II URN 50/95

Wyrok z dnia 8 listopada 1995 r. II URN 50/95 W sprawie o rentę inwalidy wojennego niezachowanie zasad orzekania o inwalidztwie wskazanych w art. 57 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r., Nr 13, poz. 68 ze zm.) jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę rewizji, jednakże re- wizja nadzwyczajna podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżone orzeczenie nie narusza interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Maria Tyszel, Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Piotra Wiśniewskiego, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 1995 r. sprawy z wniosku Weroniki S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w S. o rentę inwalidy wojennego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 1994 r., [...] o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną. U z a s a d n i e n i e Weronika S., urodzona 8 stycznia 1937 r., zgłosiła w dniu 1 września 1993 r. wniosek o rentę inwalidy wojennego przedkładając potwierdzoną kserokopię zaświad- czenia wydanego przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdzającego pobyt w obozie w lipcu 1943 r., przy czym z akt wynika, że był to obóz w Z. Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w S. orze- czeniem z dnia 28 października 1993 r. zaliczyła wnioskodawczynię do III grupy inwa- lidów z ogólnego stanu zdrowia i do III grupy inwalidów w związku z pobytem w obozie. Od powyższego orzeczenia wniósł odwołanie Inspektor Orzecznictwa Lekars- kiego i dlatego wnioskodawczyni została ponownie zbadana przez Wojewódzką Komi- sję Lekarską. Komisja ta orzeczeniem z dnia 1 grudnia 1993 r. zaliczyła wniosko- dawczynię do II grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, nie stwierdzając inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w obozie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w S., decyzją z dnia 6 grudnia 1993 r., odmówił wnioskodawczyni prawa do renty inwalidzkiej w związku z pobytem w obozie z powodu braku inwalidztwa wywołanego tym pobytem. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1994 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyni od tej decyzji. Sąd ustalił na podstawie opinii biegłych lekarzy internisty i psychiatry, że rozpoznane u wnioskodawczyni schorzenia: [...] powodują inwalidztwo II grupy. Sąd podkreślił, że biegli nie stwierdzili inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w obozie. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 grudnia 1994 r. oddalił rewizję wnioskodawczyni od wyroku Sądu Wojewódz- kiego. Sąd podzielił stanowisko Sądu I instancji co do braku związku inwalidztwa wnios- kodawczyni z pobytem w obozie, powołując się na zgodne oceny biegłych sądowych i wojewódzkiej komisji lekarskiej. W rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości zarzucił temu wyrokowi rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 3 § 2 k.p.c. oraz art. 57 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r., Nr 13, poz. 68 ze zm.), a nadto naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 1994 r. [...] oraz decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w S. z dnia 6 grudnia 1993 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu rewizji Minister Sprawiedliwości podał, że wyroki Sądów obu instancji rażąco naruszają powołane przepisy prawa. Naruszenie to polega na usan- kcjonowaniu wadliwego postępowania przez organ rentowy, a w szczególności na niezachowaniu trybu ustalania uprawnień do renty inwalidy wojennego określonego w art. 57 wyżej powołanej ustawy z dnia 29 maja 1974 r. W sprawie nie wypowiedziała się wojskowa komisja lekarska, a w składzie ob- wodowej ani wojewódzkiej komisji lekarskich nie brał udziału lekarz - przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych RP. Skład ten był więc niepełny, a zatem decyzja or- ganu rentowego wydana została z istotnym naruszeniem art. 57 cyt. ustawy. Sąd Wojewódzki miał możliwość usunięcia skutków tego uchybienia przez prze- prowadzenie dowodu z opinii zespołu biegłych lekarzy z udziałem lekarza - przeds- tawiciela Związku Inwalidów Wojennych RP, jednakże nie uczynił tego. Udział takiego przedstawiciela był konieczny również ze względu na sprzeczne oceny zawarte w orzeczeniach obwodowej i wojewódzkiej komisji lekarskiej. Komisje te rozpoznały u wnioskodawczyni zmiany o typie neurostenicznym jako przyczynę inwalidztwa, przy czym obwodowa komisja lekarska powiązała je z pobytem w obozie, natomiast wojewódzka komisja lekarska z procesem psychoorganicznym. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna wniesiona została po upływie 9 miesięcy od wydania zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 421 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy oddala rewizję nadzwyczajną wów- czas, gdy została ona złożona po upływie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia, chyba że orzeczenie to narusza także interes Rzeczy- pospolitej. Wnoszący rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości naruszenia interesu Rzeczypospolitej przez zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego dopatruje się w tym, że: "w interesie Rzeczypospolitej leży, aby ze szczególną dbałością i wnikliwością pod- chodzić do usuwania krzywd i nieprawości doznanych ze strony okupanta hitlerows- kiego podczas II wojny światowej". Zdaniem Sądu Najwyższego w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Z akt rentowych wynika, że wnioskodawczyni, urodzona w 1937 roku jest in- walidą II grupy z ogólnego stanu zdrowia. Z zaświadczenia o zatrudnieniu wynika, że nadal pracuje w pełnym wymiarze czasu. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podał, że okres za- liczany do uprawnień ustawowych wynosi u wnioskodawczyni jeden miesiąc (lipiec 1943 r.) Archiwum Państwowe w L. podało, że wnioskodawczyni wraz z rodzicami i rodzeństwem została wywieziona do Niemiec z hitlerowskiego obozu przejściowego w lipcu 1943 r. Sama wnioskodawczyni podała, że do Niemiec została wywieziona 7 lipca 1943 r. Wynika z tego, że w obozie przejściowym w Z. przebywała 7 dni. Słusznym jest podniesiony w rewizji nadzwyczajnej zarzut naruszenia w toku postępowania zarówno przed organem rentowym, jak i przed Sądami art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. 1983 r., Nr 13, poz. 68 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w skład komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, ustalającej inwalidztwo oraz jego związek ze służbą wojskową wchodzi także lekarz przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych (przepis ten ma zastosowanie z mocy art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm. - przy ustalaniu inwalidztwa wojennego osób ubiegających się o świadczenia określone w tej ustawie). Sąd Najwyższy w orzeczeniach swoich konsekwentnie reprezentuje stanowisko, że brak lekarza - przedstawiciela Związku Inwalidów Wojennych RP, czy też Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stanowi naruszenie tego przepisu i jest podstawą rewizyjną. Rewizja nadzwyczajna jednak powinna być złożona w ciągu sześciu miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia (art. 421 § 2 k.p.c.). Rewizję złożoną po tym terminie Sąd Najwyższy oddala. Rewizja wniesiona po tym terminie może być uwzględniona tylko wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie narusza także interes Rzeczypospolitej Polskiej. Wbrew ogólnikowemu stwierdzeniu o naruszeniu interesu RP zawartemu w uza- sadnieniu rewizji - Sąd Najwyższy nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie naruszenia interesu Rzeczypospolitej Polskiej i dlatego na mocy wymienionego już art. 421 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. =======================================