Orzeczenie · 2017-11-07

II UO 12/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-11-07
SNubezpieczenia społeczneustalenie podlegania ubezpieczeniuŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćsąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowyubezpieczenia społeczneart. 49 k.p.c.

Sprawa dotyczyła wniosków o wyłączenie sędziów od rozpoznawania sprawy o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu sędziego R.K. Sędziowie Sądu Okręgowego w W. oraz delegowani do orzekania w tym sądzie złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznawania tej sprawy, powołując się na art. 49 k.p.c. ze względu na osobiste znajomości. Następnie wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego w (...) oraz sędziowie delegowani do orzekania w tym sądzie również złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy, wskazując na znajomość z sędzią R.K. Sąd Najwyższy, rozpoznając te wnioski, uznał, że stosunki służbowe w Sądzie Apelacyjnym w (...) mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów. W związku z tym, na podstawie art. 49 k.p.c., wyłączył sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) od rozpoznawania sprawy i wyznaczył Sąd Apelacyjny w Katowicach do jej rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego ze względu na osobiste znajomości i społeczne postrzeganie bezstronności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wszyscy sędziowie danego sądu wnioskują o wyłączenie z powodu znajomości z uczestnikiem postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osobiste znajomości i kontakty pomiędzy sędziami orzekającymi w tym samym sądzie mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stosunki służbowe w sądzie mogą być uznane za stosunki wywołujące w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów, zwłaszcza gdy sąd miałby rozpoznawać sprawę sędziego, który jest osobiście znany wszystkim pozostałym sędziom.

Uzasadnienie

Celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie bezstronnego wymiaru sprawiedliwości, eliminując wątpliwości stron i samego sędziego. Istotną rolę odgrywa społeczne postrzeganie wymiaru sprawiedliwości, wymagające usunięcia wszelkich wątpliwości co do bezstronności.

Czy sędzia może zostać wyłączony od rozpoznawania sprawy na własne żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 49 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Uzasadnienie

Przepis art. 49 k.p.c. stanowi podstawę do wyłączenia sędziego w sytuacjach, gdy jego bezstronność może być wątpliwa, co jest kluczowe dla zapewnienia sprawiedliwego procesu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyznaczenie innego sądu

Strony

NazwaTypRola
Sąd Okręgowy w W.instytucjawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjaorgan
R.K.osoba_fizycznazainteresowany
Sąd Apelacyjny w (...)instytucjasędziowie
Sąd Okręgowy w J.instytucjasędziowie delegowani
Sąd Okręgowy w W.instytucjasędziowie delegowani

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia podlega wyłączeniu na własne żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 52 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku wyłączenia wszystkich sędziów w sądzie, akta sprawy przedstawia się sądowi przełożonemu w celu wyznaczenia innego sądu.

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 44

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd przełożony wyznacza inny sąd równorzędny do rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów ze względu na osobiste znajomości i kontakty. • Potrzeba zapewnienia społecznego postrzegania wymiaru sprawiedliwości jako bezstronnego.

Godne uwagi sformułowania

stosunki służbowe w Sądzie Apelacyjnym w (...) mogą być uznane za stosunki wywołujące w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów • celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie sprawowania bezstronnego wymiaru sprawiedliwości w warunkach eliminujących nie tylko wątpliwości stron, ale także wątpliwości samego sędziego co do obiektywnego osądu sprawy • społecznemu postrzeganiu wymiaru sprawiedliwości wymagającemu usunięcia w odbiorze społecznym wszelkich wątpliwości co do bezstronności sędziego

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

przewodniczący

Bogusław Cudowski

członek

Zbigniew Korzeniowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego ze względu na osobiste znajomości i społeczne postrzeganie bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wszyscy sędziowie danego sądu wnioskują o wyłączenie z powodu znajomości z uczestnikiem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest bezstronność w sądownictwie i jak skomplikowane mogą być procedury wyłączenia sędziego, gdy wszyscy sędziowie danego sądu czują się dotknięci.

Kiedy wszyscy sędziowie są znajomymi? Sąd Najwyższy rozstrzyga o wyłączeniu w precedensowej sprawie.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst