcze- nia przepisu art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 listopada 1991 r.) wynika, że wzrost przysługuje jedynie tym osobom, które są uprawnione do świadczeń emerytalno-rentowych, a jego przyznanie lub od- mowa przyznania nie ma wpływu na prawo do tych świadczeń. W tym stanie rzeczy Sąd drugiej instancji prawidłowo odniósł się do dopusz- czalności kasacji ubezpieczonego zważywszy, że na mocy art. 392 § 1 zdanie drugie KPC (w brzmieniu odnoszącym się do wyroków sądów drugiej instancji wydanych po dniu 1 lipca 2000 r.) kasacja, bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia jest dopuszczalna tylko w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W innych sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego kasacja jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa od 10.000 zł. Sprawa o przyznanie wzrostu, a więc zmiany wysokości świadczeń, nie jest sprawą o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty, ani też sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Zarazem nie budzi wątpliwości, że jest 3 sprawą o prawa majątkowe, gdyż zgłoszone w niej żądanie dotyczy bezpośrednio stosunków majątkowych stron, zatem Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że skoro war- tość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie nie przekracza kwoty 10.000 zł, kasacja - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu (art. 3921 zdanie pierwsze w związku z art. 3935 KPC). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 385 w związku z art. 397 § 2 i art. 39318 KPC w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 lipca 2000 r.). ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI