II USK 187/23

Sąd Najwyższy2024-10-23
SNubezpieczenia społecznezasiłki choroboweWysokanajwyższy
ubezpieczenie chorobowezasiłek chorobowyskarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność postępowaniaskład sąduuchwała SNCOVID-19

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wyrok sądu drugiej instancji wydany przed datą uchwały SN dotyczącej składu sądu nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.

Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, zarzucając nieważność postępowania z powodu rozpoznania apelacji przez skład jednego sędziego, powołując się na uchwałę SN III PZP 6/22. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że wyrok sądu drugiej instancji został wydany przed datą uchwały SN, a wykładnia prawa w niej zawarta obowiązuje od dnia jej podjęcia, co oznacza, że orzeczenie wydane przed tą datą w kwestionowanym składzie nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez M. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2023 r., który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Gdańsku. Sprawa dotyczyła odmowy prawa do zasiłku chorobowego za okres od 3 marca 2017 r. do 25 maja 2017 r. Skarżąca argumentowała, że postępowanie przed Sądem Okręgowym było nieważne z powodu rozpoznania apelacji przez skład jednego sędziego, powołując się na uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22. Sąd Najwyższy, stosując art. 398^9^ § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania. Uzasadnił to tym, że wyrok Sądu Okręgowego został wydany w dniu 6 lutego 2023 r., czyli przed datą podjęcia uchwały III PZP 6/22 (26 kwietnia 2023 r.). Zgodnie z zasadą prawną przyjętą w tej uchwale, wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia, a zatem orzeczenie wydane przez sąd drugiej instancji w składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. w okresie do 26 kwietnia 2023 r. włącznie nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. W związku z brakiem przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 398^9^ § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok wydany przed datą uchwały SN III PZP 6/22 w składzie jednego sędziego nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu 7 sędziów III PZP 6/22, która stwierdziła nieważność postępowania w takich przypadkach, ale jednocześnie postanowiła nadać jej moc zasady prawnej obowiązującej od dnia jej podjęcia. Ponieważ zaskarżony wyrok został wydany przed datą tej uchwały, nie można było zastosować jej skutków wstecznie jako samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańskuinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9^ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9^ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli Sąd Najwyższy nie przyjmie skargi kasacyjnej do rozpoznania, postanawia o odmowie jej przyjęcia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi między innymi w przypadku rozpoznania sprawy przez skład sądu sprzeczny z przepisami prawa.

ustawa z dnia 2 marca 2020 r. art. 15zzs^1^ § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten regulował możliwość rozpoznawania spraw przez sądy drugiej instancji w składzie jednego sędziego w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok sądu drugiej instancji został wydany przed datą uchwały SN III PZP 6/22, co wyłącza jej zastosowanie jako samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu rozpoznania apelacji przez skład jednego sędziego.

Godne uwagi sformułowania

nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania

Skład orzekający

Krzysztof Staryk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady prawnej uchwały SN III PZP 6/22 i jej zastosowanie do orzeczeń wydanych przed jej podjęciem."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarga kasacyjna opiera się na zarzucie nieważności postępowania z powodu składu sądu, a zaskarżone orzeczenie zostało wydane przed datą uchwały SN III PZP 6/22.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze składem sądu i jego wpływem na ważność postępowania, szczególnie w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19. Pokazuje, jak daty uchwał SN wpływają na stosowanie prawa.

Czy wyrok sprzed uchwały SN jest nieważny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II USK 187/23
POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Staryk
w sprawie z odwołania M. W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku
‎
o zasiłek chorobowy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 października 2024 r.,
‎
skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
‎
z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt VII Ua 81/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[SOP]
UZASADNIENIE
W wyroku z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt VII Ua 81/22, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku – w sprawie z odwołania M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańsku – oddalił apelację odwołującej się od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt VI U 1095/17, w którym Sąd Rejonowy oddalił odwołanie M. W. od decyzji organu rentowego z dnia 13 września 2017 r., w której ZUS Oddział w Gdańsku odmówił M. W. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 3 marca 2017 r. do 25 maja 2017 r. wskazując, że M. W. została objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia 1 grudnia 2016 r., a niezdolna do pracy stała się od 17 listopada 2016 r. do 25 maja 2017 r.
Powyższy wyrok Sądu Okręgowego odwołująca się zaskarżyła skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania (art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.) określona art. 379 pkt 4 k.p.c. wskutek rozpoznania apelacji przez skład sądu sprzeczny z przepisami prawa (w składzie jednego sędziego zamiast trzech sędziów).
Skarżąca powołała się na uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 i wskazała, że w odniesieniu do postępowania przed Sądem Okręgowym spełniona została przesłanka nieważności postępowania określona w art. 379 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna odwołującej się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania sądowego (art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.
W uchwale składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 – OSNP 2023/10/104, Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs
1
ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.) oraz postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej i ustalił, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia.
W niniejszej sprawie zaskarżony rozpatrywaną skargą kasacyjną wyrok Sądu drugiej instancji został wydany w dniu 6 lutego 2023 r., a więc dwa miesiące przed podjęciem uchwały. Przyjęta w powołanej uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia, co Sąd Najwyższy umotywował argumentami dotyczącymi interesu społecznego oraz powagi i wizerunku sądownictwa w odbiorze opinii publicznej. Wydanie zatem orzeczenia przez sąd drugiej instancji w składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs
1
ust. 1 pkt 4 ustawy z 2 marca 2020 r. w okresie do 26 kwietnia 2023 r. włącznie, nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.
Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 398
9
§ 2 k.p.c.
ł
.
n
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI