II KK 4/22

Sąd Najwyższy2023-08-17
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwapraworządnośćstatus sędziegoprawo do sądu

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do trybu jego powołania.

Pełnomocnik wnioskodawcy J. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie II KK 4/22. Argumentował, że sędzia został powołany w tym samym trybie, co inni sędziowie już wyłączeni z rozpoznania tej sprawy, co budzi wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny i wyłączył sędziego od udziału w sprawie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek pełnomocnika wnioskodawcy J. K. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie o sygn. II KK 4/22. Wniosek opierał się na argumentacji, że sędzia Zgoliński został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w tym samym trybie, co inni sędziowie, którzy zostali już wyłączeni od rozpoznania tej sprawy. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za zasadne, podkreślając, że powołanie sędziego w trybie budzącym wątpliwości może wywoływać uzasadnione obawy co do jego bezstronności, zarówno u strony, jak i w odbiorze zewnętrznym. W związku z tym postanowiono wyłączyć sędziego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy. Sąd wyraził ubolewanie z powodu niemożności merytorycznego rozpoznania sprawy, wskazując na problemy prawne wynikające z przepisów dotyczących Krajowej Rady Sądownictwa i statusu sędziów, które podważają fundamenty praworządności i utrudniają obywatelom realizację prawa do sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Powołanie sędziego w trybie budzącym wątpliwości co do zgodności z prawem może wywoływać uzasadnione obawy co do jego bezstronności, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy kwestii związanych z tym trybem powołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) - tryb powołania sędziów budzący wątpliwości.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia został powołany w tym samym trybie, co inni sędziowie już wyłączeni od rozpoznania sprawy. Powołanie w kwestionowanym trybie może budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Godne uwagi sformułowania

sędzia powołany we wskazanym trybie, którzy rozpoznawać by mieli kasację w tej sprawie „zapewne mieliby w polu widzenia, że to rozstrzygnięcie nie jest bez znaczenia dla ich statusu sędziego Sądu Najwyższego.” Odpowiedzialność za taki stan rzeczy ponoszą nie strony postępowań i sami sędziowie a podmioty, które uczestniczyły w tworzeniu ustaw podważających fundamenty praworządności.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Igor Zgoliński

sędzia do wyłączenia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na tryb powołania, problemy z praworządnością i realizacją prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziów w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, statusu sędziów i prawa do sądu, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Czy tryb powołania ma znaczenie dla sprawiedliwości?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 4/22
POSTANOWIENIE
Dnia 17 sierpnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
w sprawie J. K.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 17 sierpnia 2023 r.,
wniosku pełnomocnika wnioskodawcy z dnia 5 czerwca 2023 r. o wyłączenie sędziego,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. II KK 4/22
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2023 r. wniosek o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie pozostawiony został bez rozpoznania. Pełnomocnik wnioskodawcy J. K. wniósł pismo zatytułowane „zażalenie wnioskodawcy” na to postanowienie. Pismo to zostało zarejestrowane jako nowy wniosek o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy (KRI 220). W piśmie tym pełnomocnik wnioskodawcy podniósł, że te same wskazywane już we wcześniejszych wnioskach okoliczności dotyczą SSN Igora Zgolińskiego, ponieważ jest to również sędzia powołany w tym samym trybie, co poprzednio wyłączeni od udziału w rozpoznaniu tej sprawie inni sędziowie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o wyłączenie jest zasadny. Igor Zgoliński powołany został na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej  na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). W tym samy trybie powołana została sędzia, która rozpoznawała tę sprawę w Sądzie Apelacyjnym w Lublinie i kwestia prawidłowości obsady tego Sądu, stanowi przedmiot jednego z zarzutów kasacji. Rozpoznawanie tego zarzutu przez osobę – sędziego SN, który powołany został w tożsamym trybie, może wywoływać wątpliwości zarówno strony, te są zresztą wyraźnie artykułowane w pismach pełnomocnika wnioskodawcy, jak i w odbiorze zewnętrznym. Stało się to podstawą wyłączenia już kilku sędziów od rozpoznania przedmiotowej sprawy, począwszy od postanowienia z dnia 29 lipca 2022 r., w którego uzasadnieniu trafnie podkreślono, że sędziowie powołani we wskazanym trybie, którzy rozpoznawać by mieli kasację w tej sprawie „zapewne mieliby w polu widzenia, że to rozstrzygnięcie nie jest bez znaczenia dla ich statusu sędziego Sądu Najwyższego.”
Z powyższych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej. Na marginesie dodać wypada, że system przydziału spraw obowiązujący w Izbie Karnej Sądu Najwyższego nie stwarza możliwości wyłączenia części sędziów od rozpoznawania danej kategorii spraw, także wniosków o wyłączenie. Należy również wyrazić ubolewanie z powodu niemożności merytorycznego rozpoznania tej sprawy przez dłuższy już czas. Sytuacja taka wynika ze stworzonego ustawą o KRS wymienioną powyżej, a także innymi przepisami, w tym art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym stanem prawnym, w którym kwestionowany jest status sędziów. Odpowiedzialność za taki stan rzeczy ponoszą nie strony postępowań i sami sędziowie a podmioty, które uczestniczyły w tworzeniu ustaw podważających fundamenty praworządności. Wymierne konsekwencje tych działań ustawodawczych dotykają przy tym obywateli, którzy nie mogą realizować swojego prawa do sądu i rzetelnego procesu.
[SOP]
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI