Orzeczenie · 2025-12-09

II USK 252/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-09
SNubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzebicie zasłony korporacyjnejpracodawcaZUSspółkaumowa o pracęgrupa kapitałowa

Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Sąd Okręgowy zmienił decyzję organu rentowego, stwierdzając, że A. K. nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek S. P. sp. z o.o. z tytułu umowy o pracę zawartej z S. S. sp. z o.o. Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów procesowych (art. 327¹ § 1 k.p.c., art. 232 w zw. z art. 477 k.p.c.) oraz materialnych (m.in. art. 6 k.c., art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), kwestionując ustalenie, że pracodawcą był S. S. sp. z o.o., a nie S. P. sp. z o.o., oraz podnosząc kwestię 'przebicia zasłony korporacyjnej'. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie zachodzi przesłanka oczywistej zasadności, ponieważ kwestia ta była już wielokrotnie analizowana przez Sąd Najwyższy, a skarżący w istocie zmierza do podważenia ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla zastosowania konstrukcji 'przebicia zasłony korporacyjnej' konieczne jest wykazanie, że pracodawca i zleceniodawca należą do tego samego organizmu gospodarczego, czego w tej sprawie nie ustalono. Wobec braku wykazania oczywistej zasadności, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie, że Sąd Najwyższy odmawia przyjmowania skarg kasacyjnych, które powielają argumentację rozstrzygniętą w poprzednich orzeczeniach, a także dla potwierdzenia kryteriów stosowania konstrukcji 'przebicia zasłony korporacyjnej' w sprawach ubezpieczeniowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia, co ogranicza jego wartość dowodową w kwestiach merytorycznych. Konkretne zastosowanie konstrukcji 'przebicia zasłony korporacyjnej' wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sytuacji, gdy pracownik jest formalnie zatrudniony przez jedną spółkę (S. S. sp. z o.o.), a faktycznie świadczy pracę na rzecz innej spółki z tej samej grupy kapitałowej (S. P. sp. z o.o.), można zastosować konstrukcję 'przebicia zasłony korporacyjnej' w celu ustalenia rzeczywistego pracodawcy dla celów ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie ustalono, że pracodawca i zleceniodawca należą do tego samego organizmu gospodarczego (grupy kapitałowej) i nie wykazano nadużycia formy prawnej spółki w celu obejścia prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że dla zastosowania konstrukcji 'przebicia zasłony korporacyjnej' kluczowe jest ustalenie, że spółki należą do tego samego organizmu gospodarczego (grupy kapitałowej) i że doszło do nadużycia formy prawnej w celu obejścia przepisów prawa ubezpieczeń społecznych. W tej sprawie takich relacji nie ustalono, a organ rentowy nie wykazał, że rzeczywistym pracodawcą była spółka S. P. sp. z o.o.

Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do merytorycznego rozpoznania skargę kasacyjną, jeśli podnoszone w niej zarzuty dotyczą kwestii prawnych, które były już wielokrotnie analizowane przez Sąd Najwyższy i nie ujawniły się nowe okoliczności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący nie wykaże za pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego lub że skarga jest oczywiście uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna służy realizacji interesu publicznego i wymaga wykazania przesłanek kwalifikowanych (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność). W sytuacji, gdy Sąd Najwyższy udzielił już jednoznacznych odpowiedzi na daną kwestię prawną, a skarżący powołuje się na te same argumenty, nie ma potrzeby przyjmowania kolejnych podobnych skarg do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
S. P. Sp. z o.o. w W.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Warszawieorgan_państwowyorgan rentowy
S. S. sp. z o.o. w W.spółkauczestnik
A. K.osoba_fizycznaubezpieczony

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 327 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

u.s.u.s. art. 6 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p. art. 22 § 1

Kodeks pracy

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

u.s.u.s. art. 8 § 2a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 8 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p. art. 3

Kodeks pracy

u.s.u.s. art. 17 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez organ rentowy, że doszło do 'przebicia zasłony korporacyjnej' w rozumieniu przepisów prawa ubezpieczeń społecznych. • Kwestia ustalenia rzeczywistego pracodawcy w grupach kapitałowych była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy, co wyklucza potrzebę ponownego merytorycznego rozpoznania skargi. • Skarżący zmierza do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 327¹ § 1 k.p.c., art. 232 w zw. z art. 477 k.p.c.) przez Sąd Apelacyjny. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (m.in. art. 6 k.c., art. 6 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s., art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 8 ust. 2a u.s.u.s.) przez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów dotyczących ustalenia pracodawcy i 'przebicia zasłony korporacyjnej'.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej merytorycznego rozpoznania. • Skarga kasacyjna służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. • Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje, gdy bez dokonania pogłębionej analizy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi zasługują na uwzględnienie. • W sytuacji, gdy Sąd Najwyższy udzielił już jednoznacznych odpowiedzi co do danej kwestii prawnej, a nie ujawniły się nowe, nieznane wcześniej okoliczności mające wpływ na wynik wykładni, nie ma potrzeby przyjmowania do merytorycznego rozpoznania kolejnych skarg kasacyjnych. • Strona skarżąca, wnioskując o przyjęcie skargi do rozpoznania, w oparciu o przesłankę oczywistej zasadności wniesionej skargi kasacyjnej w istocie zmierza do podważenia ustalonego przez Sądy orzekające stanu faktycznego sprawy, co usuwa się spod kontroli kasacyjnej. • Dla przyjęcia konstrukcji odkrycia rzeczywistego pracodawcy przez 'uniesienie zasłony osobowości prawnej' decydujące znaczenie będzie miało ustalenie, że pracodawca i zleceniodawca ubezpieczonego, choć są odrębnymi spółkami kapitałowymi, przynależą do tego samego organizmu gospodarczego - grupy kapitałowej.

Skład orzekający

Robert Stefanicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że Sąd Najwyższy odmawia przyjmowania skarg kasacyjnych, które powielają argumentację rozstrzygniętą w poprzednich orzeczeniach, a także dla potwierdzenia kryteriów stosowania konstrukcji 'przebicia zasłony korporacyjnej' w sprawach ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia, co ogranicza jego wartość dowodową w kwestiach merytorycznych. Konkretne zastosowanie konstrukcji 'przebicia zasłony korporacyjnej' wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i prawie spółek ze względu na analizę konstrukcji 'przebicia zasłony korporacyjnej' oraz procedury kasacyjnej.

Sąd Najwyższy: Czy powtarzanie argumentów w skardze kasacyjnej ma sens?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst