Orzeczenie · 2025-11-25

II USKP 71/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-25
SNubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
rentaniezdolność do pracyZUSubezpieczenia społecznedata przyznaniaskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie przyznający J. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe od 1 grudnia 2014 r. ZUS kwestionował datę początkową przyznania renty, argumentując, że powinna być ona liczona od daty złożenia wniosku (16 grudnia 2014 r.), a nie od daty faktycznego powstania niezdolności do pracy (1 grudnia 2014 r.). Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że w postępowaniu kasacyjnym wiążą ustalenia faktyczne sądu niższej instancji, a zatem ustalenie, że niezdolność do pracy powstała 1 grudnia 2014 r., jest wiążące. Sąd podkreślił, że prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków, a w przypadku, gdy niezdolność do pracy istniała przed złożeniem wniosku, renta przysługuje od daty powstania tej niezdolności, nawet jeśli wniosek został złożony później. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia przepisów materialnych, uznając je za nieuzasadnione w kontekście związania ustaleniami faktycznymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że w postępowaniu kasacyjnym wiążą ustalenia faktyczne sądu niższej instancji oraz że prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje od daty powstania niezdolności, nawet jeśli wniosek został złożony później.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy niezdolność do pracy istniała przed złożeniem wniosku o rentę.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje od daty powstania niezdolności do pracy, czy od daty złożenia wniosku, jeśli niezdolność istniała przed złożeniem wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawo do renty przysługuje od daty powstania niezdolności do pracy, jeśli istniała ona przed złożeniem wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu kasacyjnym wiążą ustalenia faktyczne sądu niższej instancji. Skoro ustalono, że niezdolność do pracy powstała 1 grudnia 2014 r., a wniosek złożono 15 grudnia 2014 r., to renta przysługuje od daty powstania niezdolności do pracy, zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach.

Czy w postępowaniu kasacyjnym można kwestionować ustalenia faktyczne dotyczące daty powstania niezdolności do pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenia faktyczne są wiążące w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że skarga kasacyjna oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego wiąże się z ustaleniami stanu faktycznego, które nie mogą być podważane na tym etapie postępowania. Zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
J. K.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawieinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy powstaje od dnia spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Jeśli niezdolność do pracy istniała przed złożeniem wniosku, renta przysługuje od daty powstania niezdolności do pracy, nawet jeśli wniosek został złożony później.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 100

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 14 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Nie ma zastosowania w tej sprawie, gdyż nie występuje sytuacja, w której nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności do pracy.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu kasacyjnym wiążą ustalenia stanu faktycznego, na którym oparto zaskarżony wyrok.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenia faktyczne dotyczące daty powstania niezdolności do pracy są wiążące w postępowaniu kasacyjnym. • Prawo do renty przysługuje od daty powstania niezdolności do pracy, jeśli istniała ona przed złożeniem wniosku.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej poprzez przyjęcie daty powstania niezdolności do pracy od 1 grudnia 2014 r., a nie od 16 grudnia 2014 r.

Godne uwagi sformułowania

na etapie kasacyjnym w ocenie zarzutów materialnej podstawy kasacyjnej (...) wiążą ustalenia stanu faktycznego na którym oparto zaskarżony wyrok • Niezdolność do pracy to sytuacja faktyczna i ocena materialnoprawna. • Rzecz w tym, iż Sąd powszechny ustalił, że niezdolność do pracy powstała 1 grudnia 2014 r. i to ustalenie wiąże.

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Stryczyńska

członek

Agnieszka Żywicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że w postępowaniu kasacyjnym wiążą ustalenia faktyczne sądu niższej instancji oraz że prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje od daty powstania niezdolności, nawet jeśli wniosek został złożony później."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy niezdolność do pracy istniała przed złożeniem wniosku o rentę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą wiążących ustaleń faktycznych w Sądzie Najwyższym oraz praktyczne zastosowanie przepisów o rentach, co jest istotne dla prawników i ubezpieczonych.

Rentę od daty niezdolności, nie od wniosku? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową zasadę.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst