Orzeczenie · 2004-02-12

II UZ 121/03

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2004-02-12
SAOSCywilnejurysdykcja krajowaWysokanajwyższy
jurysdykcja krajowakasacjapostanowieniesąd najwyższypostępowanie cywilneodrzucenie pozwuzażalenieumowa o pracęwypadek przy pracy

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 1 października 2003 r., którym odrzucono kasację od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 18 czerwca 2003 r. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2003 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie odrzucił pozew Leszka M. przeciwko R.B. A/S Oslo o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy na statku, uznając brak jurysdykcji krajowej. Sąd Okręgowy powołał się na brak porozumienia stron w umowie o pracę i umowach zbiorowych co do jurysdykcji oraz na fakt, że roszczenia miały charakter cywilny, a pozew powinien być skierowany przeciwko pracodawcy (spółce z Bermudów), a nie jego przedstawicielowi. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie powoda, zmienił postanowienie Sądu Okręgowego i oddalił zarzuty braku jurysdykcji krajowej, wskazując na art. 13 umów zbiorowych, który dopuszczał wniesienie procesów przeciwko armatorowi zarządzającemu statkiem w kraju stałego zamieszkania pracownika. Strona pozwana złożyła kasację od tego postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji, Konwencji Lugano, umów zbiorowych oraz k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, uznając ją za niedopuszczalną na podstawie art. 392 k.p.c., ponieważ postanowienie oddalające zarzuty braku jurysdykcji nie kończyło postępowania w sprawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na odrzucenie kasacji, oddalił je, potwierdzając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że kasacja od postanowień sądu drugiej instancji przysługuje tylko od tych, które kończą postępowanie w sprawie, a postanowienie oddalające zarzuty braku jurysdykcji krajowej nie jest takim postanowieniem, gdyż otwiera drogę do dalszego postępowania i wydania wyroku. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty formalne, których uwzględnienie prowadzi do odrzucenia pozwu, dają prawo do kasacji, ale ich oddalenie, nawet w formie postanowienia sądu drugiej instancji, nie jest podstawą do kasacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie dopuszczalności kasacji od postanowień sądu drugiej instancji w sprawach dotyczących jurysdykcji krajowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji rozpoznaje zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu pozwu z powodu braku jurysdykcji, a następnie oddala zarzuty braku jurysdykcji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji o oddaleniu zarzutów w przedmiocie braku jurysdykcji krajowej, wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu pozwu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie przysługuje od takiego postanowienia, jeśli nie kończy ono postępowania w sprawie.

Uzasadnienie

Kasacja od postanowień sądu drugiej instancji przysługuje tylko od tych, które kończą postępowanie w sprawie. Postanowienie oddalające zarzuty braku jurysdykcji krajowej nie kończy postępowania, a jedynie otwiera drogę do dalszego rozpoznania sprawy.

Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zarzuty braku jurysdykcji krajowej jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest to postanowienie kończące postępowanie.

Uzasadnienie

Postanowienie kończące postępowanie to takie, po którego wydaniu nie toczy się już dalsze postępowanie. Oddalenie zarzutów braku jurysdykcji pozwala na dalsze merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Czy postanowienie sądu drugiej instancji o oddaleniu zarzutów w przedmiocie braku jurysdykcji krajowej jest postanowieniem w przedmiocie odrzucenia pozwu?

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest to postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu.

Uzasadnienie

Odrzucenie pozwu następuje, gdy sąd stwierdzi brak jurysdykcji krajowej. Oddalenie zarzutów braku jurysdykcji oznacza, że sąd uznaje swoją właściwość do rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
pozwana

Strony

NazwaTypRola
Leszek M.osoba_fizycznapowód
R.B. A/S Oslospółkapozwany

Przepisy (16)

Główne

k.p.c. art. 392

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność kasacji od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1099

Kodeks postępowania cywilnego

W myśl art. 1099 k.p.c., w razie stwierdzenia braku jurysdykcji krajowej sąd odrzuca pozew lub wniosek.

k.p.c. art. 1104

Kodeks postępowania cywilnego

Strony oznaczonego stosunku prawnego mogą umawiać się na piśmie o poddanie wynikłych lub mogących wyniknąć z niego spraw majątkowych jurysdykcji sądów polskich.

k.p.c. art. 1103

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których roszczenia nie podlegają jurysdykcji sądów polskich.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji zmienia lub uchyla postanowienie sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 39318 § § 2 (in fine)

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie sądu drugiej instancji, wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 39318 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy braku zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia.

k.p.c. art. 220

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może ograniczyć rozprawę do poszczególnych zarzutów lub zagadnień wstępnych.

k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia do sądu drugiej instancji na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające pozew lub umarzające postępowanie.

k.p.c. art. 3935

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia kasacji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

Konstytucja art. 91 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy ratyfikacji umów międzynarodowych i ich stosowania.

k.p.c. art. 199

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki odrzucenia pozwu, w tym brak zdolności sądowej lub procesowej.

k.p.c. art. 222

Kodeks postępowania cywilnego

Forma rozstrzygnięcia zarzutów formalnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja od postanowienia sądu drugiej instancji o oddaleniu zarzutów w przedmiocie braku jurysdykcji krajowej nie przysługuje, jeśli postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie.

Odrzucone argumenty

Kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji o oddaleniu zarzutów w przedmiocie braku jurysdykcji krajowej, nawet jeśli nie kończy ono postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. • Kończącym postępowanie jest zaś takie postanowienie, po którego wydaniu nie toczy się już dalsze postępowanie w sprawie. • Oddalenie zarzutów, których uwzględnienie prowadziłoby do odrzucenia pozwu, jest równoznaczne z odmową odrzucenia pozwu w rozumieniu art. 394 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Krystyna Bednarczyk

członek

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności kasacji od postanowień sądu drugiej instancji w sprawach dotyczących jurysdykcji krajowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji rozpoznaje zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu pozwu z powodu braku jurysdykcji, a następnie oddala zarzuty braku jurysdykcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące zakończenia postępowania.

Kiedy kasacja jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady dopuszczalności środka zaskarżenia.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst