II UZ 113/00

Sąd Najwyższy2000-10-18
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
kasacjaterminprzywrócenie terminuadwokat z urzęduZUSemeryturaubezpieczenia społecznepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni, uznając, że uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji nie otwiera nowego terminu do jej wniesienia, a bezczynność strony uzasadnia oddalenie wniosku o przywrócenie terminu.

Sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, który został złożony przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego na 3 dni przed upływem terminu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że samo uwzględnienie wniosku o adwokata z urzędu nie otwiera nowego terminu do wniesienia kasacji. Podkreślono, że bezczynność strony, która nie podjęła działań w celu ustanowienia pełnomocnika lub złożenia wniosku o jego ustanowienie z urzędu mimo prawidłowego pouczenia, uzasadnia oddalenie wniosku o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, które odrzuciło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji oraz samą kasację. Wnioskodawczyni domagała się przyznania emerytury nauczycielskiej, jednak jej odwołanie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy, a następnie apelacja przez Sąd Apelacyjny. Odpis wyroku z uzasadnieniem otrzymała 18 maja 2000 r. Termin do wniesienia kasacji upływał 19 czerwca 2000 r. Wnioskodawczyni, po otrzymaniu informacji o niedopuszczalności "przedłużenia" terminu, złożyła wniosek o jego przywrócenie oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na 3 dni przed upływem terminu. Sąd Najwyższy uznał, że przywrócenie terminu, który jeszcze nie upłynął, nie jest możliwe. Podkreślono, że wnioskodawczyni wykazała niczym nieusprawiedliwioną bezczynność od 19 maja do 16 czerwca 2000 r. Fakt ustanowienia adwokata z urzędu na 3 dni przed upływem terminu nie otwiera drogi do wniesienia kasacji, ponieważ uchybienie terminowi jest oceniane w aspekcie winy strony, która w tym przypadku była ewidentna i nieusprawiedliwiona. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, złożonego na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, nie powoduje otwarcia nowego terminu do jej wniesienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że bezczynność strony w ustanowieniu pełnomocnika z wyboru lub złożeniu wniosku o pełnomocnika z urzędu, mimo prawidłowego pouczenia, uzasadnia oddalenie wniosku o przywrócenie terminu. Sam fakt uwzględnienia wniosku o adwokata z urzędu nie może być oceniany jako otwarcie drogi do wniesienia kasacji, ponieważ uchybienie terminowi jest oceniane w aspekcie winy strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G.

Strony

NazwaTypRola
Jadwiga Z.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Warunkiem przywrócenia terminu jest, aby niedokonanie czynności procesowej w terminie nastąpiło bez winy strony.

Pomocnicze

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 39319

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność strony uzasadnia oddalenie wniosku o przywrócenie terminu. Uwzględnienie wniosku o adwokata z urzędu nie otwiera nowego terminu do wniesienia kasacji. Wnioskodawczyni była prawidłowo pouczona o terminie i sposobie wniesienia kasacji.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik wnoszący kasację po terminie, ale ustanowiony z urzędu po terminie, otwiera drogę do sporządzenia i wniesienia kasacji.

Godne uwagi sformułowania

Uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, złożonego na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, nie powoduje otwarcia nowego terminu do jej wniesienia. Bezczynność strony, trwająca od doręczenia wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, polegająca na braku ustanowienia pełnomocnika z wyboru i niezłożeniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, mimo prawidłowego pouczenia o sposobie i terminie wniesienia kasacji oraz dodatkowego poinformowania przez sąd o niedopuszczalności "przedłużenia" tego terminu, uzasadnia oddalenie wniosku o jego przywrócenie. Przywrócenie terminu, który jeszcze nie upłynął nie jest możliwe. Sam fakt uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, złożonego na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, nie może być oceniany jako otwarcie drogi do wniesienia kasacji.

Skład orzekający

Beata Gudowska

przewodniczący

Krystyna Bednarczyk

członek

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, w szczególności w kontekście ustanowienia pełnomocnika z urzędu i bezczynności strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kasacją i wnioskiem o przywrócenie terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, szczególnie tych zajmujących się sprawami przed Sądem Najwyższym, ze względu na precyzyjne określenie zasad przywracania terminów i roli pełnomocnika z urzędu.

Czy ustanowienie adwokata z urzędu "uratowało" spóźnioną kasację? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 18 października 2000 r. II UZ 113/00 Uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, złożonego na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, nie powoduje otwarcia no- wego terminu do jej wniesienia. Bezczynność strony, trwająca od doręczenia wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, polegająca na braku ustano- wienia pełnomocnika z wyboru i niezłożeniu wniosku o ustanowienie pełno- mocnika z urzędu, mimo prawidłowego pouczenia o sposobie i terminie wnie- sienia kasacji oraz dodatkowego poinformowania przez sąd o niedopuszczal- ności "przedłużenia" tego terminu, uzasadnia oddalenie wniosku o jego przy- wrócenie. Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2000 r. na posiedze- niu niejawnym sprawy z wniosku Jadwigi Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo- łecznych-Oddziałowi w G. o emeryturę nauczycielską i odsetki, na skutek zażalenia wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 lipca 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 8 marca 2000 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku oddalił apelację Jadwigi Z. od wyroku Sądu Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 20 maja 1999 r., którym oddalono odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpie- czeń Społecznych w G., odmawiającej przyznania emerytury nauczycielskiej z braku 2 20 lat pracy nauczycielskiej. Odpis wyroku z uzasadnieniem wnioskodawczyni otrzy- mała dnia 18 maja 2000 r. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2000 r. Sąd Apelacyjny ustanowił dla wnioskodawczyni adwokata z urzędu, a postanowieniem z dnia 21 lipca 2000 r. od- dalił wniosek tego adwokata o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji oraz ka- sację wniesioną dnia 3 lipca 2000 r. odrzucił z uzasadnieniem, że zawinienie za uchybienie terminu ponosi wnioskodawczyni, ponieważ dnia 2 czerwca 2000 r. wno- siła ona o „przedłużenie terminu możności wniesienia kasacji” i została powiadomio- na o niedopuszczalności takiego przedłużenia, a następnie na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji wniosła o jego przywrócenie, który to wniosek, jako niedopuszczalny, został postanowieniem z dnia 16 czerwca 2000 r. odrzucony. Postanowienie o odrzuceniu kasacji zaskarżył zażaleniem pełnomocnik wnio- skodawczyni wywodząc, iż skoro został on wyznaczony przez Okręgową Radę Ad- wokacką, po terminie do wniesienia kasacji, to Sąd otworzył drogę do sporządzenia i wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni była należycie poinformowana o terminie i trybie wniesienia kasacji, ponieważ z jej pisma datowanego 2 czerwca 2000 r. wynika, iż otrzymała wyrok z uzasadnieniem w dniu 19 maja 2000 r. i zwracała się do Sądu o „przedłużenie możności wniesienia kasacji”, a w dniu 8 czerwca 2000 r. otrzymała pismo Sądu informujące o niemożliwości „prze- dłużenia” takiego terminu. Termin ten mijał 19 czerwca 2000 r. i na 3 dni przed jego upływem wnioskodawczyni zwróciła się do Sądu o jego przywrócenie oraz o ustano- wienie pełnomocnika z urzędu. Przywrócenie terminu, który jeszcze nie upłynął nie jest możliwe, wobec czego trafnie wniosek w tej części został odrzucony. Natomiast taki sam wniosek złożony przy wniesieniu spóźnionej kasacji podlega ocenie w trybie art. 168 § 1 KPC, a zatem warunkiem przywrócenia terminu jest, aby niedokonanie czynności procesowej w terminie nastąpiło bez winy strony. Tymczasem wniosko- dawczyni od dnia 19 maja do dnia 16 czerwca 2000 r. wykazywała niczym nie usprawiedliwioną bezczynność. Złożenie zatem przez nią wniosku o ustanowienie adwokata na trzy dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji wyłącza przywró- cenie tego terminu w wyniku uznania, iż późniejsze spóźnione czynności wyznaczo- 3 nego adwokata może być uznane za usprawiedliwione. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 grudnia 1999 r., II CKN 724/99 (dotąd nie pu- blikowanym). Sam fakt uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, złożonego na 3 dni przed upływem terminu do wniesienia kasacji, nie może być oce- niany jako otwarcie drogi do wniesienia kasacji, jak oczekuje tego pełnomocnik w niniejszej sprawie, ponieważ uchybienie terminowi jest oceniane w aspekcie zawi- nienia strony, które w niniejszej sprawie jest ewidentne i nieusprawiedliwione. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 w związku z art. 385 KPC postanowił jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI