II USK 439/21

Sąd Najwyższy2021-04-14
SNubezpieczenia społeczneprawo do rentyŚrednianajwyższy
rentaubezpieczenie społecznepostępowanie kasacyjneśmierć stronynastępstwo prawneumorzenie postępowaniaSąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci strony i braku wskazania następców prawnych po upływie ponad pięciu lat od zawieszenia postępowania.

Sprawa dotyczyła prawa do renty, a postępowanie kasacyjne zostało zawieszone z powodu śmierci ubezpieczonego S.M. Pomimo upływu ponad pięciu lat od zawieszenia, nie zgłosili się następcy prawni zmarłego ani nie wskazano kuratora spadku. W związku z tym Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o prawo do renty. Postępowanie kasacyjne zostało pierwotnie zawieszone postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. z powodu śmierci ubezpieczonego S.M., zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Od momentu zawieszenia postępowania, do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie, ani nie zgłosili się następcy prawni zmarłego, ani nie wskazano kuratora spadku. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., stwierdził, że po upływie ponad pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania, zaistniały podstawy do jego umorzenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd umarza postępowanie kasacyjne, jeśli upłynął okres ponad pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci strony, a następcy prawni nie zostali wskazani ani nie zgłosili się.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy k.p.c. dotyczące zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony (art. 174 § 1 pkt 1, art. 180 § 1 pkt 1) oraz na przepis umożliwiający umorzenie postępowania w przypadku bezczynności następców prawnych po upływie pięciu lat od zawieszenia (art. 182 § 1 pkt 5).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
S.M.osoba_fizycznawnioskodawca (ubezpieczony)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umorzy postępowanie, jeżeli od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania upłynęło pięć lat.

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu apelacyjnym stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu przed Sądem Najwyższym stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 180 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności - gdy przyczyną zawieszenia była śmierć strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ ponad pięciu lat od zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony. Brak zgłoszenia się następców prawnych zmarłego ubezpieczonego lub wskazania kuratora spadku.

Godne uwagi sformułowania

Od chwili zawieszenia postępowania kasacyjnego do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie ani nie zgłosili się i nie zostali wskazani następcy prawni zmarłego ubezpieczonego. W przypadku śmierci strony na etapie postępowania kasacyjnego (...) zawieszeniu podlega jedynie postępowanie kasacyjne.

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Postępowanie w przypadku śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym i brak następców prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym i upływu pięciu lat od zawieszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy specyficznych przepisów k.p.c. dotyczących umorzenia postępowania po śmierci strony, co może być interesujące dla prawników procesowych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II USK 439/21
POSTANOWIENIE
Dnia 14 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z wniosku S.M.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.
‎
o prawo do renty,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 kwietnia 2021 r.,
‎
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w
(…)
‎
z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt III AUa
(…)
,
umarza postępowanie kasacyjne.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy uchylił swoje postanowienie z dnia 24 września 2015 r. i zawiesił postępowanie kasacyjne na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 w związku z art. 391 § 1 i
art. 398
21
k.p.c. ze względu na śmierć ubezpieczonego S. M. Skrócony odpis aktu zgonu złożył do akt Sądu Najwyższego organ rentowy. Odpis postanowienia o zawieszeniu postępowania został doręczony pełnomocnikowi zmarłego ubezpieczonego radcy prawnemu R. O. oraz pełnomocnikowi organu rentowego radcy prawnej J. K.
Od chwili zawieszenia postępowania kasacyjnego do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie ani nie zgłosili się i nie zostali wskazani następcy prawni zmarłego ubezpieczonego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Zawieszenie postępowania jest obligatoryjne i następuje do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. Zgodnie bowiem z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności - gdy przyczyną zawieszenia była śmierć strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W przypadku śmierci strony na etapie postępowania kasacyjnego - poza tokiem instancji, po zaskarżeniu skargą kasacyjną prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji - zawieszeniu podlega jedynie postępowanie kasacyjne.
W rozpoznawanej sprawie nie zostali wskazani spadkobiercy zmarłego ubezpieczonego ani nie zgłosili się sami do Sądu Najwyższego, wykazując, że są następcami prawnymi zmarłego lub że został ustanowiony kurator spadku.
Wobec powyższego zaistniały podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., ponieważ upłynął okres ponad pięciu lat od daty wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę