II USK 166/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędzi od orzekania, uznając, że powołanie sędziego przez KRS ukształtowaną w nowym trybie nie stanowi podstawy do jego wyłączenia.
Pełnomocnik W. O. złożył wniosek o wyłączenie Sędzi Ewy Stryczyńskiej od orzekania w sprawie dotyczącej wysokości emerytury policyjnej. Jako podstawę wniosku podano powołanie sędzi na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie, odwołując się do przepisów k.p.c., Konstytucji RP, EKPC, Karty Praw Podstawowych oraz orzecznictwa. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że powołanie sędziego w obecnym trybie nie stanowi samoistnej podstawy do jego wyłączenia, a przyczyny wyłączenia muszą być indywidualne i konkretne.
Wniosek o wyłączenie Sędzi Sądu Najwyższego Ewy Stryczyńskiej od orzekania w sprawie dotyczącej wysokości emerytury policyjnej został złożony przez pełnomocnika W. O. Podstawą wniosku było powołanie sędzi na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 2017 r. Wnioskodawca powołał się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 49 § 1 k.p.c. i art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.), Konstytucję RP (art. 45 ust. 1), Europejską Konwencję Praw Człowieka (art. 6 ust. 1), Kartę Praw Podstawowych (art. 47) oraz orzecznictwo ETPCz, TSUE, Sądu Najwyższego i NSA. Sędzia E. S. oświadczyła, że poza KRS wniosek nie powołuje żadnej okoliczności dotyczącej jej osoby, która mogłaby uzasadniać wyłączenie. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając go za niezasadny. W uzasadnieniu wskazano, że sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy i nie może zastępować przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS nie stanowi podstawy do wyłączenia, co potwierdzają wyroki Trybunału Konstytucyjnego. Ustawa o Sądzie Najwyższym wprost zakazuje oceny zgodności z prawem powołania sędziego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, nawet ukształtowanej w nowym trybie, nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przyczyny wyłączenia sędziego muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne. Uchwały Sądu Najwyższego nie mają mocy ustawy i nie mogą zastępować przepisów procedury cywilnej. Ustawa o Sądzie Najwyższym zakazuje oceny zgodności z prawem powołania sędziego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. O. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie | organ_państwowy | organ wydający decyzję |
Przepisy (6)
Główne
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy.
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § § 3
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyczyny wyłączenia sędziego muszą być indywidualne i konkretne. Uchwały SN nie mają mocy ustawy i nie mogą zastępować przepisów procedury cywilnej. Ustawa o SN zakazuje oceny zgodności z prawem powołania sędziego.
Odrzucone argumenty
Powołanie sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie stanowi podstawę do jego wyłączenia. Uchwała SN BSA I 4110-1/20 stanowi podstawę do wyłączenia sędziego. Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust.1 EKPC, art. 47 KPP oraz orzecznictwo ETPCz i TSUE uzasadniają wyłączenie sędziego.
Godne uwagi sformułowania
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Ewa Stryczyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego, interpretacja przepisów o KRS i SN, niezawisłość sędziowska."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego w kontekście zmian w KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych sądownictwa i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Czy powołanie przez nową KRS dyskwalifikuje sędziego? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II USK 166/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania W. O. od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o wysokość emerytury policyjnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25 marca 2025 r., wniosku odwołującego się o wyłączenie SSN Ewy Stryczyńskiej od orzekania w sprawie, oddala wniosek o wyłączenie Sędzi Sądu Najwyższego Ewy Stryczyńskiej od orzekania w sprawie II USK 166/23. UZASADNIENIE Pełnomocnik W. O. w piśmie z 7 stycznia 2025 r. wniósł o wyłączenie Sędzi Sądu Najwyższego Ewy Stryczyńskiej od orzekania w sprawie z powołaniem się na art. 49 § 1 k.p.c. i art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. W uzasadnieniu wskazał na powołanie Sędzi na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110-1/20, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 47 Karty Praw Podstawowych, wyroki ETPCz i TSUE oraz orzeczenia Sądu Najwyższego i NSA. Sędzia E. S. oświadczyła (art. 52 § 2 k.p.c.), że prócz KRS wniosek nie powołuje żadnej okoliczności dotyczącej jej osoby, które mogłyby uzasadniać zastosowanie jednej z wymienionych podstaw wyłączenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Oznacza to, że wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy nie może być dowolne. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego z art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. Uchwała Sądu Najwyższego nie może być sprzeczna z ustawą. Sama w sobie nie jest też źródłem prawa powszechnego i dlatego nie zastępuje ustawy (art. 87 ust. 1, art. 176 ust. 2 Konstytucji RP.). Za właściwe należy przyjąć stanowisko, iż uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSAI-4110-1/20, nie wiąże formalnie sędziów Sądu Najwyższego, natomiast zawarte w niej myśli mogą być wykorzystywane w praktyce orzeczniczej w granicach normalnych sposobów wykładni prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21). Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy (art. 176 ust. 2 Konstytucji). Uchwała Sądu Najwyższego nie mogła wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów, a tym bardziej indywidualnego sędziego. Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Chodzi wszak o wyłączenie sędziego w danej sprawie. Podstawy wyłączenia sędziego od orzekania nie stanowi art. 45 ust. 1 Konstytucji RP a także powołane we wniosku przepisy prawa międzynarodowego. Kwestie sporne jakie wystąpiły w tym zakresie rozstrzygnęły orzeczenia polskiego Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki: z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, z dnia 2 czerwca 2020 r., P 13/19; z dnia 7 października 2021 r., K 3/21; z dnia 24 listopada 2021 r., K 6/21; z dnia 23 stycznia 2022 r., P 10/19; z dnia 10 marca 2022 r., K 7/21. Nie spełnia się zatem przesłanka wyłączenia sędziego z mocy ustawy z art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. a także z art. 49 ust. 1 k.p.c. Nie jest nią powołanie sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (zob. choćby wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2020 r., P 13/19; z 23 stycznia 2022 r., P 10/19). Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprost stanowi, iż niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 29 § 3). Z tych względów wniosek nie został uwzględniony . [SOP] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI