II USKP 5/21Brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej wyklucza ubezpieczenie społeczne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni M. J. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie usług kosmetycznych od 2008 roku. Po okresie aktywnego prowadzenia działalności i zadeklarowania wysokich składek, od 2011 roku przez wiele lat korzystała ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego (zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze) z powodu chorób własnych i córek. W okresie od 13 grudnia 2014 r. do 7 stycznia 2015 r. oraz w innych krótkich przerwach między pobieraniem zasiłków, wnioskodawczyni podejmowała pewne czynności, które miały świadczyć o kontynuacji działalności gospodarczej, takie jak rozdawanie wizytówek, zakup kasy fiskalnej czy zawarcie umowy przedwstępnej najmu lokalu. Sąd Okręgowy uznał te działania za wystarczające do stwierdzenia podlegania ubezpieczeniom. Sąd Apelacyjny zmienił jednak ten wyrok, uznając, że działania te miały charakter pozorny i nie wykazywały cech zorganizowanej i ciągłej działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z Sądem Apelacyjnym. Podkreślił, że kluczowe dla podlegania ubezpieczeniom społecznym jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, które musi charakteryzować się zorganizowaniem, ciągłością i zarobkowym charakterem. W ocenie Sądu Najwyższego, wnioskodawczyni nie wykazała faktycznego prowadzenia działalności w spornym okresie, a podejmowane przez nią czynności miały charakter sporadyczny i pozorny, mający na celu jedynie umożliwienie korzystania ze świadczeń ubezpieczeniowych. Dlatego skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej dla celów podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w kontekście przerw spowodowanych chorobą lub macierzyństwem.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni i oceny jej działań w konkretnym stanie faktycznym. Kluczowa jest indywidualna ocena każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy usprawiedliwione przerwy w wykonywaniu zarejestrowanej pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym związane z pobieraniem świadczeń z ubezpieczeń społecznych (choroba, macierzyństwo), oraz okresowy brak przychodu, uzasadniają stwierdzenie, że działalności takiej nie można zakwalifikować jako pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przerwy w wykonywaniu działalności gospodarczej, nawet usprawiedliwione, nie wykluczają podlegania ubezpieczeniom, pod warunkiem, że działalność jest faktycznie prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły. W tym przypadku wnioskodawczyni nie wykazała faktycznego prowadzenia działalności w spornym okresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, które musi charakteryzować się zorganizowaniem, ciągłością i zarobkowym charakterem. Sporadyczne czynności i długotrwałe przerwy spowodowane chorobą lub macierzyństwem, bez wykazania realnych działań gospodarczych, nie wystarczają do uznania działalności za faktycznie prowadzoną.
Czy działania podejmowane przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą, takie jak rozdawanie wizytówek, zakup kasy fiskalnej czy zawarcie umowy przedwstępnej najmu lokalu, mogą być uznane za faktyczne prowadzenie działalności, jeśli nie przekładają się na realne zdarzenia gospodarcze i ciągłość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli te działania są sporadyczne, nie przekładają się na realne zdarzenia gospodarcze i nie świadczą o zamiarze prowadzenia działalności w sposób zorganizowany i ciągły, nie mogą być uznane za faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny i Sąd Najwyższy uznały, że przedstawione dowody (wizytówki, umowa przedwstępna, kasa fiskalna) nie świadczą o faktycznym prowadzeniu działalności, gdyż były to działania pozorne lub incydentalne, nieprzekładające się na realne przychody czy aktywność rynkową w spornym okresie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (16)
Główne
ustawa systemowa art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.d.g. art. 2
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Definicja działalności gospodarczej wymaga zarobkowego, zorganizowanego i ciągłego charakteru.
Pomocnicze
ustawa systemowa art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 13 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Dotyczy pozorności czynności prawnych.
k.p.c. art. 398¹³ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398³ § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹³ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 196 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej art. 196 § 1
ustawa systemowa art. 8 § 6 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398¹´ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i ciągły. • Działania podejmowane przez wnioskodawczynię miały charakter pozorny i incydentalny. • Długotrwałe przerwy w działalności spowodowane chorobą i macierzyństwem, bez realnej aktywności gospodarczej, wykluczają podleganie ubezpieczeniom społecznym.
Odrzucone argumenty
Przerwy w działalności spowodowane chorobą i macierzyństwem są usprawiedliwione i nie wykluczają podlegania ubezpieczeniom. • Podejmowane czynności (wizytówki, kasa fiskalna, umowa przedwstępna) świadczą o zamiarze i gotowości do prowadzenia działalności. • Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Godne uwagi sformułowania
działalność gospodarcza musi wykazywać pewne cechy (zorganizowany i zarobkowy charakter, ciągłość i profesjonalizm) • podstawą do powstania obowiązku ubezpieczenia jest faktyczne wykonywanie działalności pozarolniczej • działalność gospodarcza nie stanowi natomiast sporadyczne podejmowanie pojedynczych czynności w krótkich okresach • Samo przekonanie odwołującej się, że w spornym okresie pozostawała w gotowości do jej wykonywania, nie jest wystarczające
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
przewodniczący, sprawozdawca
Maciej Pacuda
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej dla celów podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w kontekście przerw spowodowanych chorobą lub macierzyństwem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni i oceny jej działań w konkretnym stanie faktycznym. Kluczowa jest indywidualna ocena każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko jej formalna rejestracja, szczególnie w kontekście korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy przerwy w działalności przez chorobę lub macierzyństwo oznaczają brak ubezpieczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.