Orzeczenie · 2024-06-11

II USKP 37/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-06-11
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentynajwyższy
emerytura wojskowaemerytura z ZUSzbieg świadczeńzawieszenie wypłatySąd Najwyższyprawo ubezpieczeń społecznychorzecznictwo

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający odwołanie Z. G. od decyzji ZUS o zawieszeniu wypłaty emerytury z powodu zbiegu prawa do więcej niż jednego świadczenia. Odwołujący posiadał emeryturę wojskową przyznaną na podstawie ustawy z 1993 r. oraz ubiegał się o emeryturę z FUS, pracując po przejściu na emeryturę wojskową. Sądy niższych instancji uznały, że Z. G. ma prawo do pobierania obu świadczeń, interpretując art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej jako dopuszczający taką możliwość w jego przypadku. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III UZP 7/21), stwierdził, że zasada pobierania jednego świadczenia jest zasadą ogólną, a wyjątki od niej, dotyczące możliwości pobierania dwóch świadczeń, mają zastosowanie tylko w ściśle określonych sytuacjach, związanych z zasadami obliczania emerytur wojskowych według art. 15a lub 18e ustawy zaopatrzeniowej. W przypadku żołnierzy powołanych do służby przed 2 stycznia 1999 r., którzy nie podlegają tym przepisom, zasada pobierania jednego świadczenia ma zastosowanie, nawet jeśli emerytura wojskowa została obliczona z uwzględnieniem maksymalnego wymiaru 75% podstawy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i zmienił wyrok sądu okręgowego, oddalając odwołanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (1)

Czy w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej i emerytury z FUS, osoba uprawniona może pobierać oba świadczenia, jeśli emerytura wojskowa została obliczona według zasad sprzed 1 stycznia 1999 r. i osiągnęła maksymalny wymiar?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku żołnierzy powołanych do służby przed 2 stycznia 1999 r., którzy nie podlegają przepisom art. 15a lub 18e ustawy zaopatrzeniowej, obowiązuje zasada pobierania jednego świadczenia – wyższego lub wybranego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale III UZP 7/21, zinterpretował art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej, wskazując, że wyjątki od zasady pobierania jednego świadczenia dotyczą tylko sytuacji, gdy emerytura wojskowa została obliczona według zasad określonych w art. 15a lub 18e ustawy zaopatrzeniowej, co odnosi się do żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r. lub po 31 grudnia 2012 r. W przypadku żołnierzy powołanych do służby przed 2 stycznia 1999 r., nawet jeśli emerytura wojskowa osiągnęła maksymalny wymiar, obowiązuje zasada pobierania jednego świadczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i zmiana
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Warszawieinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.e.r. FUS art. 95 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

u.e.r. FUS art. 95 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ust. 1 stosuje się również, z uwzględnieniem art. 96, w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty określonych w ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 2 ust. 2, z wyjątkiem przypadku, gdy emerytura wojskowa lub policyjna została obliczona według zasad określonych w art. 15a albo art. 18e ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin lub w art. 15a lub art. 15d lub art. 18e ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji [...]

Pomocnicze

u.z.e. ż.z. art. 7

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przewidzianych w ustawie z prawem do emerytury lub renty albo do uposażenia w stanie spoczynku lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych przepisach, wypłaca się świadczenie wyższe lub wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

u.z.e. ż.z. art. 15a

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

Dotyczy zasad obliczania emerytury wojskowej dla żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r.

u.z.e. ż.z. art. 18e

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

Dotyczy zasad obliczania emerytury wojskowej dla żołnierzy powołanych do służby po 31 grudnia 2012 r.

u.e.r. FUS art. 16 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady obliczania emerytury wojskowej dla żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r.

u.e.r. FUS art. 14 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady obliczania emerytury wojskowej dla żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada pobierania jednego świadczenia w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej i emerytury z FUS jest zasadą ogólną. • Wyjątki od tej zasady, pozwalające na pobieranie dwóch świadczeń, dotyczą tylko emerytur wojskowych obliczonych według zasad określonych w art. 15a lub 18e ustawy zaopatrzeniowej, co odnosi się do żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r. • Żołnierze powołani do służby przed 2 stycznia 1999 r. nie mogą skorzystać z tych wyjątków, nawet jeśli ich emerytura wojskowa została obliczona z uwzględnieniem maksymalnego wymiaru.

Odrzucone argumenty

Emerytura wojskowa odwołującego, obliczona według zasad sprzed 1 stycznia 1999 r. i osiągająca maksymalny wymiar, nie wyłącza prawa do pobierania emerytury z FUS. • Zasada pobierania jednego świadczenia nie jest bezwzględna i w przypadku odwołującego zachodzi wyjątek od tej zasady.

Godne uwagi sformułowania

wykładnia art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej [...] była w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przedmiotem rozbieżności • o wyjątku od zasady pobierania jednego świadczenia nie decyduje data przyjęcia do służby, ale brak możliwości obliczenia emerytury wojskowej przy uwzględnieniu „cywilnego” stażu emerytalnego • zasada niekumulacji świadczeń • dyferencjacja uprawnień żołnierzy w zakresie prawa do wypłaty świadczeń emerytalnych w zbiegu jest związana wyłącznie z datą powołania ich do służby wojskowej (przed i po 1 stycznia 1999 r.) i stanowi jej konsekwencję, oznaczałaby ich nierówne traktowanie.

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący

Leszek Bielecki

sprawozdawca

Renata Żywicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zbiegu świadczeń emerytalnych, szczególnie w kontekście służb mundurowych, co jest istotne dla wielu osób i prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.

Czy można pobierać dwie emerytury? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o zbieg świadczeń wojskowych i ZUS.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst