II USK 234/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Macieja Pacudy rozpoznał skargę kasacyjną ubezpieczonego Ł. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku w sprawie o prawo do renty. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 marca 2023 r. oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który wcześniej oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczony w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania, w tym art. 232, 286, 278 § 1, 378 § 1, 382, 233 § 1, 467 § 4, 328 § 2, 391 § 1, 381 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, w tym przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadniał jej oczywistą zasadnością i rażącymi naruszeniami przepisów. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., stwierdził, że skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów do jej przyjęcia. Podkreślono, że skarga kasacyjna służy kontroli prawidłowości stosowania prawa, a nie weryfikacji ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym opinię biegłego, i nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. W szczególności, sąd nie miał obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego z urzędu, gdyż opinia posiadana przez sąd była wystarczająca i nie zawierała istotnych wad. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył ubezpieczonego kosztami postępowania kasacyjnego organu rentowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście wymogów formalnych i merytorycznych, a także prawidłowej oceny dowodów z opinii biegłych w sprawach rentowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy rentowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zachodzi istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów do jej przyjęcia do rozpoznania.
Uzasadnienie
Skarżący nie wykazał, aby w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Argumentacja skarżącego dotycząca naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego nie wykazała kwalifikowanego naruszenia prawa, które byłoby widoczne prima facie.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym opinię biegłego, ustalając datę powstania niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wziął pod uwagę cały zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentację medyczną i opinię biegłego. Wnioski sądu nie pozostawały w sprzeczności z opinią biegłego, a ustalenie daty powstania niezdolności do pracy nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej, gdy wcześniejsze powstanie było jedynie prawdopodobne.
Czy sąd drugiej instancji miał obowiązek dopuścić z urzędu dowód z opinii innego biegłego z zakresu psychiatrii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie miał takiego obowiązku.
Uzasadnienie
Uprawnienie sądu do dopuszczenia dowodu z urzędu (art. 232 zdanie drugie k.p.c.) ma charakter wyjątkowy. Sąd nie jest obowiązany dopuszczać dowodu z opinii innych biegłych, jeżeli posiadana opinia jest wystarczająca i nie zawiera istotnych wad. W tym przypadku opinia biegłego była miarodajna, a skarżący nie wykazał jej wad.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. Z. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona.
ustawa emerytalna art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Jeżeli nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, a ustalono okres, w którym niezdolność powstała, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia ani daty, ani okresu powstania niezdolności do pracy, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji bierze pod uwagę całość materiału dowodowego zebranego w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli do stwierdzenia faktów lub oceny ich pod względem prawnym albo faktycznym potrzebne są wiadomości specjalne, sąd powoła biegłego lub biegłych.
k.p.c. art. 232 § zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez strony.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może z własnej inicjatywy dopuścić dowód z opinii dalszych biegłych lub zlecić ponowne przesłuchanie tych samych biegłych.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą lub niższą kwotę, niż wynika to z zasad przewidzianych w artykule poprzedzającym, albo nie obciążyć jej w ogóle kosztami sądowymi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 232 zd. drugie, 286, 278 § 1, 378 § 1, 382, 233 § 1, 467 § 4, 328 § 2, 391 § 1, 381 k.p.c.) • Naruszenie prawa materialnego (art. 57 ust. 1 pkt 3, 12 ust. 1 i 3, 13 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy emerytalnej) • Oparcie wyroku w części jedynie na opinii biegłego oraz na samoistnych ustaleniach Sądu, które były sprzeczne z wnioskami biegłego • Nieprzeprowadzenie przez Sąd drugiej instancji dowodu z opinii innego biegłego psychiatry • Niewystarczająca analiza stanu zdrowia skarżącego i nieprawidłowe ustalenie daty powstania niezdolności do pracy
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (...) • Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. • Sąd nie jest jednak obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinią biegłego zostały przekonane również strony. Wystarczy, że opinia jest przekonująca dla sądu.
Skład orzekający
Maciej Pacuda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście wymogów formalnych i merytorycznych, a także prawidłowej oceny dowodów z opinii biegłych w sprawach rentowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy rentowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje również, jak sąd ocenia dowody z opinii biegłych w sprawach rentowych.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria i pułapki procesowe.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.