II UZ 10/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu błędnego ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy K.Z. w sprawie o wysokość emerytury policyjnej, uznając ją za niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (poniżej 10.000 zł). Sąd Apelacyjny sam wyliczył tę wartość na 6.892,44 zł, podczas gdy wnioskodawca wskazywał 39.530,64 zł. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia, nieprawidłowo obliczając różnicę między świadczeniami. Uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wnioskodawcy K.Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o wysokość emerytury policyjnej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, opierając się na art. 398^2 § 1 k.p.c., który stanowi, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o prawa majątkowe skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 10.000 zł. Sąd Apelacyjny sam dokonał wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, uznając, że różnica między przyznaną emeryturą (1.754,23 zł) a dochodzoną (3.294,22 zł) wynosi miesięcznie 574,37 zł, co po przemnożeniu przez 12 daje 6.892,44 zł. Wnioskodawca natomiast wskazywał wartość przedmiotu zaskarżenia na 39.530,64 zł, opierając się na kwocie 3.294,22 zł jako dochodzonego świadczenia miesięcznego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że Sąd Apelacyjny błędnie ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być miarodajna dla rzeczywistego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a jej oznaczenie podlega sprawdzeniu przez sąd. Wskazał, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo obliczył różnicę między świadczeniami, opierając się na błędnej kwocie dochodzonego świadczenia miesięcznego. W związku z tym, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie została prawidłowo ustalona ani sprawdzona, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe powinna być miarodajna dla rzeczywistego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a jej oznaczenie podlega sprawdzeniu przez sąd drugiej instancji zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd jest uprawniony do skontrolowania danych i sposobu obliczenia wartości, a w uzasadnionych przypadkach może zwrócić się do organu rentowego o ustosunkowanie się do wskazanej wartości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia, dokonując własnych, nieprawidłowych obliczeń różnicy między świadczeniami. Podkreślono, że sąd powinien weryfikować wartość wskazaną przez stronę, ale nie ustalać jej samodzielnie w sposób dowolny, a w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe można weryfikować ją poprzez konsultację z organem rentowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawca (K. Z.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa | instytucja | przeciwnik wnioskodawcy |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, jest niedopuszczalna.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 398^15 § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skutki uwzględnienia zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o niedopuszczalności skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy określenia wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia.
k.p.c. art. 19-24
Kodeks postępowania cywilnego
Reguły określania wartości przedmiotu sporu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia, dokonując własnych, nieprawidłowych obliczeń różnicy między świadczeniami. Wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być miarodajna dla rzeczywistego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd drugiej instancji jest zobowiązany do sprawdzenia wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, ale nie ma obowiązku jej samodzielnego ustalania.
Godne uwagi sformułowania
wartość przedmiotu zaskarżenia nie została ani ustalona, ani ewentualnie sprawdzona w sposób odpowiadający przepisom Sąd Apelacyjny dokonał wyliczenia teoretycznej różnicy między świadczeniem otrzymywanym przez wnioskodawcę, a ewentualnie dochodzonym dla określenia wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego miarodajna jest wyłącznie wartość przedmiotu podlegającego rzeczywistemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący, sprawozdawca
Bogusław Cudowski
członek
Jolanta Strusińska-Żukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe i procedury kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółowe omówienie zasad ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia i dopuszczalności skargi kasacyjnej.
“Jak prawidłowo ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia, by nie stracić szansy na kasację?”
Dane finansowe
WPS: 6892,44 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II UZ 10/10 POSTANOWIENIE Dnia 8 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z wniosku K. Z. przeciwko Zakładowi Emerytalno-Rentowemu Ministerstwa […] o wysokość emerytury policyjnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 czerwca 2010 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 lutego 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 lutego 2010 r., Sąd Apelacyjny odrzucił, na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c., jako przedmiotowo niedopuszczalną, skargę kasacyjną wnioskodawcy K.Z. od wyroku tego Sądu z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Emerytalno – Rentowemu Ministerstwa […] o wysokość emerytury policyjnej. Sąd uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna gdyż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o prawa majątkowe, dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uwarunkowana wykazaniem wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej 10.000 zł. Pełnomocnik wnioskodawcy wezwany do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia podał 2 kwotę 39.530,64 zł jako dwunastokrotność dochodzonego świadczenia miesięcznego wyliczonego na 3.294,22 zł. Takie określenie wartości przedmiotu zaskarżenia jako niezgodnie z art. 22 k.p.c. Sąd uznał za dowolne, wskazując, że przedmiotem rozpoznania jest ewentualna różnica w wysokości przyznanej i dochodzonej emerytury, oraz dokonał własnego wyliczenia, uznając że 60% podstawy wymiaru emerytury stanowi kwota 2.328,60 zł, a skoro wyliczona zaskarżoną decyzją emerytura wynosi 1.754,23 zł, tym samym różnica to kwota 574,37 zł. Wobec powyższego wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną wyliczona zgodnie z art. 22 k.p.c. wynosi 574,37 zł x 12 czyli 6.892,44 zł, a więc skarga kasacyjna jest przedmiotowo niedopuszczalna zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego uchylenie, zarzucając że Sąd Apelacyjny wyliczył teoretyczną różnicę między świadczeniem otrzymywanym a dochodzonym, lecz wyliczenie to jest błędne, bo nie jest oparte na wartościach podanych przez stronę. Zaznaczył, że chociaż zgadza się z twierdzeniem Sądu, że spór dotyczy różnicy wysokości świadczeń, to uwzględniając z jednej strony wysokość świadczenia wyliczonego przez organ rentowy (1.754,23 zł miesięcznie), a z drugiej wysokość świadczenia dochodzonego w postępowaniu określona przez wnioskodawcę (3.294,22 zł miesięcznie), wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 18.479,88 zł, według wyliczenia 3294,22 zł - 1.754,23 zł x 12 = 18.479,88 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione, mimo że nie wszystkie zarzuty w nim podniesione w są trafne. Stosownie do art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł jest niedopuszczalna. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na 39.530,64 zł, jednak podana kwota wzbudziła wątpliwości Sądu Apelacyjnego, który dokonując własnego wyliczenia uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. W ocenie Sądu Najwyższego przede wszystkim należy zauważyć, że Sąd Apelacyjny dokonał wyliczenia teoretycznej różnicy między świadczeniem otrzymywanym przez wnioskodawcę, a ewentualnie dochodzonym, posiłkując się zawartym w skardze kasacyjnej twierdzeniem, że emerytura 3 wnioskodawcy przy doliczeniu do okresów składkowych i nieskładkowych wcześniejszej pracy w rolnictwie wyniosłaby ok. 60 % podstawy, zamiast obecnie przyjętej podstawy 45,20 %. Uznając, że 60% podstawy wymiaru emerytury stanowi kwota 2.328,60 zł, a wyliczona zaskarżoną decyzją emerytura wynosi 1.754,23 zł, Sąd wyliczył różnicę w wysokości świadczeń na kwotę 574,37 zł., a wartość przedmiotu zaskarżenia na 6.892,44 zł (art. 22 k.p.c.).Tymczasem, jak słusznie podnosi pełnomocnik wnioskodawcy, w piśmie z dnia 18 lutego 2010 r., uzupełniającym brak formalny skargi kasacyjnej, określił on wysokość dochodzonego jednomiesięcznego świadczenia na kwotę 3.294,22 zł a nie jak przyjął Sąd na 2.328,60 zł. Także we wcześniejszej apelacji wnioskodawca wskazywał wartość świadczenia po podwyższeniu na 3.294,22 zł. Różnica liczona od tak wskazywanej kwoty wynosi 1.539,99 zł miesięcznie, co pomnożone przez 12 miesięcy daje kwotę 18.479,88 zł. Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał, że dla określenia wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego miarodajna jest wyłącznie wartość przedmiotu podlegającego rzeczywistemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, co wyklucza dowolność stron przy jej oznaczaniu (por. orzeczenie z 13 czerwca 1997 r., I CKN 46/97, niepublikowane). W uzasadnionych przypadkach wskazana przez wnoszącego skargę kasacyjną wartość przedmiotu zaskarżenia podlega sprawdzeniu przez sąd apelacyjny, który bada, czy jej oznaczenie nastąpiło zgodnie z regułami określonymi w art. 19-24 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2000 r., II UZ 124/00, OSNAPiUS 2002 r. nr 12, poz. 294). Z kolei w postanowieniu z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 24/98, (OSNAPiUS 1999 r. nr 8, poz. 291) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że Sąd drugiej instancji nie tylko jest uprawniony, ale i zobowiązany do sprawdzenia – w razie wątpliwości – wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia. Uprawnienie sądu obejmuje nie tylko skontrolowanie danych składających się na tę wartość, lecz także sposobu jej obliczenia, natomiast nie nakłada powinności jej samodzielnego ustalania. W sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, zwrócenie się do organu rentowego o ustosunkowanie się do wskazanej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia jest uprawnionym sposobem jej weryfikacji. W aktualnym stanie sprawy brak możliwości stwierdzenia dopuszczalności skargi kasacyjnej, bowiem warunkująca ją wartość przedmiotu zaskarżenia nie 4 została ani ustalona, ani ewentualnie sprawdzona w sposób odpowiadający przepisom, w związku z czym Sąd Najwyższy, uwzględniając zażalenie, postanowił jak w sentencji (art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI