II USKP 14/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego uwzględniający odwołanie J. L. od decyzji ZUS odmawiającej wznowienia wypłaty emerytury. J. L., emeryt wojskowy powołany do służby przed 1 stycznia 1999 r., domagał się wypłaty emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) obok już pobieranej emerytury wojskowej. Sądy niższych instancji uznały, że odmowa wypłaty świadczenia z FUS jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą równości, wskazując na odrębność systemów emerytalnych i fakt odprowadzania składek przez ubezpieczonego po zakończeniu służby wojskowej. Sąd Apelacyjny powołał się również na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące możliwości nabywania prawa do emerytury z powszechnego systemu przez żołnierzy. Sąd Najwyższy uchylił jednak zaskarżony wyrok, opierając się na uchwale siedmiu sędziów (III UZP 7/21). Zgodnie z tą uchwałą, ubezpieczony, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową, może pobierać tylko jedno świadczenie emerytalne – wyższe lub wybrane przez siebie, zgodnie z art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe jest nie tyle data powołania do służby, co fakt objęcia różnymi systemami emerytalnymi i potencjalna możliwość doliczenia stażu cywilnego do emerytury wojskowej, co w przypadku J. L. nie miało miejsca, gdyż służbę wojskową odbywał w całości przed 1 stycznia 1999 r. w systemie „zdefiniowanego świadczenia”. W związku z tym, odmowa wypłaty emerytury z FUS była zasadna, a odwołanie ubezpieczonego podlegało oddaleniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 95 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej dla żołnierzy powołanych do służby przed 1999 r.
Dotyczy specyficznej grupy żołnierzy zawodowych powołanych do służby przed 1999 r. i pobierających emeryturę wojskową.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczony, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową, może jednocześnie pobierać emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczony może pobierać tylko jedno świadczenie emerytalne – wyższe lub wybrane przez siebie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale siedmiu sędziów (III UZP 7/21), zinterpretował art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w sposób systemowy i funkcjonalny. Kluczowe jest nie tyle data powołania do służby, co fakt objęcia różnymi systemami emerytalnymi i potencjalna możliwość doliczenia stażu cywilnego do emerytury wojskowej. W przypadku żołnierzy powołanych do służby przed 1999 r., którzy nie mieli możliwości doliczenia stażu cywilnego do emerytury wojskowej (lub go nie posiadali), przysługuje im prawo do wyboru jednego świadczenia.
Jak należy interpretować wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia emerytalnego w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej, zawarty w art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyjątek ten należy interpretować nie tylko przedmiotowo (przez pryzmat zasad obliczania emerytury wojskowej), ale także podmiotowo, biorąc pod uwagę adresatów tych przepisów i fakt objęcia ich różnymi systemami emerytalnymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyjątek w art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej odnosi się do żołnierzy, których emerytury są obliczane na podstawie przepisów dotyczących emerytur wojskowych, co oznacza żołnierzy powołanych do służby po 1 stycznia 1999 r. lub po 31 grudnia 2012 r. Dla żołnierzy powołanych do służby przed 1 stycznia 1999 r., którzy byli objęci systemem „zdefiniowanego świadczenia”, nawet jeśli nie mieli możliwości doliczenia stażu cywilnego, przysługuje prawo do wyboru jednego świadczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Warszawie | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r. z FUS art. 95 § ust. 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczony, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową, może pobierać tylko jedno świadczenie emerytalne – wyższe lub wybrane przez siebie.
Pomocnicze
u.z.e.ż.z.o. art. 15a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
u.z.e.ż.z.o. art. 18e
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
u.z.e.ż.z.o. art. 18i
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
k.p.c. art. 398 § 13 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany ustaleniami faktycznymi, jeżeli skarga nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania lub taki zarzut okaże się niezasadny.
k.p.c. art. 398 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada pobierania tylko jednego świadczenia emerytalnego przez żołnierzy zawodowych powołanych do służby przed 1999 r., zgodnie z uchwałą SN III UZP 7/21. • Systemowa i funkcjonalna wykładnia art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej. • Różnice w systemach emerytalnych (zdefiniowane świadczenie vs. zdefiniowana składka) jako podstawa zróżnicowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja sądów niższych instancji oparta na konstytucyjnej zasadzie równości i odrębności systemów emerytalnych. • Możliwość pobierania dwóch świadczeń emerytalnych przez żołnierzy powołanych do służby przed 1999 r.
Godne uwagi sformułowania
systemowa wykładnia użytego w art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej zwrotu „z wyjątkiem przypadku, gdy emerytura wojskowa (...) została obliczona według zasad określonych w art. 15a albo 18e ustawy (zaopatrzeniowej)...” daje podstawę do przyjęcia, że ów wyjątek należy interpretować nie tylko przedmiotowo, (...) ale także podmiotowo • nie chodzi w nim o samą datę powołania do służby jako determinantę różnych uprawnień w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych, lecz o to, że te dwie grupy żołnierzy były objęte w okresie odbywania tej służby różnymi systemami emerytalnymi
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
przewodniczący
Krzysztof Rączka
sprawozdawca
Marek Szymanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 95 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej dla żołnierzy powołanych do służby przed 1999 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy żołnierzy zawodowych powołanych do służby przed 1999 r. i pobierających emeryturę wojskową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu emerytów wojskowych i wyjaśnia złożoną kwestię zbiegu tytułów do świadczeń emerytalnych, opierając się na kluczowej uchwale Sądu Najwyższego.
“Emerytura wojskowa i ZUS: Czy można pobierać dwa świadczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.