II UZ 129/12

Sygn. akt II UZ 129/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 lutego 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Gonera 
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska 
 
w sprawie z wniosku A. R. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. 
z udziałem zainteresowanych Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w E. i M. R. 
o składki na ubezpieczenie zdrowotne, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 lutego 2013 r., 
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 30 października 2012 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 30 października 2012 r. Sąd Apelacyjny III Wydział 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni A. 
R. od wyroku tego Sądu z dnia 26 czerwca 2012 r., wydanego w sprawie z 
udziałem zainteresowanych Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w E. i M. R., 
którym oddalono apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w E. z dnia 25 stycznia 2012 r., oddalającego jej 
odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w E. z dnia 8 
czerwca 2011 r., stwierdzającej, że podstawa wymiaru składek za zainteresowaną 

 
 
2 
M. R. z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz wnioskodawczyni (płatnika 
składek) za okresy: od maja do czerwca 2010 r., za wrzesień 2010 r. oraz od 
listopada do grudnia 2010 r. - wynosi 0,00 zł. 
W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że przedmiotem sprawy, w której 
wniesiona została skarga wnioskodawczyni, były należności składkowe na 
ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zawartych umów zlecenia z zainteresowaną. 
„Bezsporne w sprawie jest, że wysokość składek wynosiła (…) kwotę 164,44 zł”. 
Tymczasem w myśl art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w 
sprawach majątkowych, których wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach z 
zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jest niższa niż dziesięć tysięcy 
złotych. 
W zażaleniu wnioskodawczyni domagała się jego uchylenia i nadania biegu 
skardze kasacyjnej, podnosząc zarzut naruszenia art. 3982 § 1 k.p.c. zdanie drugie 
„przez błędną interpretację tego przepisu do sytuacji z niniejszej sprawy przez 
przyjęcie, że sprawa ma charakter majątkowy, gdyż w rzeczywistości sprawa 
dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, przy którym kryteria 
określone w przepisie art. 3982 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze nie mają tu 
zastosowania”. 
W ocenie wnoszącej zażalenie, „nie było spornym w sprawie, iż 
zainteresowane podlegały ubezpieczeniom zdrowotnym w spornych okresach, a 
istotą sporu było kto ma odprowadzić składki należne za nie z tego tytułu”. W 
zażaleniu wskazano, że sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego 
jest sprawą, w której kasacja jest dopuszczalna na podstawie art. 3982 § 1 zdanie 
drugie k.p.c. - „z uwagi na zakres podmiotowy i przedmiotowy ubezpieczenie 
zdrowotne ma charakter ubezpieczenia społecznego” (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 18 października 2004 r., I UZ 35/04, OSNP 2005 nr 7 poz. 
101).  
Wnosząca 
zażalenie 
podkreśliła, 
że 
organ 
rentowy 
w 
wyniku 
przeprowadzenia jednej kontroli u jednego płatnika, sporządził jeden protokół 
pokontrolny i w „zestawieniu osób świadczących usługi w ramach umów cywilno-
prawnych na rzecz własnego pracodawcy wykazanych w miesięcznych raportach 
rozliczeniowych” umieścił łącznie 316 osób. Na tej podstawie „zamiast sporządzić 

 
 
3 
jedną Decyzję i objąć nią wszystkie 316 osób sporządza 316 Decyzji w tym celu, 
by ewentualnie utrudnić lub uniemożliwić dochodzenia praw w postępowaniu 
kasacyjnym”. Tymczasem - w razie objęcia jedną decyzją wszystkich 316 osób - 
„mogłyby mieć zastosowanie przepisy o współuczestnictwie jednolitym - art. 73 § 2 
k.p.c. - i wówczas wartość sporu, kwota należnych składek na ubezpieczenie 
zdrowotne za wszystkie 316 osób byłaby to kwota ponad 200.00,- złotych, która 
wówczas również spełniałaby warunki dopuszczalności skargi kasacyjnej w oparciu 
o przepis art. 3982 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze”. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
     
Co najmniej mało precyzyjne zażalenie jest uzasadnione, ponieważ 
wprawdzie Sądy obu instancji oznaczyły przedmiot postępowania jako sprawę „o 
składki na ubezpieczenie zdrowotne”, ale orzekły w niej na podstawie art. 8 ust. 2a 
w związku z art. 16 ust. 1a opozycji do art. 9 ust. 1 w związku z art. 32 i art. 66 ust. 
1 pkt 1a i art. 69 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, po uznaniu, że 
zainteresowana M. R. nie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umów 
zlecenia zawartych z prowadzącą pozarolniczą działalność wnioskodawczynią A. 
R., ale podlegała temu ubezpieczeniu z tytułu pracowniczego zatrudnienia w 
zainteresowanym Wojewódzkim Szpitalem Zespolonym w E. W istocie rzeczy 
przedmiotem 
osądu 
było 
przede 
wszystkim 
ustalenie 
niepodlegania 
zainteresowanej ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umów zlecenia zawieranych 
z wnioskodawczynią, czego konsekwencja były „zerowe” podstawa i wymiar 
składek na ubezpieczenie zdrowotne z tego negatywnego uznania. Kontrowersje 
dotyczące „konfiguracji” wymienionych podmiotów stosunku ubezpieczenia 
zdrowotnego wymagały przesądzenia tego, z którym z wymienionych podmiotów 
(wnioskodawczynią czy zainteresowanym Szpitalem) M. R. pozostawała w 
stosunku ubezpieczenia zdrowotnego i który z nich był zobowiązany do opłacania 
składek na ubezpieczenie zdrowotne od przychodów uzyskiwanych z umów 
nazwanych umowami zlecenia, w zakresie których zainteresowana M. R. 
wykonywała usługi zlecenia na rzecz wnioskodawczyni A. R., prowadzącej 
zarejestrowaną pozarolniczą działalność w zakresie usług pielęgniarskich i 

 
 
4 
lekarskich, pozostając równocześnie w stosunku pracy z zainteresowanym 
Szpitalem, w którym świadczyła „tożsame” - w ramach pracowniczego zatrudnienia 
- czynności, objęte spornymi umowami zlecenia. Jeżeli osąd sprawy „o składki na 
ubezpieczenie zdrowotne”, co do których wysokości nie było sporu, zależy od 
ustalenia zgodnego z prawem tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, to sprawa 
dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego i ma charakter kasacyjny 
bez względu na wartość kasacyjnego zaskarżenia (art. 3982 § 1 zdanie drugie 
k.p.c.). 
      
W spornym zakresie Sądy obu instancji uznały, że na podstawie art. 8 ust. 
2a ustawy systemowej „właściwym” podmiotem oraz płatnikiem składek na 
ubezpieczenie zdrowotne jest zainteresowany pracodawca, który nie zawierał 
„dodatkowych” (obok stosunku pracy) umów zlecenia z zainteresowaną M. R., która 
świadczyła usługi medyczne za pośrednictwem „osoby trzeciej” (wobec stosunku 
pracy) - prowadzącej pozarolniczą działalność wnioskodawczyni A. R. W ocenie 
Sądu Najwyższego, sprawa 
z 
zakresu ubezpieczeń społecznych, której 
przedmiotem są niesporne co do wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, 
ale sporna jest „podmiotowa konfiguracja” stosunku ubezpieczenia zdrowotnego, 
ma charakter sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego między 
właściwymi podmiotami stosunku ubezpieczenia zdrowotnego. W tym zakresie Sąd 
Najwyższy przyznał rację twierdzeniu wnoszącej zażalenie, że „w rzeczywistości 
sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego”, co uzasadniało 
zreformowanie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 3941 § 3  k.p.c. w 
związku z art.  39816  k.p.c.