II USK 272/21

Sąd Najwyższy2025-07-24
SNubezpieczenia społeczneprawo do rentyŚrednianajwyższy
rentaniezdolność do pracyubezpieczenia społecznepostępowanie kasacyjneśmierć stronyumorzenie postępowanianastępstwo prawne

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci wnioskodawcy i braku zgłoszenia się następców prawnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy K.C. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Postępowanie kasacyjne zostało wcześniej zawieszone z powodu śmierci wnioskodawcy. Ponieważ nie zgłosili się następcy prawni, a minął odpowiedni termin, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie.

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Jolanty Frańczak rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy K.C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Bydgoszczy w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Postępowanie kasacyjne zostało zawieszone postanowieniem z dnia 22 lipca 2020 r. ze względu na śmierć wnioskodawcy, co potwierdzono złożonym odpisem aktu zgonu. Od momentu zawieszenia nie wpłynął wniosek o podjęcie postępowania. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 174 § 1 pkt 1, art. 180 § 1 pkt 1, art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c.), wskazał, że w przypadku śmierci strony sąd zawiesza postępowanie, a następnie może je podjąć po zgłoszeniu się następców prawnych lub ustanowieniu kuratora spadku. Ponieważ w niniejszej sprawie nikt nie wykazał prawa do udziału w postępowaniu jako następca prawny zmarłego wnioskodawcy, a minął okres ponad pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu, Sąd Najwyższy uznał, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien umorzyć postępowanie kasacyjne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy k.p.c. dotyczące zawieszenia i podjęcia postępowania w przypadku śmierci strony. Wskazał, że jeśli po zawieszeniu postępowania kasacyjnego z powodu śmierci wnioskodawcy nie zgłoszą się następcy prawni, a upłynie ponad pięć lat od postanowienia o zawieszeniu, istnieją podstawy do umorzenia postępowania na mocy art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
K.C.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bydgoszczyinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umarza postępowanie, gdy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania upłynęło ponad pięć lat.

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.

k.p.c. art. 180 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności - gdy przyczyną zawieszenia była śmierć strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do postępowania w sprawach rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć wnioskodawcy jako przyczyna zawieszenia postępowania. Brak zgłoszenia się następców prawnych. Upływ ponad pięcioletniego terminu od zawieszenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

umarza postępowanie kasacyjne zawiesił postępowanie kasacyjne na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. ze względu na śmierć wnioskodawcy Od chwili zawieszenia postępowania kasacyjnego do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie. w przypadku śmierci strony na etapie postępowania kasacyjnego [...] zawieszeniu podlega jedynie postępowanie kasacyjne. Wobec powyższego w sprawie zaistniały podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., ponieważ upłynął okres ponad pięciu lat od daty wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci wnioskodawcy.

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci strony i braku następców prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii rentowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny, dotyczący umorzenia postępowania z powodu śmierci strony i braku następców prawnych. Nie zawiera elementów faktycznych ani prawnych, które byłyby szczególnie interesujące dla szerszego grona odbiorców.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II USK 272/21
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z wniosku K.C.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Bydgoszczy
‎
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 lipca 2025 r.,
‎
w przedmiocie rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
‎
z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt III AUa 277/19,
umarza postępowanie kasacyjne na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 w związku z art. 391 § 1 oraz art. 398
21
k.p.c.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 22 lipca 2020 r. w sprawie z odwołania K.C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bydgoszczy o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy zawiesił postępowanie kasacyjne na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. ze względu na śmierć wnioskodawcy. Skrócony odpis aktu zgonu K.C. został złożony do akt sprawy w dniu 19 czerwca 2020 r. Od chwili zawieszenia postępowania kasacyjnego do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Zawieszenie postępowania jest obligatoryjne i następuje do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
Natomiast w myśl art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności - gdy przyczyną zawieszenia była śmierć strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W przypadku śmierci strony na etapie postępowania kasacyjnego - poza tokiem instancji, po zaskarżeniu skargą kasacyjną prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji - zawieszeniu podlega jedynie postępowanie kasacyjne.
W rozpoznawanej sprawie nie zgłosiły się osoby, które wykazałyby, że postępowanie może dalej toczyć się z ich udziałem jako następców prawnych.
Wobec powyższego w sprawie zaistniały podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., ponieważ upłynął okres ponad pięciu lat od daty wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci wnioskodawcy.
Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
(J.C.)
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI