II USKP 41/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła interpretacji art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej w kontekście zbiegu prawa do emerytury powszechnej i wojskowej. Ubezpieczony, będący żołnierzem zawodowym przed 2 stycznia 1999 r., pobierał emeryturę wojskową, która została ograniczona do 75% podstawy wymiaru i obliczona wyłącznie na podstawie służby wojskowej. Posiadał również okresy składkowe z tytułu cywilnego zatrudnienia po zakończeniu służby wojskowej, co dało mu prawo do emerytury powszechnej. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały, że ubezpieczony ma prawo do pobierania obu świadczeń, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyrok I UK 426/17), które interpretowało przepis jako wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia, jeśli emerytura wojskowa została obliczona według zasad z art. 15a lub 18e ustawy zaopatrzeniowej, co miało oznaczać brak możliwości uwzględnienia okresów cywilnych. Sąd Najwyższy w niniejszym wyroku, opierając się na późniejszej uchwale składu siedmiu sędziów (III UZP 7/21), uchylił zaskarżony wyrok. Stwierdził, że wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia dotyczy wyłącznie żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r. i po 31 grudnia 2012 r. (art. 15a i 18e ustawy zaopatrzeniowej), którzy nie mogą uwzględniać okresów cywilnych w swojej emeryturze wojskowej. Osoby, które służyły przed 2 stycznia 1999 r., nawet jeśli ich emerytura wojskowa została obliczona bez uwzględnienia okresów cywilnych, muszą dokonać wyboru jednego świadczenia, chyba że spełnią warunki z art. 18i ustawy zaopatrzeniowej (który wejdzie w życie w 2025 r.). W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił odwołanie ubezpieczonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej, zwłaszcza w kontekście daty powołania do służby wojskowej i zasad obliczania świadczeń.
Dotyczy głównie żołnierzy zawodowych, ale zasady interpretacji przepisów o zbiegu świadczeń mogą mieć szersze zastosowanie. Kluczowe jest uwzględnienie uchwały III UZP 7/21.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, która pozostawała w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową obliczoną wyłącznie na podstawie okresów służby wojskowej, może jednocześnie pobierać emeryturę powszechną, jeśli spełnia warunki do jej nabycia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka musi dokonać wyboru jednego świadczenia, chyba że spełnia warunki określone w art. 18i ustawy zaopatrzeniowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale składu siedmiu sędziów (III UZP 7/21), stwierdził, że wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia (art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej) dotyczy wyłącznie żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r. i po 31 grudnia 2012 r., którzy nie mogą uwzględniać okresów cywilnych w swojej emeryturze wojskowej. Osoby służące przed 2 stycznia 1999 r., nawet jeśli ich emerytura wojskowa została obliczona bez uwzględnienia okresów cywilnych, muszą wybrać jedno świadczenie.
Jak należy interpretować zwrot „emerytura wojskowa (...) została obliczona według zasad określonych w art. 15a albo art. 18e ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych” w kontekście art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwrot ten należy interpretować zarówno przedmiotowo (zasady obliczenia emerytury wojskowej z art. 15a i 18e), jak i podmiotowo, uwzględniając adresatów tych przepisów, czyli żołnierzy powołanych do służby po określonych datach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia systemowa i funkcjonalna prowadzi do wniosku, iż wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia dotyczy tylko żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r. i po 31 grudnia 2012 r., którzy nie mogą uwzględniać okresów cywilnych w swojej emeryturze wojskowej. Dla żołnierzy służących przed 2 stycznia 1999 r. obowiązuje zasada wyboru jednego świadczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. P. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Poznaniu | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa emerytalna art. 95 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Reguła wypłaty jednego świadczenia w razie zbiegu prawa do kilku świadczeń.
ustawa emerytalna art. 95 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Stosowanie zasady z ust. 1 do zbiegu prawa do emerytury/renty z FUS i świadczeń z przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, z wyjątkiem sytuacji, gdy emerytura wojskowa została obliczona według zasad z art. 15a lub 18e ustawy zaopatrzeniowej.
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 15a
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Zasady obliczania emerytury wojskowej dla żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r.
ustawa zaopatrzeniowa art. 18e
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Zasady obliczania emerytury wojskowej dla żołnierzy powołanych do służby po 31 grudnia 2012 r.
ustawa zaopatrzeniowa art. 7
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Zasada wypłaty jednego świadczenia w razie zbiegu prawa do świadczeń.
k.p.c. art. 398 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy po uwzględnieniu skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.p.c. art. 415
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna wniosku o zwrot spełnionego świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia (art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej) dotyczy wyłącznie żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r. i po 31 grudnia 2012 r., którzy nie mogą uwzględniać okresów cywilnych w swojej emeryturze wojskowej. • Osoby służące przed 2 stycznia 1999 r., nawet jeśli ich emerytura wojskowa została obliczona bez uwzględnienia okresów cywilnych, muszą dokonać wyboru jednego świadczenia, chyba że spełniają warunki z art. 18i ustawy zaopatrzeniowej.
Odrzucone argumenty
Interpretacja art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej jako umożliwiająca pobieranie dwóch świadczeń przez żołnierzy służących przed 2 stycznia 1999 r., jeśli ich emerytura wojskowa została obliczona bez uwzględnienia okresów cywilnych (stanowisko sądów niższych instancji oparte na wyroku I UK 426/17).
Godne uwagi sformułowania
wykładnia art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej, a w szczególności użytego w tym przepisie zwrotu: „z wyjątkiem przypadku, gdy emerytura wojskowa lub policyjna została obliczona według zasad określonych w art. 15a albo art. 18e ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin... • zasada niekumulacji świadczeń • wykładnia systemowa • wykładnia funkcjonalna (celowościowa)
Skład orzekający
Halina Kiryło
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
członek
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej, zwłaszcza w kontekście daty powołania do służby wojskowej i zasad obliczania świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy głównie żołnierzy zawodowych, ale zasady interpretacji przepisów o zbiegu świadczeń mogą mieć szersze zastosowanie. Kluczowe jest uwzględnienie uchwały III UZP 7/21.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zbiegu świadczeń emerytalnych, szczególnie w kontekście służby wojskowej, co jest istotne dla wielu osób. Wyjaśnia skomplikowane przepisy i pokazuje, jak Sąd Najwyższy rozstrzyga rozbieżności interpretacyjne.
“Emerytura wojskowa i powszechna – czy można pobierać obie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.