II UZ 12/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że w sprawach dotyczących jedynie wysokości emerytury, a nie prawa do niej, dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (6.668 zł) była niższa niż wymagane 10.000 zł dla spraw o wysokość emerytury. Wnioskodawca w zażaleniu argumentował, że sprawa dotyczy prawa do emerytury, a nie tylko jej wysokości, co powinno wyłączać wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że jeśli spór dotyczy wyłącznie wysokości świadczenia, a nie prawa do niego, to dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 4 grudnia 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o wysokość emerytury. Podstawą odrzucenia było niespełnienie wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia, która w sprawach dotyczących wysokości emerytury musi wynosić co najmniej 10.000 zł, a którą wnioskodawca określił na 6.668 zł. Wnioskodawca wniósł zażalenie, twierdząc, że Sąd Apelacyjny błędnie zakwalifikował sprawę jako dotyczącą jedynie wysokości emerytury, podczas gdy w istocie chodziło o prawo do emerytury na nowo wyliczonej podstawie. Argumentował, że skoro odwołanie dotyczyło odmowy przeliczenia podstawy naliczenia wysokości emerytury i zostało zaskarżone w całości, to przedmiotem postępowania jest ustalenie prawa do emerytury. Powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w sprawach o przyznanie emerytury kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Dodatkowo, wnioskodawca sprostował, że wartość przedmiotu sporu wynosi 10.001,34 zł. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w sprawach, gdzie przedmiotem sporu nie jest prawo do emerytury, lecz jedynie jej wysokość, dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że rzeczywisty przedmiot sporu, określony w odwołaniu, decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej, a jeśli dotyczy on tylko wysokości świadczenia, sprawę należy traktować jako sprawę o prawa majątkowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących jedynie wysokości emerytury jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym jeśli przedmiotem sporu nie jest prawo do emerytury lub renty, lecz jedynie jego wysokość, to dopuszczalność zaskarżenia wyroku Sądu drugiej instancji uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^2 § § 1 zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł.
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Określenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia okresowe.
k.p.c. art. 395 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość przyjęcia zażalenia do rozpoznania w trybie art. 395 § 2 k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sprawach dotyczących jedynie wysokości emerytury, a nie prawa do niej, dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez wnioskodawcę (6.668 zł) była niższa niż wymagane 10.000 zł.
Odrzucone argumenty
Sprawa dotyczy prawa do emerytury, a nie tylko jej wysokości, co wyłącza wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia. Odwołanie od decyzji ZUS w przedmiocie odmowy przeliczenia podstawy naliczenia wysokości emerytury, zaskarżone w całości, stanowi sprawę o ustalenie prawa do emerytury.
Godne uwagi sformułowania
w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł rozpoznawana sprawa nie jest sprawą o przyznanie emerytury, ale o jej wysokość przedmiotowa sprawa została zainicjowana odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przeliczenia podstawy do naliczenia wysokości emerytur roszczenie powoda nie jest oparte na żądaniu jedynie zmiany wysokości przyznanej emerytury, a przyznaniu prawa do emerytury na nowo wyliczonej podstawie jej wymiaru w sprawie o przyznanie emerytury kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, chociażby zaskarżono wyłącznie wysokość przyznanego świadczenia jeżeli przedmiotem sporu nie jest prawo do emerytury lub renty, lecz jedynie jego wysokość, to dopuszczalność zaskarżenia wyroku Sądu drugiej instancji uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
przewodniczący, sprawozdawca
Małgorzata Gersdorf
członek
Agata Pyjas - Luty
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy sprawa dotyczy prawa do emerytury, a kiedy jedynie jej wysokości, w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów proceduralnych dotyczących skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej w zależności od przedmiotu sporu (prawo vs. wysokość świadczenia).
“Czy Twoja sprawa emerytalna kwalifikuje się do skargi kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Dane finansowe
WPS: 6668 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UZ 12/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf SSA Agata Pyjas - Luty w sprawie z wniosku J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wysokość emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 marca 2014 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 grudnia 2013 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z 4 grudnia 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł. Pełnomocnik wnioskodawcy w piśmie procesowym z 28 listopada 2013 r. wykonując zarządzenie Sądu, określił wartość przedmiotu zaskarżenia na 6.668 zł, co uzasadniało odrzucenie skargi. Jednocześnie zaznaczono, że rozpoznawana sprawa nie jest sprawą o przyznanie emerytury, ale o jej wysokość, co uzasadnia kwalifikowanie dopuszczalności skargi kasacyjnej w odniesieniu do wartości przedmiotu zaskarżenia. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł wnioskodawca, skarżąc je w całości. Skarżący podniósł, „że Sąd błędnie przyjął, iż niniejsza sprawa nie podlega pod zakres spraw o przyznanie prawa do emerytury, a tym samym uzależnił dopuszczalność skargi kasacyjnej od wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia. Skoro przedmiotowa sprawa została zainicjowana odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przeliczenia podstawy do naliczenia wysokości emerytur i dodatkowo decyzja ta została zaskarżona w całości, nie powinno budzić wątpliwości, iż przedmiotem postępowania jest ustalenie prawa do emerytury. Odwołujący zmierza do uzyskania świadczenia emerytalnego w wyższej wysokości, tak więc podstawy swojego żądania upatruje w przesłankach do uzyskania emerytury, która jego zdaniem winna być naliczana w oparciu o inną podstawę w zupełnie innym stanie faktycznym i prawnym. Zatem de facto roszczenie powoda nie jest oparte na żądaniu jedynie zmiany wysokości przyznanej emerytury, a przyznaniu prawa do emerytury na nowo wyliczonej podstawie jej wymiaru. Tym samym, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przepis ograniczający dopuszczalność skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia powyżej kwoty 10.000 zł.”. Powołano się w tym zakresie na postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2007 r., II UZ 82/01, OSNP 2003 nr 19, poz. 474, w którym stwierdzono, że w sprawie o przyznanie emerytury kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, chociażby zaskarżono wyłącznie wysokość przyznanego świadczenia. Skarżący podniósł także, że prostuję swoją „oczywistą omyłkę pisarską” w zakresie podanej kwoty wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ „wyliczona wartość przedmiotu sporu to kwota 10.001,34 zł, bowiem kwotę tę odwołujący może jedynie szacować”. Wniesiono o uchylenie postanowienia w całości i przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z 17 października 2013 r., zasadzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego i przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z 17 października 2013 r. w trybie art. 395 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że j eżeli przedmiotem sporu nie jest prawo do emerytury lub renty, lecz jedynie jego wysokość, to dopuszczalność zaskarżenia wyroku Sądu drugiej instancji uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia obliczonej w oparciu o przepis art. 22 k.p.c. i stanowi ona różnicę między wysokością świadczenia wypłacanego przez organ rentowy, a wysokością świadczenia żądanego przez ubezpieczonego w skali jednego roku (tak postanowienie SN z 23 listopada 2011 r. , III UZ 26/11 , LEX nr 1129132). W postanowieniu Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2006 r. II UZ 1/06 (niepublikowane) stwierdzono, że jeżeli prawo do emerytury nie jest kwestionowane w postępowaniu sądowym, w którym chodzi o wysokość tego prawa, to o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia (podobnie w postanowieniach SN z 6 listopada 2008 r., II UZ 48/08, 10 listopada 2010 r ., II UZ 30/10 , 17 listopada 2010 r., II UZ 31/10 , 14 stycznia 1997 r., II UKN 51/96 , z 17 marca 2004 r., III UZ 1/04, 7 czerwca 2005 r., II UZ 26/05, z 6 listopada 2008 r., II UZ 47/08 oraz 16 lipca 2009 r., II UZ 22/09 ). W postanowieniu z 23 listopada 2011 r. , III UZ 26/11 , trafnie podkreślono, że nie jest tak, iż w nawet przypadku, w którym dojdzie do zakwestionowania decyzji organu rentowego wydanej w następstwie rozpoznania wniosku o emeryturę lub rentę (o prawo do któregoś z tych świadczeń), skarga kasacyjna wniesiona od wyroku Sądu drugiej instancji będzie dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 398 2 § 1 zd. 2 k.p.c.). O dopuszczalności skargi kasacyjnej, również w takich sprawach, musi bowiem decydować rzeczywisty przedmiot sporu, a następnie przedmiot zaskarżenia, określony w odwołaniu wszczynającym postępowanie sądowe. Jeśli więc przedmiotem tym będzie tylko wysokość emerytury lub renty (wysokość prawa do jednego z tych świadczeń) wynikająca z uwzględnienia elementów mających wpływ na ową wysokość, to taką sprawę należy traktować jako sprawę o prawa majątkowe w rozumieniu art. 398 2 § 1 zd. 1 k.p.c. Poglądy odmienne, wyrażone w powołanym w zażaleniu postanowieniu Sądu Najwyższego z 28 listopada 2001 r ., II UZ 82/01 a także w postanowieniu z 8 lipca 2004 r., II UZ 21/04, LEX nr 686063 , czy też w postanowieniu z 3 listopada 2004 r., I UZ 37/2004 , OSNP 2005 nr 15, poz. 236, nie są powszechnie akceptowane. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI