II UZ 124/00

Sąd Najwyższy2000-10-18
SAOSubezpieczenia społecznerenty i emeryturyŚrednianajwyższy
kasacjawartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalnośćrentaubezpieczenia społeczneSąd NajwyższyKPC

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie kasacji, potwierdzając, że sąd apelacyjny ma prawo sprawdzać prawidłowość oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o rentę.

Agnieszka T. wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej apelację w sprawie o rentę inwalidy wojennego. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację z powodu niedopuszczalności, wskazując na nieprawidłowe oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie, kwestionując to postanowienie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając prawo sądu apelacyjnego do weryfikacji wartości przedmiotu zaskarżenia zgodnie z przepisami KPC.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który odrzucił kasację Agnieszki T. od wyroku w sprawie o rentę inwalidy wojennego. Kasacja została odrzucona z powodu niedopuszczalności, wynikającej z nieprawidłowego oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia przez pełnomocnika skarżącej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przypomniał, że sprawy o świadczenia, w tym o wyższą rentę, wymagają oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej niż 5000 zł, aby kasacja była dopuszczalna. Sąd Apelacyjny miał prawo zbadać, czy wartość przedmiotu zaskarżenia została oznaczona zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 19-24 KPC). Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił, że różnica w wysokości świadczeń rocznie wynosiła 4111,32 zł, co było poniżej wymaganego progu 5000 zł. Sąd Najwyższy potwierdził, że sąd drugiej instancji jest uprawniony do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia, jeśli została ona oznaczona z naruszeniem przepisów, a taka wartość nie jest wiążąca dla oceny dopuszczalności kasacji. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w uzasadnionych przypadkach sąd drugiej instancji jest uprawniony do sprawdzenia, czy wskazana przez wnoszącego kasację wartość przedmiotu zaskarżenia została oznaczona zgodnie z regułami określonymi w art. 19-24 KPC.

Uzasadnienie

Przepis art. 393 pkt 1 KPC ma charakter bezwzględny i wyklucza dowolność stron przy oznaczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w celu uzyskania dostępu do trzeciej instancji. Wartość przedmiotu zaskarżenia określona z naruszeniem reguł KPC nie jest wiążąca dla oceny dopuszczalności kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w N.S.

Strony

NazwaTypRola
Agnieszka T.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w N.S.instytucjapozwany

Przepisy (11)

Główne

KPC art. 393 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odrzucenie kasacji jako niedopuszczalnej, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż wymagana.

u.z.i.w. art. 10

Ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

Określa wysokość renty inwalidy wojennego jako procent kwoty bazowej.

Pomocnicze

KPC art. 19

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 20

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 21

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 22

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 23

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 24

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393³ § in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji.

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393¹⁹

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny był uprawniony do kontroli wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczona z naruszeniem przepisów KPC nie jest wiążąca. Sprawa o wyższą rentę jest sprawą o świadczenie, wymagającą spełnienia wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie przez wnioskodawczynię prawa sądu apelacyjnego do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Próba ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w oparciu o kwotę bazową ogłoszoną po wydaniu wyroku sądu drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

w uzasadnionych przypadkach wskazana przez wnoszącego kasację wartość przedmiotu zaskarżenia podlega sprawdzeniu przez sąd drugiej instancji wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez wnoszącego kasację z naruszeniem reguł art. 19 - 24 KPC nie jest dla oceny dopuszczalności kasacji wiążąca

Skład orzekający

Beata Gudowska

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Bednarczyk

członek

Roman Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności kasacji w sprawach o świadczenia, w szczególności renty, oraz prawo sądu do weryfikacji wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego KPC sprzed nowelizacji z 2000 r., ale zasada kontroli wartości przedmiotu zaskarżenia pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji i kontroli wartości przedmiotu zaskarżenia, co jest ważne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i cywilnego.

Czy wiesz, kiedy Twoja kasacja może zostać odrzucona z powodu błędnej wartości przedmiotu zaskarżenia?

Dane finansowe

WPS: 4111,32 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 18 października 2000 r. II UZ 124/00 W uzasadnionych przypadkach wskazana przez wnoszącego kasację wartość przedmiotu zaskarżenia podlega sprawdzeniu przez sąd apelacyjny, który bada, czy jej oznaczenie nastąpiło zgodnie z regułami określonymi w art. 19-24 KPC. Przewodniczący SSN Beata Gudowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2000 r. na posiedze- niu niejawnym sprawy z wniosku Agnieszki T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w N.S. o rentę inwalidy wojennego, na skutek zażalenia wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 2 sierpnia 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Agnieszka T. wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 30 marca 1999 r., zmieniającego decyzję Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecznych w N.S. i przyznającego jej od dnia 3 czerwca 1997 r. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozostającej w związku z działaniami wojennymi. W apelacji domagała się przyznania wyższego świadczenia przez ustalenie, że jej niezdolność do pracy jest całkowita. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2000 r. apelację oddalił. Kasacja ubezpieczonej oparta została na podstawie naruszenia przepisów art. 217 i 233 KPC i zawierała wniosek o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przeka- 2 zanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej, wbrew obowiązkowi z art. 3933 in fine KPC (w brzmieniu sprzed dnia 1 lipca 2000 r.), nie określił wartości przedmiotu zaskarżenia. Uzupełniając ten brak na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 11 lipca 2000 r. wskazał, że skarżąca domaga się 1200 zł miesięcznie, czyli skarży wyrok co do kwoty 14400 zł. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2000 r. Sąd Apelacyjny kasację odrzucił jako niedopuszczalną z mocy art. 393 pkt 1 KPC. W zażaleniu pełnomocnik ubezpieczonej wniósł o uchylenie tego postanowie- nia twierdząc, że jej roszczenie w skali miesięcznej wynosi różnicę pomiędzy kwotą otrzymywanej renty (809,03 zł) a kwotą bazową, ogłoszoną w dniu 11 maja 2000 r. przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (1540,20 zł), czyli kwotą 731,17 zł, co za okres 12 miesięcy stanowi sumę 8774,04 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie przyjmuje się, że sprawa - jak niniejsza - w której ubezpie- czona żąda przyznania wyższej renty przez stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy, jest sprawą o świadczenie w rozumieniu przepisu art. 393 pkt 1 KPC, albo- wiem nie dotyczy prawa do świadczeń, lecz ich wysokości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1996 r., II UKN 4/96, OSNAPiUS 1997 nr 8, poz. 138; z dnia 14 stycznia 1997 r., II UKN 51/96, OSNAPiUS 1997 nr 17, poz. 329, czy z dnia 22 kwietnia 1999 r. II UKN 596/98, OSNAPiUS 2000 nr 16, poz. 629). Oznacza to, że dopuszczalność kasacji w rozpoznawanej sprawie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej od 5000 zł. Sąd Apelacyjny powziął wątpliwość co do prawidłowości oznaczenia tej warto- ści przez pełnomocnika skarżącej i dokonał zbadania, czy wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nastąpiło zgodnie z regułami określonymi w art. 19 - 24 KPC. W jego wyniku stwierdził błąd polegający na porównywaniu niewłaściwych kwot jako należnych świadczeń. Sąd Apelacyjny stwierdził, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich ro- dzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) renta inwalidy wojennego przyznana ubezpieczonej wyrokiem Sądu Okręgowego wynosi 75 % kwoty bazowej obowiązującej w dniu wydania przez Sąd drugiej instancji wyroku, co stanowi 1029,33 zł, a renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 100 % kwoty ba- 3 zowej, czyli 1372,44 zł. Różnica wysokości świadczeń w skali rocznej to kwota 4111,32 zł, a nie kwota podana przez skarżącego. Sąd Apelacyjny był uprawniony do takiej kontroli, albowiem przepis art. 393 pkt 1 KPC ma charakter bezwzględny i wyklucza dowolność stron przy oznaczeniu wartości przedmiotu zaskarżenia tylko w celu uzyskania dostępu do trzeciej instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1997 r., I CKN 46/97, OSNC 1997 11, poz. 180), zatem wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez wnoszącego kasację z naruszeniem reguł art. 19 - 24 KPC nie jest dla oceny dopuszczalności kasacji wiążąca (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 47/97 i z dnia 20 czerwca 1997 r., II CKN 245/97 - nie publikowane). Sąd Najwyższy wyraził przytoczony pogląd na tle art. 3938 § 1 KPC, lecz ma on odniesienie także do sytuacji normowanej przepisem art. 3935 KPC, tak więc w uzasadnionych więc wypadkach wskazana przez wynoszącego kasację wartość przedmiotu zaskarżenia podlega sprawdzeniu przez sąd drugiej instancji. Trzeba podkreślić, że wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia dokonane przez Sąd drugiej instancji są prawidłowe i odnoszą się do właściwych wartości obli- czenia świadczeń. Wartość żądania wskazana w kasacji nie może być wyższa niż wynika ze stanu rzeczy istniejącego w dacie wydania wyroku Sądu Apelacyjnego, dlatego kwota bazowa w niej wskazana nie może być uwzględniona. Gdyby zresztą nawet dopuścić jej zmianę, to wartość przedmiotu zaskarżenia wyliczona według wskazówek Sądu Apelacyjnego wynosi kwotę 4620,60 zł. W konsekwencji zażalenie jako bezzasadne ulega oddaleniu (art. 385 w związku z art. 39319 KPC). ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI