Orzeczenie · 2024-08-13

II USK 305/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-08-13
SNubezpieczenia społecznerentyNiskanajwyższy
renta inwalidzkaubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyskarga kasacyjnapostępowanie cywilneCOVID-19skład sądu

Sprawa dotyczyła odwołania E. Ś. od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie w przedmiocie ustalenia wysokości policyjnej renty inwalidzkiej. Po oddaleniu odwołania przez Sąd Okręgowy w Warszawie i apelacji przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 367 § 3 k.p.c. poprzez rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w składzie jednego sędziego, co miało naruszać prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Ponadto, zarzucano naruszenie art. 235^2 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. przez pominięcie wnioskowanych dowodów. W zakresie prawa materialnego, skarżąca podnosiła zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji oraz naruszenia przepisów Konstytucji RP i Karty praw podstawowych UE. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznał, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. W szczególności, Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut nieważności postępowania z powodu orzekania w składzie jednego sędziego nie jest zasadny, powołując się na przepisy ustawy COVID-19 oraz uchwałę Sądu Najwyższego III PZP 6/22. Nie wykazano również potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani oczywistej zasadności skargi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych i stosowania przepisów przejściowych związanych z COVID-19.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i interpretacji przepisów przejściowych, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii renty.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w składzie jednego sędziego w okresie obowiązywania przepisów związanych z COVID-19 narusza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w składzie jednego sędziego było zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy COVID-19, a późniejsza uchwała Sądu Najwyższego III PZP 6/22 nie miała wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, który dopuszczał rozpoznawanie spraw w składzie jednego sędziego, a także na fakt, że uchwała III PZP 6/22, która mogłaby sugerować inną wykładnię, została podjęta po wydaniu zaskarżonego wyroku.

Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo pominął wnioskowane przez odwołującą dowody, uznając, że zmierzały do przedłużenia postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie analizowano merytorycznie, gdyż nie było to podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozpoznał merytorycznie tego zarzutu, skupiając się na przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji oraz przepisy Konstytucji RP i Karty praw podstawowych UE?

Odpowiedź sądu

Nie analizowano merytorycznie, gdyż nie było to podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozpoznał merytorycznie tego zarzutu, skupiając się na przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
E. Ś.osoba_fizycznaodwołująca
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (30)

Główne

ustawa zaopatrzeniowa art. 13b § ust. 1 pkt 5 lit. c tiret piąte

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Kryterium służby na rzecz totalitarnego państwa.

ustawa zaopatrzeniowa art. 22a § ust. 2-3

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Kryterium służby na rzecz totalitarnego państwa.

ustawa zaopatrzeniowa art. 32 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Ustalanie wysokości renty.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut nieważności postępowania z powodu składu sądu.

k.p.c. art. 367 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie przepisu ustawy COVID-19.

ustawa COVID-19 art. 15zzs § ust. 4 pkt 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w składzie jednego sędziego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona zdrowia publicznego.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności.

k.p.c. art. 235 § 2 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Pomijanie wniosków dowodowych.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiot dowodu.

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Związanie Rzeczypospolitej Polskiej prawem międzynarodowym.

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Godność człowieka.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 40

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona wolności i praw.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

EKPC art. 14

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Zakaz dyskryminacji.

Karta praw podstawowych UE art. 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Godność człowieka.

Karta praw podstawowych UE art. 4

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.

Karta praw podstawowych UE art. 6

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do wolności i bezpieczeństwa.

Karta praw podstawowych UE art. 20

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Równość wobec prawa.

Karta praw podstawowych UE art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do oikegłości.

k.p.c. art. 398 § 4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej - potrzeba wykładni przepisów.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej - nieważność postępowania.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej - oczywista zasadność.

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skutki uwzględnienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 16

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie co do istoty sprawy.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty zastępstwa procesowego.

k.p.c. art. 398 § 9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 367 § 3 k.p.c. przez rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w składzie jednego sędziego. • Naruszenie art. 235^2 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. przez pominięcie wnioskowanych dowodów. • Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji oraz przepisów Konstytucji RP i Karty praw podstawowych UE.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. • Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać. • nie w każdej sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. • nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. • nie można bowiem twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek dociekań lub analiz, a jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów - wymagającej z natury rzeczy pogłębionych rozważań.

Skład orzekający

Jarosław Sobutka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych i stosowania przepisów przejściowych związanych z COVID-19."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i interpretacji przepisów przejściowych, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii renty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z rozpoznawaniem skarg kasacyjnych i stosowaniem przepisów przejściowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakującego rozstrzygnięcia merytorycznego.

Sąd Najwyższy stawia tamę nadużywaniu skargi kasacyjnej: kluczowe zasady przyjęcia sprawy do rozpoznania.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst